PLUS
Το σκάνδαλο των πολεοδομιών, με τις προφυλακίσεις, τις καταγγελίες για χρηματισμούς και τη δικογραφία χιλιάδων σελίδων που βρίσκεται πλέον στα χέρια της Δικαιοσύνης, δεν αποκάλυψε μόνο τη δράση ενός φερόμενου κυκλώματος διαφθοράς. Ανέδειξε και το μέγεθος της πολιτικής υποκρισίας που συνοδεύει τις παραιτήσεις υψηλόβαθμων κυβερνητικών στελεχών, τα οποία σπεύδουν να δηλώσουν άγνοια, να αποστασιοποιηθούν και να πείσουν την κοινή γνώμη ότι όλα όσα συνέβαιναν γύρω τους αποτελούν απλές συμπτώσεις.
Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση είναι αυτή του πρώην Γενικού Γραμματέα Μεταναστευτικής Πολιτικής, Μάνου Λογοθέτη. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι δεν έχει καμία ευθύνη για την υπόθεση που αφορά ακίνητο της συζύγου του και πως ουσιαστικά πληροφορήθηκε τις εξελίξεις όπως κάθε άλλος πολίτης. Το ερώτημα όμως είναι εύλογο: πώς είναι δυνατόν σε ένα ακίνητο που συνδέεται με το στενό οικογενειακό του περιβάλλον να φέρεται ότι εξελίσσονταν διαδικασίες που σήμερα ερευνώνται από τις αρχές για χρηματισμούς και παράνομες διευθετήσεις, χωρίς ο ίδιος να έχει αντιληφθεί το παραμικρό;
Η εξήγηση που δίνεται μοιάζει να απαιτεί από τους πολίτες να πιστέψουν ότι ένας άνθρωπος που κατείχε κορυφαία διοικητική θέση στο κράτος δεν γνώριζε τι συνέβαινε μέσα στο ίδιο του το σπίτι. Σύμφωνα με τη δική του εκδοχή, έπεσε από τα σύννεφα. Προφανώς ήταν περισσότερο απασχολημένος με την προετοιμασία της υποψηφιότητάς του στη Σάμο με τη Νέα Δημοκρατία, παρά με όσα διαδραματίζονταν στο άμεσο οικογενειακό του περιβάλλον.
Ακολουθεί η περίπτωση του Γιώργου Διδασκάλου. Ο επί επτά χρόνια Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Πολιτισμού επιμένει ακόμη και μετά την παραίτησή του ότι δεν έχει καμία απολύτως εμπλοκή στην υπόθεση και ότι η αποχώρησή του εντάσσεται απλώς σε μια διαδικασία ανανέωσης προσώπων. Πρόκειται για μια εξήγηση που ίσως θα ήταν πειστική εάν δεν συνέπιπτε χρονικά με την αποκάλυψη της υπόθεσης και τη δημόσια συζήτηση γύρω από πρόσωπα που συνδέονται με συλλογικά όργανα του υπουργείου και εμφανίζονται στη δικογραφία.
Ο κ. Διδασκάλου επικαλείται το γεγονός ότι δεν είχε αρμοδιότητα επιλογής των μελών των συμβουλίων στα οποία προήδρευε. Μπορεί αυτό να είναι τυπικά ορθό. Ωστόσο η πολιτική ευθύνη δεν εξαντλείται στη νομική αρμοδιότητα. Όταν επί επτά χρόνια κατέχεις μια τόσο κρίσιμη θέση στο διοικητικό οικοδόμημα του κράτους, δεν αρκεί να δηλώνεις ότι δεν γνώριζες ή ότι δεν είχες σχέση με όσα συνέβαιναν γύρω σου.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η περίπτωση του Ευθύμιου Μπακογιάννη. Ο μέχρι πρότινος Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος παραιτήθηκε άμεσα, δηλώνοντας ότι επιθυμεί να ακολουθήσει ακαδημαϊκή καριέρα. Έπειτα από επτά ολόκληρα χρόνια στη θέση-κλειδί για την πολεοδομική πολιτική της χώρας, η επιθυμία αυτή γεννήθηκε όλως τυχαίως την ίδια ακριβώς περίοδο που ξέσπασε το σκάνδαλο και συνελήφθησαν πρόσωπα τα οποία συνδέονται συγγενικά με τον ίδιο.
Η σύμπτωση είναι πράγματι εντυπωσιακή. Όπως εντυπωσιακό είναι και το γεγονός ότι ο άνθρωπος που για χρόνια παρουσιαζόταν ως ο αρχιτέκτονας των μεταρρυθμίσεων στις πολεοδομίες, αποχωρεί ακριβώς τη στιγμή που το σύστημα που επόπτευε εμφανίζεται να έχει μετατραπεί σε πεδίο δράσης οργανωμένων κυκλωμάτων. Ακόμη κι αν δεν υπάρχει προσωπική εμπλοκή, το πολιτικό ερώτημα παραμένει αμείλικτο: πώς λειτούργησε επί τόσα χρόνια ένας μηχανισμός που επέτρεπε τέτοιες πρακτικές;
Το πραγματικό πρόβλημα, ωστόσο, δεν είναι οι παραιτήσεις. Είναι ότι παρουσιάζονται ως πράξεις ευθιξίας, ενώ στην πραγματικότητα μοιάζουν περισσότερο με αναγκαστικές κινήσεις πολιτικής αυτοπροστασίας. Η κυβέρνηση επιχείρησε να εμφανιστεί ως θύμα ενός κυκλώματος που η ίδια ανακάλυψε, όμως τα πρόσωπα που αποχωρούν δεν είναι τυχαίοι υπάλληλοι. Είναι κορυφαία στελέχη που βρέθηκαν επί χρόνια στον πυρήνα της κρατικής διοίκησης.
Ένα σύστημα που, σύμφωνα με όσα αποκαλύπτονται, λειτουργούσε για χρόνια κάτω από τη μύτη της πολιτικής ηγεσίας.
Γιατί όταν οι συμπτώσεις γίνονται πολλές, παύουν να είναι συμπτώσεις. Και όταν οι παραιτήσεις έρχονται μόνο αφού ξεσπάσει το σκάνδαλο, δύσκολα μπορούν να παρουσιαστούν ως πράξεις ευθιξίας. Μοιάζουν περισσότερο με ομολογία ότι η πολιτική ζημιά έχει γίνει πλέον μη διαχειρίσιμη.
