PLUS
Μια νέα επικίνδυνη κρίση στη Μέση Ανατολή έφερε τις τελευταίες ώρες το Ισραήλ και το Ιράν κοντά σε μια νέα στρατιωτική αναμέτρηση, απειλώντας να τινάξει στον αέρα την εύθραυστη εκεχειρία που ισχύει από τον Απρίλιο και να παρασύρει εκ νέου τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μια περιφερειακή σύγκρουση. Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα του Axios, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ χρειάστηκε να παρέμβει προσωπικά, ασκώντας έντονες πιέσεις στον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου ώστε να αποφευχθεί μια νέα κλιμάκωση.
Η αφορμή της κρίσης
Η ένταση ξεκίνησε μετά από ισραηλινό πλήγμα εναντίον στόχου της Χεζμπολάχ στη Βηρυτό. Η Τεχεράνη θεώρησε την επίθεση παραβίαση του πλαισίου αποκλιμάκωσης που είχε διαμορφωθεί τους τελευταίους μήνες και απάντησε εκτοξεύοντας βαλλιστικούς πυραύλους κατά του Ισραήλ. Ήταν η πρώτη άμεση ιρανική πυραυλική επίθεση κατά του Ισραήλ μετά την εκεχειρία της 8ης Απριλίου, γεγονός που προκάλεσε έντονη ανησυχία στις ΗΠΑ και στους περιφερειακούς συμμάχους τους.
Η ισραηλινή απάντηση δεν άργησε. Η πολεμική αεροπορία του Ισραήλ πραγματοποίησε επιδρομές εναντίον στρατιωτικών στόχων στο κεντρικό και δυτικό Ιράν, με εκρήξεις να καταγράφονται στην Τεχεράνη, την Ισφαχάν και άλλες μεγάλες πόλεις.
Η παρέμβαση Τραμπ
Σύμφωνα με το Axios, ο Ντόναλντ Τραμπ βρέθηκε αντιμέτωπος με το ενδεχόμενο κατάρρευσης της εκεχειρίας και μιας νέας περιφερειακής σύγκρουσης που θα μπορούσε να εμπλέξει άμεσα τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Αμερικανός πρόεδρος επικοινώνησε προσωπικά με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, ζητώντας του να επιδείξει αυτοσυγκράτηση και να αποφύγει κινήσεις που θα οδηγούσαν σε γενικευμένη σύρραξη.
Μάλιστα, σύμφωνα με όσα δήλωσε ο ίδιος ο Τραμπ στο Axios, προειδοποίησε τον Ισραηλινό πρωθυπουργό ότι μια νέα πολεμική αναμέτρηση με το Ιράν θα μπορούσε να αφήσει το Ισραήλ χωρίς την αμέριστη αμερικανική στήριξη που θεωρεί δεδομένη εδώ και δεκαετίες.
Η παρέμβαση αυτή αναδεικνύει μια εμφανή διαφοροποίηση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ. Ενώ η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει να μετατρέψει την εύθραυστη εκεχειρία σε μια ευρύτερη πολιτική συμφωνία με το Ιράν, η ισραηλινή ηγεσία θεωρεί ότι οι στρατιωτικές πιέσεις παραμένουν απαραίτητες για την αποτροπή της Τεχεράνης και των συμμάχων της στην περιοχή.
«Σταματήστε να πυροβολείτε»
Η ένταση κορυφώθηκε όταν ο Τραμπ απηύθυνε δημόσια έκκληση τόσο προς το Ισραήλ όσο και προς το Ιράν να σταματήσουν αμέσως τις επιθέσεις.
«Πρέπει να σταματήσουν αμέσως να πυροβολούν», δήλωσε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο για μια συμφωνία που θα μετατρέψει την εκεχειρία σε μια πιο μόνιμη διευθέτηση. Παράλληλα, υποστήριξε ότι οι δύο πλευρές εξετάζουν το ενδεχόμενο μιας άμεσης κατάπαυσης των εχθροπραξιών και ότι συνεχίζονται παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις για μια ευρύτερη συμφωνία.
Μια εύθραυστη ισορροπία
Παρά τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης, η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη. Το Ιράν διαμήνυσε ότι σταματά τις επιθέσεις του, αλλά προειδοποίησε πως θα απαντήσει με μεγαλύτερη ένταση εάν συνεχιστούν ισραηλινές επιχειρήσεις εναντίον συμμάχων του, ιδιαίτερα στον Λίβανο. Από την άλλη πλευρά, ο Νετανιάχου ξεκαθάρισε ότι το Ισραήλ διατηρεί το δικαίωμα να πλήξει οποιαδήποτε απειλή θεωρεί ότι στρέφεται κατά της ασφάλειας της χώρας.
Οι εξελίξεις αυτές επιβεβαιώνουν ότι, παρά την επίσημη εκεχειρία, ο πόλεμος δεν έχει πραγματικά τελειώσει. Οι διαφωνίες για το τι ακριβώς περιλαμβάνει η συμφωνία, ο ρόλος της Χεζμπολάχ και οι συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης δημιουργούν ένα εκρηκτικό περιβάλλον, όπου ακόμη και ένα μεμονωμένο περιστατικό μπορεί να προκαλέσει γενικευμένη ανάφλεξη.
Το μεγάλο διακύβευμα
Πέρα από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, το επεισόδιο αποκάλυψε ένα βαθύτερο γεωπολιτικό ζήτημα: την αυξανόμενη απόσταση μεταξύ των στρατηγικών επιδιώξεων της κυβέρνησης Τραμπ και της ισραηλινής ηγεσίας.
Για τον Αμερικανό πρόεδρο, προτεραιότητα αποτελεί η επίτευξη μιας συμφωνίας που θα τερματίσει οριστικά τη σύγκρουση με το Ιράν και θα αποτρέψει μια νέα αμερικανική στρατιωτική εμπλοκή στη Μέση Ανατολή. Για τον Νετανιάχου, η άσκηση συνεχούς πίεσης προς την Τεχεράνη εξακολουθεί να θεωρείται βασικό στοιχείο της ισραηλινής στρατηγικής ασφάλειας.
Το αν οι δύο αυτές προσεγγίσεις μπορούν να συνυπάρξουν θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό όχι μόνο το μέλλον των σχέσεων ΗΠΑ–Ισραήλ, αλλά και τη σταθερότητα ολόκληρης της Μέσης Ανατολής τους επόμενους μήνες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ζελένσκι: «Η Ρωσία χάνει την πρωτοβουλία μέρα με τη μέρα»
Τραμπ: Προειδοποίηση σε Νετανιάχου για το Ιράν – «Το Ισραήλ μπορεί να μείνει μόνο του»
