PLUS
Απαιτούνται άμεση ρύθμιση και έλεγχος του νέου μοντέρνου τρόπου μετακίνησης προτού η κατάσταση εκτραχυνθεί περισσότερο…
Του ΚΙΜΩΝΑ ΛΟΓΟΘΕΤΗ
Η εικόνα στο κέντρο της Αθήνας με δεκάδες ενοικιαζόμενα ηλεκτρικά πατίνια να είναι εγκαταλελειμμένα σε κάθε πεζοδρόμιο, γωνιά ή πλατεία δεν είναι απλώς αντιαισθητική αλλά και επικίνδυνη. Η ραγδαία εξάπλωση των ηλεκτρικών πατινιών στην πόλη, χωρίς την αντίστοιχη πρόβλεψη για τον έλεγχο της στάθμευσής τους και χωρίς επαρκές ρυθμιστικό πλαίσιο, έχει μετατραπεί σε μείζον πρόβλημα για την ασφάλεια, την κυκλοφορία και την εύρυθμη λειτουργία της πόλης.
Τα ηλεκτρικά πατίνια ενώ προσφέρουν μια σύγχρονη και φιλική προς το περιβάλλον λύση στις μετακινήσεις, γρήγορα μετατράπηκαν σε εστία αταξίας. Οι χρήστες, μόλις ολοκληρώσουν τη διαδρομή τους, αφήνουν τα πατίνια όπου να ’ναι: πάνω σε πεζοδρόμια, στη μέση πεζοδρόμων, σε διαβάσεις και συχνά μέσα στον δρόμο, δημιουργώντας σοβαρά εμπόδια στους πεζούς, στους ηλικιωμένους, σε άτομα με αναπηρία, αλλά και στους υπόλοιπους οδηγούς. Πολλές φορές τα εγκαταλελειμμένα πατίνια βρίσκονται ακριβώς δίπλα από κάδους, σε γωνίες με περιορισμένη ορατότητα ή μπροστά από εισόδους καταστημάτων και κατοικιών.
Νομικά εμπόδια
Η Δημοτική Αστυνομία του Δήμου Αθηναίων προσπαθεί να περιορίσει το φαινόμενο, όμως τα νομικά και τεχνικά εμπόδια είναι μεγάλα. Το ηλεκτρικό πατίνι δεν διαθέτει αριθμό κυκλοφορίας, οπότε δεν μπορεί να του επιβληθεί κλήση όπως σε ένα αυτοκίνητο ή μηχανάκι. Η μόνη δυνατότητα βεβαίωσης παράβασης υπάρχει όταν εντοπίζεται συσσωρευμένη εναπόθεση πατινιών σε σημείο που παρακωλύει την κυκλοφορία – κάτι που όμως σπάνια συμβαίνει, αφού οι ίδιες οι εταιρείες που τα διαχειρίζονται φροντίζουν για τη διασπορά τους σε δεκάδες διαφορετικά σημεία. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική αδυναμία επιβολής προστίμων ή κυρώσεων.
Ο Δήμος Αθηναίων έχει ήδη ξεκινήσει ένα άτυπο «σαφάρι» για τον εντοπισμό και την απομάκρυνση των πατινιών που εμποδίζουν, ωστόσο πρόκειται για μια διαδικασία χρονοβόρα και αναποτελεσματική, εφόσον δεν στηρίζεται από σαφές θεσμικό πλαίσιο. Το πρόβλημα απαιτεί μια ριζική αναδιοργάνωση του τρόπου λειτουργίας των εταιρειών που παρέχουν τη συγκεκριμένη υπηρεσία και αυστηρότερους όρους στη σύμβαση συνεργασίας με τον δήμο.
Φωτογράφιση
Μια πρακτική που θα μπορούσε να εφαρμοστεί άμεσα, όπως γίνεται ήδη σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις, είναι η υποχρεωτική φωτογράφιση της στάθμευσης από τον χρήστη στο τέλος της διαδρομής. Ο χρήστης για να ολοκληρώσει το «check out» θα πρέπει να τραβήξει φωτογραφία που αποδεικνύει ότι έχει αφήσει το πατίνι σε νόμιμο και ασφαλές σημείο, π.χ. σε ειδική θέση ή σε καθορισμένο σημείο στάθμευσης. Αν η φωτογραφία δείχνει παραβατική στάθμευση, τότε να προβλέπεται πρόστιμο είτε στον χρήστη είτε στην εταιρεία. Ένα τέτοιο σύστημα δημιουργεί ατομική ευθύνη, μειώνει την αυθαιρεσία και ενισχύει τον έλεγχο.
Πέρα από τη στάθμευση, όμως, υπάρχει και η σοβαρή διάσταση της οδικής ασφάλειας. Τα πατίνια εμπλέκονται ολοένα και συχνότερα σε τροχαία ατυχήματα, είτε ως θύτες είτε ως θύματα, με πεζούς ή άλλα οχήματα. Η απουσία στοιχειώδους εποπτείας, η οδήγηση χωρίς κράνος, η κυκλοφορία σε δρόμους υψηλής ταχύτητας και η χρήση από ανηλίκους είναι μόνο μερικές από τις πτυχές ενός προβλήματος που δεν μπορεί να μείνει άλυτο. Σε πολλές χώρες, όπως η Γερμανία, εξετάζεται πλέον η υποχρεωτική κυκλοφορία των πατινιών με άδεια, ασφάλιση και πινακίδα. Αυτό το μοντέλο μπορεί να προσφέρει μια θεσμική λύση και να εξασφαλίσει μεγαλύτερη ευθύνη τόσο για τους χρήστες όσο και για τις εταιρείες.
Αναθεώρηση
Η Αθήνα χρειάζεται να προχωρήσει άμεσα σε αναθεώρηση του πλαισίου λειτουργίας των πατινιών, εντάσσοντας το ζήτημα στην ευρύτερη στρατηγική για τη μικροκινητικότητα και την ασφαλή αστική μετακίνηση. Το φιλικό προς το περιβάλλον μέσο μετακίνησης δεν πρέπει να γίνει άλλοθι για αταξία, ούτε πηγή κινδύνου για τους κατοίκους και τους επισκέπτες της πόλης.
Αν θέλουμε τα ηλεκτρικά πατίνια να αποτελέσουν κομμάτι της λύσης και όχι του προβλήματος, τότε οφείλουμε να προχωρήσουμε με κανόνες, αυστηρό έλεγχο, σαφείς αρμοδιότητες και -κυρίως- συνεργασία ανάμεσα στον δήμο, τις εταιρείες και τους πολίτες. Διότι μια έξυπνη πόλη δεν είναι εκείνη που γεμίζει gadgets, αλλά εκείνη που τα αξιοποιεί με κανόνες και σεβασμό στον δημόσιο χώρο.
