Προβληματισμός των Ευρωπαίων για το σχέδιο Τραμπ – «Ο Γουίτκοφ χρειάζεται ψυχίατρο»

Έντονη ανησυχία έχει προκαλέσει στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες η αμερικανική πρόταση των 28 σημείων για κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία. Ιδιαίτερα αντιδράσεις έχει προκαλέσει η πρόβλεψη για αξιοποίηση ρωσικών περιουσιακών στοιχείων ύψους περίπου 140 δισ. ευρώ, τα περισσότερα εκ των οποίων είναι παγωμένα στο Βέλγιο.

Σύμφωνα με το Politico, το σχέδιο προβλέπει ότι οι ΗΠΑ θα λάβουν «50%» από τα κέρδη που θα προκύψουν από τη χρήση των συγκεκριμένων πόρων, με στόχο την χρηματοδότηση έργων ανοικοδόμησης της Ουκρανίας υπό αμερικανική ηγεσία, μετά την επίτευξη συμφωνίας.

Στις Βρυξέλλες, ανώτεροι αξιωματούχοι εκφράζουν ανοιχτά τη δυσαρέσκειά τους. Ευρωπαίος αξιωματούχος τόνισε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ «δεν έχει εξουσία» να αποδεσμεύσει περιουσιακά στοιχεία που βρίσκονται στην Ευρώπη, ενώ άλλοι φέρονται, σύμφωνα με το Politico, να χρησιμοποίησαν εξαιρετικά σκληρές εκφράσεις για τον Αμερικανό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ — με Ευρωπαίο πολιτικό να σχολιάζει ότι «χρειάζεται ψυχίατρο».

Το ευρωπαϊκό σχέδιο για τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία

Στον αντίποδα, η ΕΕ έχει προτείνει ένα διαφορετικό μοντέλο: τα παγωμένα ρωσικά κεφάλαια να χρησιμοποιηθούν ως εγγύηση για δάνειο προς την Ουκρανία, το οποίο θα αποπληρωθεί μόνο αν η Ρωσία δεχθεί μελλοντικά να καταβάλει πολεμικές αποζημιώσεις. Το Βέλγιο, όπου τηρούνται τα περισσότερα από τα κεφάλαια, έχει εκφράσει έντονες επιφυλάξεις για τον κίνδυνο οικονομικής έκθεσης σε περίπτωση που η Μόσχα διεκδικήσει τα χρήματα.

Η αμερικανική πρόταση ενισχύει αυτούς τους φόβους, αφού η αποδέσμευση των περιουσιακών στοιχείων στο πλαίσιο πιθανής συμφωνίας διαπραγματευμένης από την Ουάσιγκτον μπορεί να οδηγήσει σε βάρος των Ευρωπαίων φορολογουμένων.

Διπλωματικές επαφές Μακρόν – Μερτς – Στάρμερ στο περιθώριο της G20

Μετά τη διαρροή της πρότασης, οι Εμανουέλ Μακρόν, Φρίντριχ Μερτς και Κιρ Στάρμερ συναντήθηκαν στο περιθώριο της Συνόδου των G20 στο Γιοχάνεσμπουργκ για να συζητήσουν τις επιπτώσεις του αμερικανικού σχεδίου. Οι τρεις ηγέτες είχαν ήδη πραγματοποιήσει συναντήσεις νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα στο Βερολίνο.

Σύμφωνα με πηγές του Reuters, οι χώρες της Ε3, μαζί με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, την Ιαπωνία και τον Καναδά, αναμένεται να εξετάσουν διεξοδικά την αμερικανική πρόταση εντός της ημέρας, στο περιθώριο της G20.

Νωρίτερα, ο πρωθυπουργός του Καναδά Μαρκ Κάρνεϊ και ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν συζήτησαν επίσης το θέμα. Οι δύο ηγέτες επανέλαβαν ότι οποιαδήποτε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου πρέπει να εμπλέκει το Κίεβο, να διασφαλίζει τα συμφέροντά του και να συνοδεύεται από συγκεκριμένες εγγυήσεις ασφαλείας.

Σχέδιο που αλλάζει τις ισορροπίες

Σύμφωνα με το BBC, το αμερικανικό σχέδιο περιλαμβάνει απαιτήσεις που το Κίεβο έχει απορρίψει στο παρελθόν: παραχώρηση εδαφών στα ανατολικά, περιορισμό των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων και δέσμευση πως η Ουκρανία δεν θα ενταχθεί ποτέ στο ΝΑΤΟ.

Παράλληλα, προβλέπει επανένταξη της Ρωσίας στη διεθνή οικονομία, μέσω άρσης κυρώσεων και ενδεχόμενης επιστροφής της στους G7.

Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, χαρακτήρισε το ενδεχόμενο υιοθέτησης του σχεδίου «εξαιρετικά επικίνδυνο», υπογραμμίζοντας ότι η Ρωσία δεν έχει κανένα νομικό δικαίωμα να απαιτεί εδαφικές ή πολιτικές παραχωρήσεις από μια χώρα την οποία εισέβαλε στρατιωτικά.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

IRIS: Υποχρεωτική εφαρμογή του συστήματος πληρωμών από 1η Δεκεμβρίου 2025