PLUS
Πιλοτική εφαρμογή από τον Δήμο Λήμνου προκαλεί αντιδράσεις – Ερωτήματα για τη νομιμότητα και την ελεύθερη πρόσβαση
Έντονες αντιδράσεις προκαλεί η ανακοίνωση του Δήμος Λήμνου για την πιλοτική εφαρμογή του μέτρου «Οργανωμένης Πρόσβασης Παραλιών», το οποίο προβλέπει –μεταξύ άλλων– ηλεκτρονική κράτηση για την είσοδο σε δημοφιλείς παραλίες του νησιού. Κατόπιν καταγγελιών στο eReportaz από κατοίκους του νησιού αλλά και συχνών επισκεπτών του νησιού, φέρνουμε στο φως όλη την αλήθεια.
Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά σε ανάρτηση του Δήμου Λήμνου στο Facebook, από 1η Ιουλίου έως 31 Αυγούστου, η πρόσβαση σε περιοχές όπως ο Πλατύς Γιαλός, ο Θάνος και το Φαναράκι θα γίνεται μέσω εφαρμογής, με συγκεκριμένες ζώνες επισκεψιμότητας (time slots), λίστες αναμονής και ειδική πρόβλεψη για μόνιμους κατοίκους.
Το βασικό ερώτημα που προκύπτει, ωστόσο, είναι σαφές: Μπορεί μια παραλία να λειτουργεί με προκράτηση;
Νομικά ερωτήματα και όρια
Η ελληνική νομοθεσία αντιμετωπίζει τον αιγιαλό ως κοινόχρηστο αγαθό, με ελεύθερη και απρόσκοπτη πρόσβαση για όλους. Ο Νόμος 2971/2001 κατοχυρώνει τη χρήση του αιγιαλού από το σύνολο των πολιτών, ενώ η σχετική νομολογία του Συμβούλιο της Επικρατείας έχει επανειλημμένα επισημάνει ότι οποιοσδήποτε περιορισμός πρέπει να είναι αναλογικός και να μην οδηγεί σε αποκλεισμό.
Στην πράξη, η υποχρεωτική κράτηση για την πρόσβαση σε παραλία εγείρει ερωτήματα ως προς το κατά πόσο διασφαλίζεται η ελεύθερη χρήση, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου η πληρότητα των διαθέσιμων θέσεων ενδέχεται να λειτουργεί αποτρεπτικά για τους ενδιαφερόμενους.
Διαφορετική μεταχείριση;
Αντιδράσεις προκαλεί και η πρόβλεψη για ειδική κάρτα πρόσβασης («Lemnos Pass») για τους μόνιμους κατοίκους.
Το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο τέτοιες ρυθμίσεις μπορεί να δημιουργούν διαφορετικά επίπεδα πρόσβασης σε έναν κατεξοχήν δημόσιο χώρο, σε μια χώρα όπου οι παραλίες αποτελούν κοινό αγαθό.
Προστασία ή περιορισμός;
Η δημοτική αρχή επικαλείται την ανάγκη προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και τη βελτίωση της εμπειρίας των επισκεπτών.
Πρόκειται για έναν στόχο που δεν αμφισβητείται. Ωστόσο, τίθεται το ζήτημα του τρόπου με τον οποίο επιτυγχάνεται: μέσα από οργανωτικές παρεμβάσεις που ενδέχεται να περιορίζουν την πρόσβαση ή μέσα από ενίσχυση των υποδομών και της διαχείρισης;
Ένα μέτρο που θα δοκιμαστεί στην πράξη
Η πιλοτική εφαρμογή του μέτρου αναμένεται να αποτελέσει πεδίο αξιολόγησης τόσο για την αποτελεσματικότητά του όσο και για την αποδοχή του από πολίτες και επισκέπτες.
Το βέβαιο είναι ότι η ισορροπία ανάμεσα στην προστασία του περιβάλλοντος και την ελεύθερη πρόσβαση παραμένει ένα κρίσιμο ζήτημα που θα απασχολήσει έντονα το επόμενο διάστημα.
Το κρίσιμο ερώτημα
Η ανάγκη προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος είναι δεδομένη και διαχρονικά ζητούμενη. Ωστόσο, επί σειρά ετών έχει καταγραφεί ότι η μεγάλη πλειονότητα των πολιτών και των ταξιδιωτών σέβεται και διαφυλάσσει τον φυσικό πλούτο των περιοχών που επισκέπτεται.
Σε περιπτώσεις όπου παρατηρούνται προβλήματα, αυτά συνδέονται συχνά με ζητήματα οργάνωσης και διαχείρισης. Η εικόνα γεμάτων κάδων ή η ελλιπής καθαριότητα σε ορισμένα σημεία δεν αποτελεί νέο φαινόμενο και αναδεικνύει την ανάγκη συστηματικής φροντίδας των κοινόχρηστων χώρων.
Στο πλαίσιο αυτό, πέρα από πιλοτικά σχέδια που ενδέχεται να έχουν οργανωτικά ή και οικονομικά οφέλη, ζητούμενο παραμένει η ουσιαστική προστασία του φυσικού περιβάλλοντος μέσα από σταθερές παρεμβάσεις καθαριότητας, συντήρησης και πρόληψης.
Η διατήρηση της φυσικής ομορφιάς ενός τόπου δεν εξαρτάται μόνο από τον έλεγχο της πρόσβασης, αλλά κυρίως από τη διαρκή μέριμνα για την καθαριότητα και την προστασία του – ευθύνη που, σε κάθε περίπτωση, ανήκει πρωτίστως στους αρμόδιους φορείς.
