PLUS
Ο έλεγχος στους 99 ΑΦΜ παραγωγών που σόκαρε τη διοίκηση του Οργανισμού το 2020
Του Βαγγέλη Τριάντη
Νέα στοιχεία αναφορικά με το πολύκροτο σκάνδαλο όσον αφορά την καταβολή ενισχύσεων από τον Οργανισμό Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΟΠΕΚΕΠΕ) δημοσιεύει σήμερα η «ΜΠΑΜ στο Ρεπορτάζ».
Πρόκειται για τα αποτελέσματα ελέγχου που είχε γίνει το 2020 σε 99 αιτούντες για την καταβολή ενισχύσεων, τα οποία είχαν τεθεί εις γνώσιν της τότε διοίκησης του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Οι ελεγκτές είχαν διαπιστώσει «σημεία και τέρατα» στις αιτήσεις που είχαν κατατεθεί. Ιδιοκτήτες βοσκοτόπων σε διάφορα νησιά της Ελλάδας εμφανίζονταν παράλληλα και ως ιδιοκτήτες άλλων βοσκοτόπων σε άλλα νησιά. Επίσης, ορισμένοι από τους βοσκοτόπους που το 2020 είχαν δηλωθεί ως ιδιωτικοί και είχαν μισθωθεί σε υποτιθέμενους κτηνοτρόφους, το 2017 και το 2018 εμφανίζονταν ως δημόσιοι. Την ίδια ώρα, κάποιοι από όσους υπέβαλλαν τις αιτήσεις φέρονται να γνώριζαν τις διαδικασίες του ΟΠΕΚΕΠΕ και τους «διασταυρωτικούς ελέγχους» και έτσι μπορούσαν να μη γίνονται αντιληπτοί και να εισπράττουν ενισχύσεις παράνομα.
Η «Μ» παραθέτει σήμερα αναλυτικά στοιχεία του ΟΠΕΚΕΠΕ αναφορικά με τις επιδοτήσεις που δόθηκαν από το 2017 έως το 2022 από το αποκαλούμενο και ως εθνικό απόθεμα. Όπως μπορεί να διαπιστώσει κανείς, το 2017 και το 2020 οι ενισχύσεις που δόθηκαν εκτοξεύονται σε ύψη-ρεκόρ. Ωστόσο, όπως προκύπτει από τα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας (ΕΛΣΤΑΤ), τα έτη αυτά δεν αυξήθηκε ούτε η αγροτική παραγωγή στη χώρα μας, ούτε και το παραχθέν ζωικό κεφάλαιο.
Τι συμβαίνει λοιπόν τα τελευταία χρόνια με τις ενισχύσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ που ερευνώνται εξονυχιστικά από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Η «Μ» ξετυλίγει το «κουβάρι» αυτής της δυσώδους υπόθεσης και ενώ ήδη διάφορες περιπτώσεις έχουν φθάσει στο ακροατήριο.
«Σωρεία παρατυπιών»
Το φθινόπωρο του 2020 ο τότε πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ Γρηγόρης Βάρρας έδωσε εντολή σε ελεγκτές του οργανισμού να «ξεσκονίσουν» τις αιτήσεις που είχαν κατατεθεί για την καταβολή ενισχύσεων μέσω του εθνικού αποθέματος. Πρόκειται για δικαιώματα ενίσχυσης συγκεκριμένων κατηγοριών αγροτών και ειδικότερα για νέους αγρότες έως 40 χρόνων και νεοεισερχόμενους στη γεωργία, οι οποίοι υπέβαλαν αιτήσεις ενίσχυσης στον ΟΠΕΚΕΠΕ για τη χρήση βοσκοτόπων. Η κίνηση αυτή του κ. Βάρρα δεν ήταν τυχαία. Αναπληρωτής καθηγητής της Γεωπονικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, ο κ. Βάρρας, με τεχνοκρατική αντίληψη στον χώρο της γεωργίας, θέλησε να βάλει τάξη στον ΟΠΕΚΕΠΕ.
Λίγο καιρό μετά, οι ελεγκτές ολοκλήρωσαν τον έλεγχο σε 99 ΑΦΜ παραγωγών που εμφανίζονταν να έχουν καταθέσει αιτήσεις ενίσχυσης στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Οι ελεγκτές διαπίστωσαν «σωρεία παρατυπιών» και «αδυναμιών στο σύστημα ελέγχου του ΟΠΕΚΕΠΕ».
Συγκεκριμένα, αυτό που προξένησε εντύπωση στους ελεγκτές ήταν το γεγονός ότι ορισμένοι από τους μισθωτές βοσκοτόπων εμφανίζονταν ως ιδιοκτήτες βοσκοτόπων σε διάφορα νησιά της χώρας, στα οποία δεν είχαν κατοικία. Επίσης, άλλοι φερόμενοι ως ιδιοκτήτες βοσκοτόπων εμφανίζονταν να ενοικιάζουν εκτάσεις σε τρίτους για να λάβουν εθνικό απόθεμα, ενώ παράλληλα δεν δήλωναν τις δικές τους εκτάσεις για να ωφεληθούν από την κατανομή των βοσκοτόπων μέσω της αποκαλούμενης και ως «τεχνικής λύσης».
Επίσης, όπως διαπίστωσαν οι ελεγκτές, πολλοί από τους βοσκοτόπους που δηλώθηκαν ως ιδιωτικοί το 2019 και το 2020, τα προηγούμενα χρόνια, δηλαδή το 2017 και 2018, ήταν δημόσιοι. Ένα ακόμη από τα αξιοσημείωτα των ευρημάτων ήταν και το γεγονός ότι όλες οι αιτήσεις είχαν υποβληθεί από συγκεκριμένα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων, κάτι που κίνησε τις υποψίες των ελεγκτών για πιθανή «κατασκευή των αιτήσεων».
Κτηνοτρόφοι «νομάδες»
Στα αξιοσημείωτα των ευρημάτων περιλαμβάνονται και αρκετές «συνωνυμίες» μεταξύ των αιτούντων ενισχύσεων, που δεν αποκλείεται να είχαν και συγγενική σχέση μεταξύ τους. Κάποιοι από αυτούς φέρονται να είχαν ελεγχθεί το 2019 και δεν έλαβαν προκαταβολή. Ωστόσο στη συνέχεια κατέθεταν ένσταση. Ο έλεγχος αναιρείτο και λάμβαναν ενισχύσεις κανονικά.
Για παράδειγμα, ιδιώτης εμφανιζόταν ως κάτοχος τριών ιδιωτικών βοσκοτόπων στα Αντικύθηρα και δύο στα Κύθηρα. Ωστόσο, έπειτα από τηλεφωνικές επικοινωνίες των ελεγκτών με τις Αρχές διαπιστώθηκε ότι ο συγκεκριμένος ιδιώτης δεν είχε καμία σχέση με τα συγκεκριμένα βοσκοτόπια. Άλλος ιδιώτης εμφανιζόταν ως ιδιοκτήτης βοσκοτόπων στην Κέα. Όμως αν και οι ελεγκτές επικοινώνησαν με τις τοπικές Αρχές, εντούτοις ουδέποτε εντοπίστηκε.
Σε άλλη περίπτωση, ιδιοκτήτης βοσκοτόπων έλαβε ενίσχυση από το εθνικό απόθεμα το 2019 γύρω στις 32.000 ευρώ. Στην αίτησή του δεν είχε δηλώσει καθόλου ζώα, ενώ εμφανιζόταν να έχει 1.021 στρέμματα. Ωστόσο, όπως προέκυψε από τον έλεγχο, ο συγκεκριμένος ιδιώτης ουδέποτε είχε καταθέσει το απαραίτητο πιστοποιητικό ιδιοκτησίας που απαιτείτο. Το επόμενο έτος, το 2020, ο ίδιος ιδιώτης δήλωσε και πάλι τις ίδιες εκτάσεις βοσκοτόπων χωρίς το απαραίτητο παραστατικό ιδιοκτησίας.
Άλλος ιδιώτης εμφανιζόταν το 2020 ως ιδιοκτήτης βοσκοτόπου στα Κύθηρα, τον οποίο εκμίσθωνε σε άλλον παραγωγό με καταγωγή από το Ρέθυμνο. Ο τελευταίος εμφανιζόταν να λαμβάνει εθνικό απόθεμα το 2019 και να δηλώνει κτηνοτρόφος με συγκεκριμένο ζωικό κεφάλαιο Το 2019 λοιπόν ο μισθωτής βοσκοτόπου από το Ρέθυμνο εμφανίζεται ως ιδιοκτήτης βοσκοτόπου στα Κύθηρα (εκεί που το 2020 νοικιάζει βοσκότοπο ως εκμισθωτής), τον οποίο νοικιάζει σε άλλον παραγωγό από το Ρέθυμνο που επίσης λαμβάνει εθνικό απόθεμα.
Ενοικιάσεις βοσκοτόπων με ψίχουλα
Την ίδια ώρα, εντύπωση προκάλεσε στους ελεγκτές το ύψος των χρημάτων που κατέβαλλαν οι φερόμενοι ως ενοικιαστές των ιδιωτικών βοσκοτόπων, καθώς εμφανίζονταν ως ελάχιστα ή και μηδενικά. Για παράδειγμα, κάτοικος του Ηρακλείου Κρήτης εμφανιζόταν να νοικιάζει βοσκότοπο 400 στρεμμάτων στην Καστοριά σε άλλον κάτοικο, επίσης του Ηρακλείου. Το ύψος του ενοικίου και για τα 400 στρέμματα ανήλθε σε ένα χρόνο στα 60 ευρώ.
Σε άλλη περίπτωση, επίσης κάτοικος του Ηρακλείου Κρήτης εμφανιζόταν να νοικιάζει βοσκότοπο 444 στρεμμάτων στον Καστοριά σε άλλον συντοπίτη του. Το ύψος του μισθώματος ανήλθε και σε αυτή την περίπτωση στα 60 ευρώ.
Στη Δικαιοσύνη οι υποθέσεις από τον τότε πρόεδρο
Δεν ήταν η μοναδική έκθεση την οποία φέρεται να πήρε στα χέρια του εκείνη την περίοδο ο κ. Βάρρας. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Μ», τουλάχιστον τρεις παρόμοιες εκθέσεις διαβιβάστηκαν στο γραφείο του. Ο αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων διαβίβασε αυτές τις υποθέσεις στη Δικαιοσύνη. Όλες τους αφορούσαν υποθέσεις παράνομων επιδοτήσεων από τον ΟΠΕΚΕΠΕ την περίοδο 2017-2020.
Μία από αυτές επρόκειτο να εκδικαστεί την περασμένη Παρασκευή ενώπιον του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου της Αθήνας. Κατηγορούμενοι είναι συνολικά 14 πρόσωπα. Μεταξύ αυτών πρόσωπα που εμφανίζονταν ως ενοικιαστές βοσκοτόπων από την Κρήτη σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, όπως η Άρτα και τα Γρεβενά, και είχαν λάβει ενισχύσεις από τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Τα αδικήματα για τα οποία βαρύνονται αφορούν κατά περίπτωση απάτη σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ, καθώς επίσης και συνέργεια στο συγκεκριμένο αδίκημα. Το συνολικό ποσό το οποίο φέρονται να έλαβαν από τον ΟΠΕΚΕΠΕ ανέρχεται σε περίπου 250.000 ευρώ.
Μεταξύ των φερόμενων ως ενοικιαστών βοσκοτόπων που έκαναν αίτηση στον ΟΠΕΚΕΠΕ για ενίσχυση μέσω του εθνικού αποθέματος είναι και ιδιοκτήτης ξενοδοχείου στην Κρήτη και συγγενικά του πρόσωπα. Από την έρευνα ελεγκτών του ΟΠΕΚΕΠΕ διαπιστώθηκε ότι είχαν δηλώσει ως νοικιασμένα βοσκοτόπια από ιδιώτες σε Ροδόπη, Άρτα και Φωκίδα. Ωστόσο, όπως διαπίστωσαν οι ελεγκτές, οι συγκεκριμένοι βοσκότοποι πριν από το 2019 δεν εμφανίζονται στα Ε9 των φερόμενων ως ιδιοκτητών.
Αντίστοιχες περιπτώσεις διαπίστωσαν οι ελεγκτές και σε ενοικιάσεις βοσκοτόπων σε Πρέβεζα και Λασίθι, όπου και πάλι τα βοσκοτόπια δεν εμφανίζονταν στο Ε9 των ιδιοκτητών πριν από το 2019.
Είναι μία από τις περιπτώσεις που έχουν μπει στο μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, καθώς τον περασμένο Μάρτιο η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία στην Αθήνα κατέθεσε μηνυτήρια αναφορά στο Πρωτοδικείο Αθηνών κατά συνολικά 100 υπόπτων για απάτη με γεωργικά κονδύλια, με συνολική ζημία 2,9 εκατ. ευρώ για τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Πρόκειται για τρία κατηγορητήρια που κατατέθηκαν τους τελευταίους μήνες, ύστερα από έρευνες για κυκλώματα εξαπάτησης της ΕΕ όσον αφορά επιδοτήσεις για τη χρήση βοσκοτόπων, όπως αναφερόταν σε σχετική ανακοίνωση.
Η πρώτη δίκη
Σημειώνεται ότι την Πέμπτη ξεκίνησε στο Μονομελές Εφετείο Κακουργημάτων η δίκη για μία από τις συνολικά εννέα δικογραφίες που εκκρεμούν στη Δικαιοσύνη για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ. Στο εδώλιο βρίσκονται 7 κατηγορούμενοι για απάτη, αδίκημα που αφορά ευρωπαϊκές επιδοτήσεις σε νέους ή νεοεισερχόμενους αγρότες την περίοδο 2019-2020.
Ως μάρτυρας κατέθεσε η υπάλληλος του ΟΠΕΚΕΠΕ Παρασκευή Τυχεροπούλου, η οποία ύστερα από ανώνυμες καταγγελίες για «μέθοδο λήψης των ενισχύσεων που δεν ήταν νόμιμη» διενήργησε τον αρχικό έλεγχο στους επίδικους τρεις ΑΦΜ. Από τον έλεγχο των ΑΦΜ που έγινε, διαπιστώθηκε ότι ιδιοκτησίες εκτάσεων άλλαζαν χέρια από τη μια χρονιά στην άλλη.
«Δηλαδή άλλος ιδιοκτήτης το 2019 και άλλος το 2020, σύμφωνα τουλάχιστον με την ΑΑΔΕ», είπε η μάρτυρας, προσθέτοντας πως πρόσωπο που εμφανιζόταν ως ιδιοκτήτης έκτασης, φέρεται να είχε πεθάνει το 2016. Οι εκτάσεις του δεν εμφανίζονταν ποτέ στο Ε9 που κατέθετε, ωστόσο παρουσιαζόταν να τις μισθώνει το 2015.
Σύμφωνα με τη μάρτυρα, οι συγκεκριμένοι ιδιοκτήτες «ήταν πάντα στο σύστημα πληρωμών, δεν είχαν βγει οριστικά, ενώ σε άλλες περιπτώσεις από τη στιγμή που υπήρχε έντυπο ελέγχου θα είχαν απομακρυνθεί, δεν θα τους είχαν αποδοθεί δικαιώματα και δεν θα είχαν πληρωθεί», είπε.
Αύξηση ενισχύσεων, ίδια παραγωγή
Στο μεταξύ, ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία του ΟΠΕΚΕΠΕ για τις ενισχύσεις που δόθηκαν την περίοδο 2017-2022 από το αποκαλούμενο και εθνικό απόθεμα. Πρόκειται για μια περίοδο η οποία ερευνάται από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία προκειμένου να διαπιστωθεί εάν είχαν δοθεί ενισχύσεις παράτυπα, ζημιώνοντας τον κοινοτικό προϋπολογισμό.
Το 2017 το ποσό που δόθηκε ως ενίσχυση από τον ΟΠΕΚΕΠΕ ανήλθε σε 36,192 εκατ. ευρώ περίπου, ενώ το 2015 φέρονται να είχαν δοθεί 53 εκατ. ευρώ για δικαιώματα ενίσχυσης σχεδόν 10 ετών.
Είναι πράγματι μια εντυπωσιακή αύξηση δεδομένου ότι σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας το 2017 η συνολικά καλλιεργούμενη γη στην Ελλάδα παρουσιάζει απειροελάχιστη μεταβολή σε σχέση με το 2016, όπως επίσης και το ζωικό κεφάλαιο της χώρας.
Συγκεκριμένα, το 2016 η συνολικά καλλιεργήσιμη γη στη χώρα μας ανήλθε σε 32.256.000 στρέμματα, ενώ το 2017 σε 32.209.000 στρέμματα. Αντίστοιχα, το 2016 η χώρα παρήγαγε 613.390 βοοειδή, 697.724 χοίρους, 8.680.235 πρόβατα και 3.975.504 αίγες, ενώ το 2017 615.273 βοοειδή, 716.856 χοίρους, 8.827.820 πρόβατα και 3.998.205 αίγες.
Το επόμενο έτος οι ενισχύσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ μέσω του εθνικού αποθέματος μειώθηκαν σε 18 εκατ. ευρώ, ενώ το 2019 αυξήθηκαν σε 24,287 εκατ. ευρώ.
Τον επόμενο χρόνο, δηλαδή το 2020, οι ενισχύσεις εκτοξεύονται σε ύψη ρεκόρ φθάνοντας στα 45 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, από τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ προκύπτει ότι η συνολικά καλλιεργήσιμη γη μειώθηκε από 32.000.000 στρέμματα το 2019 σε 28.112.000 εκατομμύρια το 2020.
Ζωικό κεφάλαιο
Επίσης, ούτε το ζωικό κεφάλαιο της χώρας δεν παρουσίασε κάποια αξιοσημείωτη μεταβολή. Για παράδειγμα, το 2019 η Ελλάδα παρήγαγε 738.276 βοοειδή, 705.736 χοίρους, 8.917.973 πρόβατα και 3.944.691 αίγες. Το 2020 παρήγαγε 742.794 βοοειδή, 688.559 χοίρους, 8.860.473 πρόβατα και 3.890.214 αίγες. Πώς άραγε αυξήθηκε τόσο πολύ το ύψος των ενισχύσεων σε νέους αγρότες και μάλιστα σε μια χρονιά που στην Ελλάδα δεν λειτουργούσε σχεδόν τίποτα λόγω της πανδημίας; Σημειώνεται ότι το 2021 οι ενισχύσεις μειώθηκαν σε 32,3 εκατ. ευρώ, ενώ το 2022 σε 18 εκατ. ευρώ.
*Όπως δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΜΠΑΜ της Κυριακής
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
ΟΠΕΚΕΠΕ: Η γένεση του σκανδάλου επί ΣΥΡΙΖΑ με υπογραφή του τότε υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης (έγγραφο)
