PLUS
Η τεχνολογία της τεχνητής νοημοσύνης έχει μπει για τα καλά στη ζωή μας, έτσι και εμείς ρωτήσαμε το εργαλείο ChatGPT να μας δώσει τις δικές του απαντήσεις για το θέμα της Έκθεσης των Πανελληνίων του 2025 αλλά και να αξιολογήσει το βαθμό δυσκολίας τους.
Η δημιουργικότητα το θέμα των φετινών εξετάσεων
Το θέμα των φετινών εξετάσεων που κλήθηκαν να διαχειριστούν οι μαθητές ήταν το σχολείο και το πώς αυτό προάγει τη δημιουργικότητα των παιδιών αλλά και πώς τα παιδιά εκφράζουν την δημιουργικότητά τους στον ελεύθερο τους χρόνο.
Έτσι μας απάντησε το ChatGPT
Το γραπτό αυτό σύμφωνα με όσα μας είπε το ChatGPT είναι γραπτό υψηλού επιπέδου και αν παρουσιαζόταν στις εξετάσεις θα μπορούσε να πάρει βαθμολογία 95/100.
Θέμα Α1
Η Μπάρμπαρα Πομιεχόφσκα υποστηρίζει ότι η δημιουργικότητα είναι ανθρώπινη ικανότητα που ξεκινά από τη βρεφική ηλικία και σχετίζεται με τη συνδυαστική σκέψη. Σύμφωνα με τη μελέτη της, τα βρέφη έως 12 μηνών παρουσιάζουν μορφές δημιουργικής σκέψης, οι οποίες είναι κρίσιμες για τη γλωσσική ανάπτυξη. Τονίζει την ανάγκη να μελετηθούν οι αρνητικοί παράγοντες (όπως η φτώχεια ή η κακή διατροφή) που επηρεάζουν αυτή την πρώιμη γνωστική ικανότητα.
Θέμα Β1
α. Σωστό
β. Σωστό
γ. Λάθος
δ. Λάθος
ε. Σωστό
Θέμα Β2
Επιστημονικές γλωσσικές επιλογές με παραδείγματα και αιτιολόγηση:
1. Ορολογία: «αποκλίνουσα σκέψη» – Χρησιμοποιείται εξειδικευμένος όρος της ψυχολογίας που δείχνει επιστημονικό ύφος.
2. Αντικειμενικότητα και απουσία προσωπικού ύφους: «Η δυναμική σχέση της εκπαίδευσης μέσω των τεχνών με τη δημιουργικότητα έχει επιβεβαιωθεί ερευνητικά» – παρουσιάζει τεκμηρίωση χωρίς προσωπική κρίση, ενισχύοντας την επιστημονικότητα.
Θέμα Β3α
Ο τίτλος «Η δημιουργικότητα αρχίζει από την κούνια» προκαλεί εντύπωση και παραξενιά, ενεργοποιώντας το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Χρησιμοποιείται καθημερινή, παραστατική γλώσσα, που προδιαθέτει για ένα προσβάσιμο και ενδιαφέρον θέμα.
Θέμα Β3β
Αντιστροφή σύνταξης (παθητική σε ενεργητική):
«Επομένως, εμείς πρέπει να μελετήσουμε τις συνθήκες που επηρεάζουν αρνητικά την ανάπτυξη των δημιουργικών γνωστικών ικανοτήτων του βρέφους.»
Δύο αλλαγές στο ύφος:
Από απρόσωπο σε προσωπικό ύφος με την προσθήκη του «εμείς».
Από ουδέτερο/επιστημονικό σε πιο άμεσο/ανθρωποκεντρικό.
Θέμα Γ1
Ο ήρωας είναι προβληματισμένος επειδή νιώθει εγκλωβισμένος σε ένα εργασιακό περιβάλλον με απογοητευτικούς ανθρώπους, χωρίς προοπτική αλλαγής. Ο προβληματισμός του εκδηλώνεται:
1. Εσωτερικός μονόλογος: «ζαρώνει η καρδιά μου», δείχνει τη συναισθηματική του δυσφορία.
2. Παρατήρηση του περιβάλλοντος: «μπαγιάτικες φάτσες», αποκαρδιωμένη εικόνα για τους συναδέλφους.
3. Υποθετική σκέψη/επιθυμία διαφυγής: «θα ήθελα… να ήμουν εργάτης», δείχνει επιθυμία απεγκλωβισμού.
Προσωπική απάντηση (ενδεικτική): Σε αντίστοιχη κατάσταση, θα προσπαθούσα να βρω διεξόδους, όπως αλλαγή περιβάλλοντος ή ενασχόληση με δημιουργικές δραστηριότητες εκτός δουλειάς. Η επαφή με θετικούς ανθρώπους και η αυτοβελτίωση θα με βοηθούσαν να κρατήσω ψηλά το ηθικό μου.
Θέμα Δ1 – Άρθρο (ενδεικτικό σχέδιο απάντησης)
Τίτλος: Η δημιουργικότητα στο σχολείο και στη ζωή: ανάγκη, όχι πολυτέλεια
Εισαγωγή
Η δημιουργικότητα αποτελεί βασικό συστατικό της εξέλιξης του ανθρώπου, από τη βρεφική ηλικία έως την ενηλικίωση. Το σχολείο, ως βασικός πυλώνας διαμόρφωσης προσωπικοτήτων, οφείλει να την ενισχύσει.
α) Γιατί πρέπει το σχολείο να καλλιεργεί τη δημιουργικότητα:
Αναπτύσσει την αποκλίνουσα σκέψη και ενισχύει τη φαντασία.
Ενθαρρύνει τη συμμετοχή, την καινοτομία και την επίλυση προβλημάτων.
Ενισχύει την αυτοέκφραση και την ψυχική ανθεκτικότητα.
Προάγει την ολόπλευρη ανάπτυξη του μαθητή, τόσο γνωστικά όσο και συναισθηματικά.
Σύμφωνα με την επιστήμη, η δημιουργική σκέψη ξεκινά ήδη από τη βρεφική ηλικία, άρα το σχολείο πρέπει να χτίζει πάνω σε αυτή τη φυσική προδιάθεση.
β) Πώς εκφράζω εγώ τη δημιουργικότητά μου:
Μέσω της συγγραφής, βρίσκω τρόπο να εξωτερικεύω συναισθήματα και να πειραματίζομαι με ιδέες.
Ασχολούμαι με τη μουσική/ζωγραφική/τεχνολογία (αναλόγως προσωπικών ενδιαφερόντων).
Στην καθημερινότητά μου, προσπαθώ να βρίσκω εναλλακτικούς τρόπους για να λύνω προβλήματα και να οργανώνω τον χρόνο μου δημιουργικά.
Επίλογος
Η δημιουργικότητα δεν είναι μόνο χάρισμα, αλλά και ικανότητα που καλλιεργείται. Το σχολείο και η κοινωνία οφείλουν να της δώσουν χώρο για να ανθίσει.
Να και μία άλλη προσέγγιση
Ωστόσο, ρωτήσαμε το διάσημο εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης πώς θα απαντούσε στις εξετάσεις ένας μέτριος μαθητής. Το γραπτό που μας παρουσίασε το ChatGPT θα βαθμολογούνταν με 75 έως 85/100.
Θέμα Α1 – Περίληψη (70-80 λέξεις)
Η δρ. Πομιεχόφσκα υποστηρίζει ότι η δημιουργική σκέψη ξεκινά από τη βρεφική ηλικία, πριν ακόμα το παιδί μάθει να μιλάει. Αυτή η σκέψη βοηθά στη γλωσσική ανάπτυξη και βασίζεται στην ικανότητα να συνδυάζουμε ιδέες. Η δημιουργικότητα είναι σημαντική για την πρόοδο του ανθρώπου. Πρέπει να μελετηθούν οι αρνητικοί παράγοντες που την εμποδίζουν, όπως η φτώχεια και η έλλειψη μόρφωσης, για να ενισχυθεί η σωστή ανάπτυξη των παιδιών.
Θέμα Β1 – Σωστό/Λάθος
α. Σωστό
β. Σωστό
γ. Λάθος
δ. Λάθος
ε. Σωστό
Θέμα Β2 – Γλωσσικές επιλογές επιστημονικού λόγου
1. Επιλογή: «Η δημιουργικότητα νοείται ως μια διαδικασία…»
Αιτιολόγηση: Χρησιμοποιείται τυπική γλώσσα με ορισμό, κάτι που δείχνει επιστημονικό ύφος.
2. Επιλογή: «Η δυναμική σχέση της εκπαίδευσης μέσω των τεχνών με τη δημιουργικότητα έχει επιβεβαιωθεί ερευνητικά.»
Αιτιολόγηση: Υπάρχει αναφορά σε επιστημονική έρευνα, κάτι που είναι χαρακτηριστικό του επιστημονικού λόγου.
Θέμα Β3α – Επικοινωνιακό αποτέλεσμα του τίτλου
Ο τίτλος «Η δημιουργικότητα αρχίζει από την κούνια» τραβάει την προσοχή, γιατί μας δείχνει ότι κάτι σημαντικό ξεκινά από πολύ νωρίς. Μας βάζει να σκεφτούμε πως τα μωρά έχουν δυνατότητες που δεν φανταζόμαστε.
Θέμα Β3β – Αντιστροφή σύνταξης
Αρχική πρόταση:
«Θα πρέπει, επομένως, να μελετήσουμε τις συνθήκες εκείνες που επηρεάζουν αρνητικά την ανάπτυξη των δημιουργικών γνωστικών ικανοτήτων του βρέφους.»
Μετατροπή:
«Οι συνθήκες εκείνες που επηρεάζουν αρνητικά την ανάπτυξη των δημιουργικών γνωστικών ικανοτήτων του βρέφους θα πρέπει, επομένως, να μελετηθούν.»
Δύο αλλαγές στο ύφος:
1. Η πρόταση έγινε πιο απρόσωπη.
2. Το ύφος έγινε πιο επίσημο και αντικειμενικό.
Θέμα Γ1 – Προβληματισμός ήρωα (150-200 λέξεις)
Ο ήρωας του κειμένου νιώθει απογοητευμένος από το περιβάλλον στη δουλειά του. Παρατηρεί τους συναδέλφους του και διαπιστώνει ότι όλοι είναι σκυθρωποί και χωρίς όρεξη. Ο πρώτος δείκτης είναι η περιγραφή της διάθεσης («ζαρώνει η καρδιά μου»). Ο δεύτερος είναι ο εσωτερικός μονόλογος, όπου εκφράζει τις σκέψεις του για αλλαγή δουλειάς. Ο τρίτος δείκτης είναι η χρήση ειρωνείας, όταν λέει πως ακόμα και οι φοιτητές είναι σε χειρότερη κατάσταση. Αν βρισκόμουν στη θέση του, θα προσπαθούσα να βρω ενδιαφέροντα και δημιουργικά πράγματα στην καθημερινότητά μου ή να μιλήσω με ανθρώπους που με εμπνέουν. Ίσως και να σκεφτόμουν να αλλάξω χώρο εργασίας, αν ένιωθα πολύ πιεσμένος.
Θέμα Δ1 – Παραγωγή Λόγου (Άρθρο – 350-400 λέξεις)
Τίτλος: Η δημιουργικότητα είναι το μέλλον των παιδιών μας
Σήμερα το σχολείο δεν πρέπει να είναι απλώς ένας χώρος γνώσης, αλλά κι ένας χώρος όπου τα παιδιά μαθαίνουν να σκέφτονται με φαντασία και πρωτοτυπία. Η δημιουργικότητα βοηθά τα παιδιά να λύνουν προβλήματα, να αναπτύσσουν την προσωπικότητά τους και να προσαρμόζονται πιο εύκολα στον κόσμο που αλλάζει.
Το σχολείο οφείλει να καλλιεργεί τη δημιουργικότητα γιατί δεν φτάνει πλέον η αποστήθιση. Η συμμετοχή σε καλλιτεχνικές δραστηριότητες, το θέατρο, η μουσική, η ζωγραφική ή ακόμη και τα ομαδικά παιχνίδια βοηθούν τα παιδιά να εκφράζουν τον εαυτό τους και να συνεργάζονται. Έτσι, χτίζουν αυτοπεποίθηση και ανακαλύπτουν τα ταλέντα τους. Επίσης, η δημιουργική σκέψη βοηθά και στα μαθήματα, αφού τα παιδιά μαθαίνουν να συνδυάζουν τις γνώσεις και να σκέφτονται πιο ελεύθερα.
Στην προσωπική μου ζωή, προσπαθώ να είμαι δημιουργικός μέσα από το γράψιμο, τη μουσική και τις χειροτεχνίες. Όταν γράφω ένα ποίημα ή φτιάχνω κάτι με τα χέρια μου, νιώθω χαλάρωση και έκφραση. Ακόμη και όταν λύνω δύσκολες ασκήσεις με διαφορετικούς τρόπους, χρησιμοποιώ τη δημιουργικότητά μου. Πιστεύω ότι όλοι οι άνθρωποι μπορούν να είναι δημιουργικοί, αρκεί να βρουν αυτό που τους εμπνέει.
Συμπερασματικά, ένα σχολείο που ενισχύει τη δημιουργικότητα βοηθά τους μαθητές να γίνουν πιο ολοκληρωμένοι άνθρωποι. Και κάθε παιδί έχει δικαίωμα να του δοθεί αυτή η ευκαιρία.
Το ChatGPT απαντά πώς αξιολογεί τα φετινά θέματα στο μάθημα της Έκθεσης
Τέλος, ρωτήσαμε το διάσημο εργαλείο πώς αξιολογεί τα φετινά θέματα από άποψη δυσκολίας.
Τα φετινά θέματα της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας στις Πανελλαδικές 2025 κρίνονται μέτριας προς αυξημένης δυσκολίας, για τους εξής λόγους:
✅
Θετικά:
Το θέμα της δημιουργικότητας ήταν σύγχρονο, σαφές και ενδιαφέρον, δίνοντας πολλές δυνατότητες ανάπτυξης.
Το κείμενο ήταν κατανοητό σε γενικές γραμμές και δεν απαιτούσε εξειδικευμένες γνώσεις.
Η παραγωγή λόγου (άρθρο) είχε σαφή οδηγία, ξεκάθαρα ζητούμενα και προσφερόταν για προσωπικές εμπειρίες.
❗
Δυσκολίες:
Η περίληψη απαιτούσε καλή συμπύκνωση νοημάτων, με προσοχή στο τι πρέπει να κρατηθεί, χωρίς επανάληψη.
Η ερώτηση Β2 (επιστημονικός λόγος) απαιτούσε ακρίβεια, κάτι που δυσκολεύει τους μέτριους μαθητές.
Η Γ1 ερώτηση στη λογοτεχνία απαιτούσε ικανότητα εντοπισμού αφηγηματικών τεχνικών και σύνδεση με προσωπικές απόψεις, κάτι που ανεβάζει τον βαθμό δυσκολίας.
Οι γλωσσικές μετατροπές και η αιτιολόγησή τους (Β3β) είχαν απαιτήσεις σε ύφος και σύνταξη.
Συμπέρασμα:
Τα θέματα ήταν καλά σχεδιασμένα και ισορροπημένα, χωρίς παγίδες. Όμως, δεν ήταν εύκολα ― ο μαθητής που ήθελε βαθμό πάνω από 16–17 χρειαζόταν καλή εξάσκηση, κριτική ικανότητα και σίγουρη γλωσσική έκφραση.
