Όταν μια Δημοκρατία αρχίζει να συλλέγει τον εαυτό της

Κάθε πολιτικό καθεστώς αποτυπώνει τον εαυτό του πάνω σε κάποιο υλικό.

Οι δικτατορίες προτιμούν το μάρμαρο. Οι αυτοκρατορίες το χρυσάφι. Οι δημοκρατίες, θεωρητικά, προτιμούν τη μνήμη των πολιτών. Αλλά οι θεωρίες έχουν μικρή διάρκεια ζωής.

Έτσι, η Αμερική των διακοσίων πενήντα χρόνων αποφάσισε να γιορτάσει τον εαυτό της με ένα αναμνηστικό νόμισμα που φέρει το πρόσωπο του Ντόναλντ Τραμπ.

Δεν έχει σημασία ότι είναι συλλεκτικό και όχι νόμισμα καθημερινής κυκλοφορίας. Τα σύμβολα δεν μετρούνται με τον αριθμό των συναλλαγών τους. Μετρούνται με την πρόθεση που τα δημιούργησε.

Ένα αναμνηστικό νόμισμα δεν έχει χρηστική αξία. Έχει συμβολική αξία. Υπάρχει για να διασώσει μια στιγμή από τη λήθη και να της αποδώσει την ψευδαίσθηση της αιωνιότητας.

Εδώ αρχίζει το ενδιαφέρον.

Οι δημοκρατίες οικοδομήθηκαν πάνω στην καχυποψία απέναντι στην προσωπολατρία. Η εξουσία έπρεπε να είναι προσωρινή, επειδή ο άνθρωπος είναι προσωρινός. Οι θεσμοί όφειλαν να επιβιώνουν των προσώπων, όχι να τα μετατρέπουν σε αναμνηστικά.

Κι όμως, οι σύγχρονες δημοκρατίες ανακάλυψαν έναν κομψότερο τρόπο να κάνουν ό,τι έκαναν άλλοτε οι αυλές των βασιλιάδων.

Δεν χτίζουν ανδριάντες. Παράγουν συλλεκτικές εκδόσεις.

Δεν απονέμουν τίτλους ευγενείας. Απονέμουν περιορισμένες σειρές.

Δεν ζητούν υποταγή. Ζητούν προπαραγγελία.

Είναι η ίδια τελετουργία, απαλλαγμένη από κάθε ίχνος μεγαλοπρέπειας. Η εξουσία δεν απαιτεί πλέον να τη λατρεύεις. Αρκεί να την αγοράσεις.

Αυτό ίσως είναι το πιο παράδοξο επίτευγμα της αγοράς. Κατάφερε να εμπορευματοποιήσει ακόμη και τη λατρεία της προσωπικότητας. Ο πολιτικός δεν χρειάζεται πλέον να παρουσιάζεται ως σωτήρας. Αρκεί να λειτουργεί ως συλλεκτικό αντικείμενο.

Έτσι η πολιτική παύει να είναι αντιπαράθεση ιδεών και γίνεται αγορά αναμνηστικών.

Η Ιστορία μετατρέπεται σε κατάστημα δώρων.

Και ο πολίτης, αντί να αναρωτηθεί αν ένας ηγέτης υπήρξε μεγάλος, καλείται να αποφασίσει αν η έκδοση είναι αριθμημένη, αν συνοδεύεται από πιστοποιητικό γνησιότητας και αν η αξία της θα αυξηθεί σε μερικά χρόνια.

Το νόμισμα, τελικά, δεν αποτυπώνει τον Τραμπ. Αποτυπώνει κάτι πολύ πιο ανησυχητικό.

Μια δημοκρατία που έμαθε να αντιμετωπίζει τα πολιτικά της σύμβολα με τη λογική του merchandising.

Και αυτό είναι πάντοτε το τελευταίο στάδιο πριν η πολιτική πάψει να παράγει πολίτες και αρχίσει να παράγει πελάτες.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ 

«Θα πληρωθούμε για να προστατεύουμε τα Στενά του Ορμούζ»: Η νέα απαίτηση Τραμπ που προκαλεί διεθνείς αντιδράσεις

Τραμπ: Νέες απειλές κατά του Ιράν – «Θα χτυπήσουμε σκληρά, δεν μπορούν να κάνουν τίποτα»