PLUS
Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, γιος του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ του Ιράν, ο οποίος σκοτώθηκε σε αμερικανο-ισραηλινές επιδρομές, επιλέχθηκε ως διάδοχός του.
Σε αντίθεση με τον πατέρα του, ο 56χρονος Μοτζτάμπα Χαμενεΐ έχει διατηρήσει σε μεγάλο βαθμό χαμηλό προφίλ. Δεν κατείχε ποτέ κυβερνητικό αξίωμα, ούτε έχει δώσει δημόσιες ομιλίες ή συνεντεύξεις, και μόνο ένας περιορισμένος αριθμός φωτογραφιών και βίντεο του έχουν δημοσιευτεί. Αλλά εδώ και χρόνια υπάρχουν φήμες ότι ασκούσε σημαντική επιρροή στο παρασκήνιο του Ιράν.
Τα αμερικανικά διπλωματικά τηλεγραφήματα, τα οποία δημοσιεύθηκαν από τα WikiLeaks στα τέλη της δεκαετίας του 2000, τον περιέγραφαν ως «τη δύναμη πίσω από τις ρόμπες», ο οποίος θεωρούνταν ευρέως ως μια «ικανή και δυναμική» προσωπικότητα εντός του καθεστώτος, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων AP.
Ωστόσο, η επιλογή του θα μπορούσε να αποδειχθεί αμφιλεγόμενη. Η Ισλαμική Δημοκρατία ιδρύθηκε το 1979 μετά την ανατροπή της μοναρχίας και η ιδεολογία της βασίζεται στην αρχή ότι ο ανώτατος ηγέτης θα πρέπει να επιλέγεται για τη θρησκευτική του θέση και την αποδεδειγμένη ηγεσία του, όχι μέσω κληρονομικής διαδοχής.
Κατά τη διάρκεια της “βασιλείας” του, ο Αλί Χαμενεΐ μίλησε μόνο γενικά για τη μελλοντική ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Ένα μέλος της Συνέλευσης Εμπειρογνωμόνων του Ιράν – του κληρικού σώματος που επιλέγει τον ανώτατο ηγέτη – δήλωσε πριν από δύο χρόνια ότι ο Αλί Χαμενεΐ αντιτάχθηκε στην ιδέα να είναι ο γιος του υποψήφιος για μελλοντική ηγεσία. Αλλά ποτέ δεν είχε αναφερθεί δημόσια σε τέτοιες εικασίες.
Ποιος είναι, λοιπόν, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ;
Γεννημένος στις 8 Σεπτεμβρίου 1969 στην πόλη Μασάντ, στα βορειοανατολικά, ο Μοτζτάμπα είναι το δεύτερο από τα έξι παιδιά του Χαμενεΐ. Έλαβε τη δευτεροβάθμια εκπαίδευσή του στη θρησκευτική Σχολή Αλαβί στην Τεχεράνη.
Στην ηλικία των 17 ετών, ο Μοτζτάμπα υπηρέτησε στον στρατό για αρκετά σύντομα χρονικά διαστήματα κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ, σύμφωνα με τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης. Η οκτάχρονη αιματηρή σύγκρουση έκανε το καθεστώς ακόμη πιο καχύποπτο απέναντι στις ΗΠΑ και τη Δύση, η οποία υποστήριζε το Ιράκ.
Το 1999, ο Μοτζτάμπα πήγε στο Κομ, μια ιερή πόλη που θεωρείται σημαντικό κέντρο της σιιτικής θεολογίας, για να συνεχίσει τις θρησκευτικές του σπουδές. Είναι αξιοσημείωτο ότι δεν φορούσε ιερατική ενδυμασία μέχρι τότε και δεν είναι σαφές γιατί αποφάσισε να φοιτήσει σε θεολογική σχολή στα 30 του, καθώς είναι πιο συνηθισμένο να το κάνει κανείς σε νεαρή ηλικία.
Ο Μοτζτάμπα παραμένει ένας κληρικός μεσαίας βαθμίδας, κάτι που θα μπορούσε να αποτελέσει εμπόδιο στην άνοδό του ως ανώτατου ηγέτη.
Τις τελευταίες ημέρες, ορισμένα μέσα ενημέρωσης και αξιωματούχοι που βρίσκονται κοντά σε κέντρα εξουσίας στο Ιράν έχουν αρχίσει να αναφέρονται στον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ως «Αγιατολάχ», έναν ανώτερο κληρικό τίτλο. Η μετατόπιση αυτή φαίνεται σε ορισμένους παρατηρητές ως μια προσπάθεια ανύψωσης της θρησκευτικής του θέσης και παρουσίασης του ως αξιόπιστου ηγέτη.
Στο σύστημα των θεολογικών σχολών, η κατοχή του βαθμού του «Αγιατολάχ» και η διδασκαλία προχωρημένων μαθημάτων θεωρούνται δείκτες του ακαδημαϊκού επιπέδου και των γνώσεων ενός ατόμου και θεωρούνται μία από τις απαιτήσεις και προϋποθέσεις για την επιλογή ενός μελλοντικού ηγέτη.
Αλλά έχει ήδη υπάρξει προηγούμενο. Ο Αλί Χαμενεΐ προήχθη γρήγορα σε «Αγιατολάχ» αφότου έγινε ο δεύτερος ανώτατος ηγέτης το 1989.
Κατηγορίες για πολιτικές παρεμβάσεις
Το όνομα του Μοτζτάμπα ήρθε για πρώτη φορά στο προσκήνιο της δημοσιότητας κατά τη διάρκεια των προεδρικών εκλογών του 2005, οι οποίες οδήγησαν στη νίκη του Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, ενός σκληροπυρηνικού λαϊκιστή.
Σε ανοιχτή επιστολή προς τον Χαμενεΐ, ο μεταρρυθμιστής υποψήφιος Μεχντί Καρουμπί κατηγόρησε τον Μοτζτάμπα ότι παρενέβη στην ψηφοφορία μέσω στοιχείων του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) και της πολιτοφυλακής Μπασίτζ, οι οποίες διένειμαν χρήματα σε θρησκευτικές ομάδες προκειμένου να βοηθήσουν τον Αχμαντινετζάντ να κερδίσει.
Τέσσερα χρόνια αργότερα, ο Μοτζτάμπα αντιμετώπισε ξανά την ίδια κατηγορία. Η επανεκλογή του Αχμαντινετζάντ πυροδότησε μαζικές διαμαρτυρίες σε όλη τη χώρα, γνωστές ως το Πράσινο Κίνημα. Μερικοί διαδηλωτές φώναζαν συνθήματα που αντιτίθεντο στην ιδέα ότι ο Μοτζτάμπα θα μπορούσε να διαδεχθεί τον πατέρα του ως ανώτατος ηγέτης του Ιράν.
Ο Μοστάφα Τατζζαντέχ, τότε αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών, χαρακτήρισε το αποτέλεσμα ως «εκλογικό πραξικόπημα». Φυλακίστηκε για επτά χρόνια, κάτι που απέδωσε στην «άμεση επιθυμία του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ».
Δύο υποψήφιοι μεταρρυθμιστές, ο Μιρ-Χοσεΐν Μουσαβί και ο Μεχντί Καρούμπι, τέθηκαν σε κατ’ οίκον περιορισμό μετά τις εκλογές του 2009. Τον Φεβρουάριο του 2012, ο Μοτζτάμπα συναντήθηκε και προέτρεψε τον Μουσαβί να εγκαταλείψει την διαμαρτυρία του, δήλωσαν ιρανικές πηγές στο BBC News Persian.
Τώρα, ως ο πρόσφατα εκλεγμένος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, πολλοί αναμένουν ότι ο Μοτζτάμπα θα συνεχίσει τις σκληροπυρηνικές πολιτικές του πατέρα του.
Κάποιοι πιστεύουν επίσης ότι ένας άνθρωπος που έχει χάσει τον πατέρα του, τη μητέρα του και τη σύζυγό του σε αμερικανο-ισραηλινές επιδρομές είναι απίθανο να υποκύψει στις πιέσεις της Δύσης.
Αλλά αντιμετωπίζει επίσης το δύσκολο έργο να διασφαλίσει την επιβίωση της Ισλαμικής Δημοκρατίας και να πείσει το κοινό ότι είναι το κατάλληλο πρόσωπο για να οδηγήσει τη χώρα έξω από την πολιτική και οικονομική καταστροφή.
Το ηγετικό του ιστορικό παραμένει σε μεγάλο βαθμό άξιο αξιολόγησης και η αντίληψη ότι η δημοκρατία μετατρέπεται σε κληρονομικό σύστημα θα μπορούσε να εντείνει περαιτέρω τη δυσαρέσκεια του κοινού.
Ο Μοτζτάμπα είναι πλέον ένας άνθρωπος με έντονη προσωπικότητα. Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι όποιος επιλεγεί ως διάδοχος του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ θα αποτελέσει «αναμφισβήτητο στόχο εξάλειψης».
Τραμπ: «δεν θα διαρκέσει για πολύ»
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε πως «δεν είναι ευχαριστημένος» με τον διορισμό του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ως νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν, σύμφωνα με πρόγραμμα του Fox News.
Ο παρουσιαστής του καναλιού Μπράιαν Κιλμίντ λέει ότι μίλησε με τον πρόεδρο μετά την ανακοίνωση, ο οποίος του είπε: «Δεν είμαι χαρούμενος».
Ο Κιλμίντ δεν έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες για τη συνομιλία και ο Τραμπ δεν έχει ακόμη σχολιάσει δημόσια.
Σημειεώνεται πως ο Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει στο ABC News όταν αναφέρθηκε ότι το κληρικό σώμα του Ιράν, το οποίο είναι υπεύθυνο για την επιλογή διαδόχου του δολοφονημένου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, διεξήγαγε ψηφοφορία και σύντομα θα ανακοίνωνε το όνομα του νέου ηγέτη πως ο επόμενος ηγέτης του Ιράν «δεν θα διαρκέσει για πολύ» αν η Τεχεράνη δεν λάβει πρώτα την έγκρισή του για να αντικαταστήσει τον Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε σε αεροπορική επιδρομή.
«Πρέπει να πάρει την έγκρισή μας. Αν δεν πάρει την έγκρισή μας, δεν θα αντέξει για πολύ», δήλωσε ο Τραμπ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Επίσημο: Νέος ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης του Ιράν ο γιος του Αλί Χαμενεΐ, Μοτζτάμπα
