PLUS
Ένα νεκρό θηλυκό σκυλί σε προχωρημένη σήψη, που το… έτρωγαν τα ίδια τα κουτάβια του –Καίρια ερωτήματα για τη στάση και τις υποχρεώσεις της δημοτικής αρχής
Ρεπορτάζ: Δημήτρης Καπετανάκης
Πριν από λίγες ημέρες, στις 17 Οκτωβρίου, η υπεύθυνη της Φιλοζωικής Οργάνωσης
«Αδεσποτούλια Ξάνθης», Άννα-Μαρία Ζαφειριάδου, δέχθηκε τηλεφωνική κλήση από
τουρίστες που διέσχιζαν την περιοχή του Ιάσμου Ροδόπης. Οι πολίτες ανέφεραν ότι σε αγροτεμάχιο πλησίον του οικισμού υπήρχε νεκρό σκυλί και άλλα νεκρά ζώα διάσπαρτα στον χώρο.
Η κ. Ζαφειριάδου, συνοδευόμενη από εθελοντές της οργάνωσης, μετέβη άμεσα στο σημείο. Όπως καταγγέλλει, «αντικρίσαμε ένα αποτρόπαιο θέαμα – ένα νεκρό θηλυκό σκυλί σε προχωρημένη σήψη, το οποίο έτρωγαν τα ίδια του τα κουτάβια». Σύμφωνα με τον κτηνίατρο που εξέτασε το ζώο, το σκυλάκι ήταν ηλικίας περίπου 7-8 μηνών και έφερε ηλεκτρονική σήμανση (τσιπ) καταχωρισμένη στον Δήμο Ιάσμου. Δεν ήταν στειρωμένο, ενώ σύμφωνα με τον Δήμο, «η στείρωση δεν είχε πραγματοποιηθεί λόγω νεαρής ηλικίας του ζώου».
Η επίσκεψη στο σημείο αποκάλυψε όμως εικόνες σοκ: στο αγροτεμάχιο, το οποίο σύμφωνα με τοπικά Μέσα ανήκει στην Ένωση Γεωργικών Συνεταιρισμών Ροδόπης, υπήρχαν δεκάδες οστά και σκελετοί ζώων (αγελάδες, άλογα, πρόβατα), καθώς και περίπου δέκα νεκρά πρόβατα σε προχωρημένη σήψη. Η περιοχή, όπως μαρτυρούν φωτογραφίες που παρουσιάστηκαν αποκλειστικά στην εκπομπή «Αποκαλύψεις» του Πέτρου Κουσουλού στον ΑΝΤ1, παρέπεμπε σε αυτοσχέδιο νεκροταφείο ζώων.
Η υπεύθυνη της φιλοζωικής κάλεσε άμεσα την Άμεση Δράση (100), ωστόσο όπως περιέγραψε: «Η αντιμετώπιση από την Αστυνομία ήταν χλιαρή, με την απάντηση ότι θα το “κοιτάξουν”».
Σύμφωνα με αστυνομικές πηγές, η υπόθεση έχει πλέον ανατεθεί στην Αστυνομική Διεύθυνση Ροδόπης, ενώ στο σημείο προσήλθαν και στελέχη της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας, τα οποία ωστόσο δεν προέβησαν σε δειγματοληψία, επικαλούμενα το μεγάλο βάθος ταφής (1-2 μέτρα).
Λιγότερο από 24 ώρες αργότερα, σύμφωνα με πληροφορίες, ο Δήμος Ιάσμου προχώρησε σε
ταφή των οστών και των νεκρών ζώων. Ο δήμαρχος Ιάσμου, Ιμάμ Τζανέρ, φέρεται να
δήλωσε ότι δεν γνώριζε το περιστατικό και πως «τα κόκαλα πιθανώς ανήκουν σε ζώα που πετούν τοπικοί κρεοπώλες».
Η απάντηση του υπουργού
Μετά τη δημοσιοποίηση του θέματος και το σχετικό ρεπορτάζ στην εκπομπή «Αποκαλύψεις», το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων διαβίβασε τις καταγγελίες στον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου για περαιτέρω διερεύνηση.
Το νομικό πλαίσιο
Το πρόσφατο περιστατικό στον Ίασμο Ροδόπης φέρνει στο προσκήνιο σοβαρά ζητήματα που
αφορούν την ευθύνη των δήμων στη διαχείριση των αδέσποτων ζώων και την τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας, όπως αυτά προβλέπονται από την ελληνική και την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Σύμφωνα με τον νόμο 4830/2021 (ΦΕΚ Α΄ 169/18.9.2021), κάθε δήμος στην Ελλάδα υποχρεούται να διαθέτει καταφύγιο ζώων συντροφιάς, είτε δημοτικό είτε διαδημοτικό, κατάλληλα αδειοδοτημένο και λειτουργικό. Παράλληλα, κάθε δήμος οφείλει να
εφαρμόζει πρόγραμμα διαχείρισης αδέσποτων ζώων, το οποίο περιλαμβάνει τη συλλογή, τη
σήμανση, την αποπαρασίτωση, τον εμβολιασμό και τη στείρωση των ζώων, καθώς και την
καταγραφή τους στο Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς. Μετά την ιατρική τους φροντίδα, τα
ζώα πρέπει να επανεντάσσονται στο φυσικό τους περιβάλλον ή να προωθούνται για υιοθεσία.
Σε περιπτώσεις που ένας δήμος δεν διαθέτει τις απαραίτητες υποδομές, υποχρεούται να
συνεργάζεται με άλλους δήμους μέσω διαδημοτικών καταφυγίων ή να συνάπτει
συμβάσεις συνεργασίας με πιστοποιημένες φιλοζωικές οργανώσεις και ιδιώτες κτηνιάτρους.
Η μη συμμόρφωση των δήμων στις υποχρεώσεις αυτές επισύρει σοβαρές κυρώσεις, μεταξύ των οποίων διοικητικά πρόστιμα από τις αρμόδιες αρχές, ελέγχους από το υπουργείο Εσωτερικών και την Εισαγγελία, καθώς και πιθανές ποινικές ευθύνες για παραμέληση καθήκοντος ή πλημμελή διαχείριση ζώων.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό 687/2020, το υπουργείο Αγροτικής
Ανάπτυξης και Τροφίμων είναι αρμόδιο για τη θέσπιση και την παρακολούθηση των μέτρων
βιοασφάλειας, με σκοπό την αποτροπή της διάδοσης ζωονόσων και την προστασία της
δημόσιας υγείας. Οι Περιφέρειες είναι υπεύθυνες για την εφαρμογή των μέτρων αυτών σε τοπικό επίπεδο, ενώ οι δήμοι οφείλουν να διαθέτουν χώρους υγειονομικής ταφής ζώων, προκειμένου να αποτρέπονται φαινόμενα ανεξέλεγκτης απόρριψης νεκρών ζώων και ρύπανσης του περιβάλλοντος. Η εποπτεία της εφαρμογής των μέτρων αυτών ασκείται από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, τις Περιφέρειες και την Ελληνική Αστυνομία, η οποία έχει την αρμοδιότητα ελέγχου και παρέμβασης σε περιπτώσεις παραβάσεων.
Σύμφωνα με καταγγελία που παρουσιάστηκε στην τηλεοπτική εκπομπή «Αποκαλύψεις», η
κατάσταση στην περιοχή του Ιάσμου Ροδόπης δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό, αλλά φαίνεται να επανεμφανίζεται συστηματικά εδώ και τουλάχιστον δέκα με δώδεκα χρόνια. Η
καταγγέλλουσα ανέφερε ότι σε αγροτικές εκτάσεις γύρω από τον Ίασμο εντοπίζονται
πεταμένα κόκαλα ζώων, νεκρά ζώα σε προχωρημένη σήψη, καθώς και σακούλες
απορριμμάτων που περιέχουν κουτάβια και υπολείμματα φυτοφαρμάκων, γεγονός που
δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον.
Όπως τονίστηκε, η κατάσταση με τα αδέσποτα ζώα στην περιοχή είναι τραγική, με ελλιπή μέτρα διαχείρισης και απουσία οργανωμένων υποδομών φιλοξενίας. Οι κάτοικοι κάνουν λόγο για επανειλημμένα περιστατικά κακοποίησης και εγκατάλειψης ζώων, τα οποία, όπως φαίνεται, δεν αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά από τις τοπικές αρχές.
Το υπουργείο Εσωτερικών έχει ήδη ενημερωθεί σχετικά με την κατάσταση και, σύμφωνα με
πληροφορίες, αναμένεται επίσημη τοποθέτηση για το πώς προτίθεται να ενεργήσει, τόσο ως προς την έρευνα των καταγγελιών όσο και ως προς την εφαρμογή των προβλεπόμενων ελέγχων στους αρμόδιους φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Το περιστατικό στον Ίασμο εγείρει ζητήματα δημόσιας υγείας, διαχείρισης αποβλήτων ζωικής
προέλευσης και προστασίας των ζώων. Η υπόθεση βρίσκεται πλέον στα χέρια της Δικαιοσύνης, ενώ οι φιλοζωικές οργανώσεις ζητούν αυστηρότερους ελέγχους και άμεση
συμμόρφωση των δήμων με το νομοθετικό πλαίσιο.
Η αδιαφορία των Αρχών και η εγκατάλειψη των αδέσποτων στην Ξάνθη και στην Κομοτηνή
Η κατάσταση στην Ξάνθη και στην Κομοτηνή όσον αφορά τα αδέσποτα ζώα φαίνεται να είναι
ιδιαίτερα ανησυχητική. Σύμφωνα με κατοίκους των δύο περιοχών, και πιο συγκεκριμένα με την κ. Ζαφειριάδου, υπεύθυνη της φιλοζωικής ομάδας «Αδεσποτούλια Ξάνθης», η κατάσταση είναι ανυπόφορη. Καθημερινά σημειώνονται βάναυσες κακοποιήσεις ζώων και οι Αρχές, σε πολλές περιπτώσεις, όχι μόνο δεν επεμβαίνουν, αλλά αδρανούν πλήρως. Τα φολιασμένα σκυλιά αποτελούν καθημερινό φαινόμενο, ενώ τα νεκρά ζώα συχνά παραμένουν σε δρόμους και πλατείες.
Κάτοικοι καταγγέλλουν ότι κυνηγοί παρατάσσουν τα σκυλιά για κυνήγι, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τη δημόσια ασφάλεια, ενώ ο δήμος εμφανίζεται σε πλήρη αδράνεια, περιοριζόμενος στη λήψη χρημάτων από τους πολίτες χωρίς ουσιαστική φροντίδα για τα αδέσποτα.
Ιδιαίτερα ενδεικτική είναι η περίπτωση του Δήμου Τοπείρου, όπου καταγγέλλεται ότι ο δήμος έλαβε 210.000 ευρώ για τη διαχείριση των αδέσποτων, ενώ τα ζώα εξακολουθούν να πεθαίνουν.
Σύμφωνα με εθελοντές της ομάδας «Αδεσποτούλια Ξάνθης», στα χαρτιά φαίνεται ότι
υπάρχει φροντίδα, όμως οι εικόνες αποτυπώνουν την πλήρη εγκατάλειψη. Οι εθελοντές για πάνω από δύο χρόνια φρόντιζαν ζωντανά εκατοντάδες σκυλιά στη χωματερή της Ξάνθης,
πραγματοποιώντας 500 στειρώσεις και περισυλλέγοντας πάνω από 100 νεκρά ζώα με τα
ίδια τους τα χέρια, αντιμετωπίζοντας απειλές, προσβολές και ακόμη και εμπρησμό του οχήματός τους. Παρά τις συνεχείς προσπάθειες συνεργασίας με τον Δήμο Τοπείρου, δεν υπήρξε καμία επίσημη ανταπόκριση ή ενημέρωση, με αποτέλεσμα οι εθελοντές να αναγκαστούν στις 20 Αυγούστου να διακόψουν την καθημερινή τους παρουσία και να επιστρέψουν στις 4 Σεπτεμβρίου, διαπιστώνοντας με φρίκη, νεκρό ζώο στον χώρο.
Η γνωμάτευση ανεξάρτητου κτηνιάτρου καταγράφει σοβαρή εγκατάλειψη, με έντονη
αναιμία, αφυδάτωση, υποσιτισμό, μεγάλο αριθμό εξωπαρασίτων και δερματικές αλλοιώσεις (πιθανή ψώρα ή λεϊσμανίωση). Οι τοξικολογικές εξετάσεις εκκρεμούν, αλλά τα πρώτα ευρήματα δείχνουν σοβαρή έλλειψη φροντίδας, με τα ζώα να μην έχουν καν νερό. Από τον Απρίλιο του 2024 έχουν διατεθεί 210.000 ευρώ δημόσιου χρήματος για τη διαχείριση των ζώων, αλλά η πραγματικότητα καταδεικνύει εγκατάλειψη και αδιαφορία.
Η νομοθεσία (άρθρο 24 του Ν. 4830/2021) για τη βάναυση μεταχείριση ζώων απαιτεί την ύπαρξη μαρτύρων, και οι εθελοντές δηλώνουν ότι παρά τον φόβο και την εξάντληση θα συνεχίσουν να είναι παρόντες, να τεκμηριώνουν, να φωτογραφίζουν και να δημοσιοποιούν τα γεγονότα. Όπως επισημαίνουν, «δεν ζητάμε να μας ακούσετε. Ζητάμε να δείτε. Τα ζώα πεθαίνουν χωρίς καν νερό. Η αδιαφορία σκοτώνει», προειδοποιώντας ότι οι εικόνες που θα δημοσιεύουν είναι σκληρές, όμως η πραγματικότητα είναι ακόμη σκληρότερη.
Το περιστατικό αυτό έρχεται να προστεθεί στις ήδη σοβαρές καταγγελίες από την περιοχή του Ιάσμου, όπου σύμφωνα με μαρτυρίες εδώ και 10- 12 χρόνια παρατηρείται επαναλαμβανόμενη εγκατάλειψη ζώων, με νεκρά ζώα, κουτάβια και σκουπίδια με φυτοφάρμακα κοντά στο χωριό. Το υπουργείο Εσωτερικών έχει ενημερωθεί σχετικά και αναμένεται να υπάρξουν εξελίξεις σχετικά με το πώς θα δράσει. Οι φιλοζωικές οργανώσεις
ζητούν αυστηρότερους ελέγχους και άμεση συμμόρφωση των δήμων με το νομοθετικό πλαίσιο, ενώ η υπόθεση έχει πλέον κινηθεί προς τη Δικαιοσύνη.
“Άνθρωπος” πυροβολεί και δηλητηριάζει αδέσποτα – Νέα καταγγελία στο eReportaz
