PLUS
Ρεπορτάζ: Δημήτρης Καπετανάκης, Κίμων Λογοθέτης
Απίστευτο και όμως αληθινό. Την ώρα που η Πολιτεία επιβάλλει αυστηρά πρόστιμα σε όσους δεν καθαρίζουν τα οικόπεδά τους και η χώρα βρίσκεται στην κορύφωση της αντιπυρικής περιόδου, αποκαλύπτεται ένα σοβαρό κενό στη διαδικασία προστασίας των πολιτών από τα επικίνδυνα ακαθάριστα οικόπεδα.
Η δημοσιογραφική έρευνα του eReportaz, με αφορμή την υπόθεση του ακαθάριστου δημοτικού αγροτεμαχίου στην οδό Σκοπευτηρίου στο Κορωπί, έφερε στο φως ένα ζήτημα που δύσκολα μπορεί να εξηγηθεί.
Όταν επιχειρήσαμε να ενημερώσουμε την Πυροσβεστική Υπηρεσία για την επικίνδυνη κατάσταση που επικρατεί δίπλα σε σχολείο και κατοικίες, πληροφορηθήκαμε ότι δεν γίνονται δεκτές τηλεφωνικές καταγγελίες για ακαθάριστα οικόπεδα. Η μόνη δυνατότητα παρέμβασης είναι η υποβολή αναφοράς μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του Gov.gr.
Μέχρι εδώ, όλα φαίνονται φυσιολογικά.
Η πραγματικότητα όμως είναι τελείως διαφορετική.
Μπαίνοντας στην πλατφόρμα, ο πολίτης διαπιστώνει ότι για να προχωρήσει η καταγγελία δεν αρκεί να γνωρίζει τη διεύθυνση του οικοπέδου ούτε να μπορεί να περιγράψει το σημείο. Αντίθετα, υποχρεώνεται να εισαγάγει τον ΚΑΕΚ (Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου) του ακινήτου ή, εναλλακτικά, τις συντεταγμένες ΕΓΣΑ ’87.
Και εδώ γεννάται το αυτονόητο ερώτημα:
Πώς είναι δυνατόν ένας πολίτης να γνωρίζει τον ΚΑΕΚ ενός ξένου οικοπέδου;
Ο ΚΑΕΚ αποτελεί στοιχείο του Κτηματολογίου και, στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν είναι πληροφορία που διαθέτει ένας απλός πολίτης για ακίνητο που δεν του ανήκει. Το ίδιο ισχύει και για τις συντεταγμένες ΕΓΣΑ ’87, τις οποίες ελάχιστοι γνωρίζουν ή μπορούν να εντοπίσουν χωρίς εξειδικευμένες γνώσεις ή τεχνικά μέσα.
Το αποτέλεσμα είναι πρακτικά αδιέξοδο.
Ένας πολίτης μπορεί να βλέπει καθημερινά δίπλα στο σπίτι του ένα οικόπεδο γεμάτο ξερά χόρτα, να ανησυχεί ότι αποτελεί πιθανή εστία πυρκαγιάς, να θέλει να ενημερώσει τις αρμόδιες αρχές, αλλά τελικά να αδυνατεί να ολοκληρώσει την καταγγελία επειδή δεν γνωρίζει τον ΚΑΕΚ ή τις απαιτούμενες συντεταγμένες.
Η αντίφαση γίνεται ακόμη πιο έντονη αν αναλογιστεί κανείς ότι το κράτος επενδύει σε δορυφορικά συστήματα, συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και σύγχρονες τεχνολογίες για την πρόληψη και αντιμετώπιση των πυρκαγιών. Την ίδια στιγμή, ένας πολίτης που θέλει να αναφέρει έναν άμεσο κίνδυνο στη γειτονιά του δεν μπορεί να το κάνει εύκολα, επειδή η διαδικασία απαιτεί στοιχεία στα οποία, κατά κανόνα, δεν έχει πρόσβαση.
Το πρόβλημα αναδείχθηκε μέσα από την έρευνα για το δημοτικό αγροτεμάχιο στην οδό Σκοπευτηρίου στο Κορωπί, το οποίο, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, παραμένει ακαθάριστο δίπλα σε σχολείο και κατοικίες. Παράλληλα, γειτνιάζει με το εγκαταλελειμμένο νοσοκομείο Ερασίνειο, του οποίου ο περιβάλλων χώρος εμφανίζεται επίσης γεμάτος με ξερή βλάστηση.
Ανεξάρτητα από το ποιος είναι ο ιδιοκτήτης κάθε έκτασης ή ποιος φέρει την ευθύνη του καθαρισμού της, προκύπτει ένα κρίσιμο ζήτημα δημόσιας ασφάλειας: αν ο πολίτης δεν μπορεί να καταγγείλει αποτελεσματικά έναν κίνδυνο, πώς θα κινητοποιηθούν οι αρμόδιες υπηρεσίες;
Το ερώτημα γίνεται ακόμη πιο επιτακτικό όταν πρόκειται για εκτάσεις που βρίσκονται δίπλα σε κατοικίες, σχολεία ή άλλους χώρους καθημερινής παρουσίας πολιτών.
Στην πράξη, πολλοί πολίτες αισθάνονται ότι η μοναδική υποχρέωση που μπορούν να εκπληρώσουν είναι να καθαρίσουν το δικό τους οικόπεδο, υπό τον φόβο των προστίμων. Από εκεί και πέρα, όμως, εάν το διπλανό οικόπεδο, είτε ανήκει σε ιδιώτη, είτε σε δήμο, είτε σε άλλο δημόσιο φορέα, παραμένει ακαθάριστο, οι δυνατότητές τους να συμβάλουν στην πρόληψη φαίνεται να περιορίζονται σημαντικά από την ίδια τη διαδικασία που έχει θεσπιστεί.
Η προστασία από τις πυρκαγιές δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στις υποχρεώσεις των πολιτών. Χρειάζεται και ένα σύστημα αναφορών που να είναι πραγματικά λειτουργικό, απλό και προσβάσιμο. Γιατί όταν ένας δημότης δεν μπορεί να καταγγείλει έναν προφανή κίνδυνο χωρίς να γνωρίζει κτηματολογικούς κωδικούς και εξειδικευμένες συντεταγμένες, τότε είναι εύλογο να τίθεται το ερώτημα αν η διαδικασία εξυπηρετεί τον σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκε ή αν χρειάζεται άμεση βελτίωση.
