Συναγερμός και στην Ψυχική Υγεία!

Έκθεση Ευρωπαίων Ελεγκτών χτυπά ηχηρό «καμπανάκι» ευνοιοκρατίας!

Του ΣΤΑΥΡΟΥ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Είχαμε καιρό να ασχοληθούμε με την ψυχική υγεία, αλλά φαίνεται ότι δεν συνέβη το ίδιο και με τους Ευρωπαίους Ελεγκτές. Με βάση όσα συζητούν στους διαδρόμους της αρμόδιας διεύθυνσης, μία πρόσφατη έκθεση ανάβει φωτιές στους συνεργάτες του Δημήτρη Βαρτζόπουλου. Κι όταν λέμε για συνεργάτες, αναφερόμαστε στον στενό κύκλο του υφυπουργού, που είναι αρμόδιος για την Ψυχική Υγεία. Από τις Βρυξέλλες χτυπούν τις καμπάνες, για τον τρόπο, με τον οποίο διαχειρίζεται η Διεύθυνση τις ΑΜΚΕ, αλλά και τους υπόλοιπους φορείς, που δραστηριοποιούνται στον χώρο. Σύμφωνα με τα συμπεράσματά του, όπως αυτά προκύπτουν από τις συζητήσεις εντός των τειχών, οι Ευρωπαίοι Ελεγκτές κάνουν λόγο για συγκεκριμένες αποφάσεις, που φέρονται ευνοϊκές για τους ίδιους ανθρώπους και τις ίδιες δομές. Η ευνοιοκρατία δείχνει προς συγκεκριμένα πρόσωπα, τα οποία θεωρούνται κομβικά για τη λειτουργία της Διεύθυνσης Ψυχικής Υγείας. Έτσι, εξηγείται και ο συναγερμός που έχει σημάνει στο επιτελείο του Βαρτζόπουλου, αλλά και η εφαρμογή κάποιων πρακτικών, οι οποίες μοιάζουν εκδικητικές και ξεσήκωσαν ήδη θύελλα αντιδράσεων.

Επί της ουσίας, όσοι έχουν το μαχαίρι και το καρπούζι, αποφάσισαν χωρίς το σχετικό δικαίωμα, να αλλάξουν τη ροή του προγράμματος. Ενημέρωσαν ότι από ‘δω και πέρα, οι ΑΜΚΕ είναι υποχρεωμένες να καταβάλουν τη μισθοδοσία κι έπειτα να υποβάλουν το σχετικό αίτημα, για να εισπράξουν τα χρήματα που έχουν προκαταβάλει. Ουσιαστικά, με τη νέα μέθοδο, οδηγούνται σε οικονομικό μαρασμό, σε πτώχευση εξ αιτίας του στραγγαλισμού τους!

Γι’ αυτό και η Ομοσπονδία Φορέων Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης και Ψυχικής Υγείας «ΑΡΓΩ» έστειλε επιστολή και στον Δημήτρη Βαρτζόπουλο, αλλά και στη Διεύθυνση Ψυχικής Υγείας με τίτλο «Ενστάσεις επί της αλλαγής του πλαισίου χρηματοδότησης» και επισημάνσεις για τη λανθασμένη τακτική που πάνε να εφαρμόσουν οι παρατρεχάμενοι του υφυπουργού.

«Αξιότιμε Υφυπουργέ Υγείας κ Βαρτζόπουλε,

σε συνέχεια του χθεσινού email της Διεύθυνσης Ψυχικής Υγείας,  που έλαβαν οι φορείς που εκπροσωπούμε, με θέμα Υπόδειγμα προσυμφωνημένων διαδικασιών (επισυνάπτεται), σχετικά με το νέο πλαίσιο χρηματοδότησης που θα ισχύει εντεύθεν σύμφωνα με το οποίο κάθε πληρωμή επιχορήγησης δαπάνης θα γίνεται απολογιστικά και αφού προηγουμένως η δαπάνη έχει ελεγχθεί από Ορκωτό Ελεγκτή βάσει των υποδειγμάτων που επισυνάπτονται,  θα θέλαμε με το παρόν να σας εκφράσουμε τις ενστάσεις μας. Σας δηλώσουμε  ότι θεωρούμε ότι το νέο πλαίσιο οδηγεί σε διακριτική και μη σύννομη μεταχείριση των φορέων μας που δεν έχουν ολοκληρώσει την λήψη β δόσης από τα σχετικά έργα ΤΑΑ. Παράλληλα σας επισημαίνουμε ότι ανεπίτρεπτα αυτό αποτελεί και άνιση μεταχείριση για το σύνολο των φορέων ψυχικής υγείας  σε σχέση με το σύνολο των λοιπών μη κερδοσκοπικών φορέων που χρηματοδοτεί για έργα ΤΑΑ το Υπουργείο Υγείας. Αυτό δεν μπορεί θεσμικά να γίνει αποδεκτό, αφού σύμφωνα με τις αντίστοιχες αποφάσεις χρηματοδότησης λαμβάνουν προκαταβολές-προχρηματοδοτήσεις και να ζητάμε την επαναφορά του καθεστώτος χρηματοδότησης των έργων μέσω ΤΑΑ όπως εφαρμοζόταν μέχρι πρότινος ισότιμα για όλους.

Ειδικότερα οι ενστάσεις μας εστιάζονται:

α. στο γεγονός ότι οι προσκλήσεις εκδήλωσης ενδιαφέροντος προς τους φορείς μας, περιγράφουν μια τελείως άλλη διαδικασία χρηματοδότησης: Ο ανάδοχος λαμβάνει το σύνολο του προϋπολογισμού κάθε Μονάδας Ψυχικής Υγείας με τμηματικές καταβολές κατά τη διάρκεια του έργου. Η πρώτη καταβολή ανέρχεται στο ύψος του 40% του συνολικού προϋπολογισμού δίκην προκαταβολής. Η δεύτερη δόση στο ύψος του 50% και η αποπληρωμή του υπολοίπου ποσού (10%), καταβάλλονται μετά τον έλεγχο των στοιχείων και την πιστοποίηση των εγκεκριμένων δαπανών από ορκωτούς ελεγκτές . Δηλαδή γινόταν έλεγχος αφού είχαν προχρηματοδοτηθεί τα έργα στο 90% και  μόνο το 10% ελέγχονταν απολογιστικά, κάτι που ορθώς ίσχυσε για 75 έργα ως σήμερα. Με δεδομένο μάλιστα ότι οι προσκλήσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Τεχνικών Δελτίων Ένταξης των έργων της Διεύθυνσης Ψυχικής Υγείας στο ΤΑΑ, το έως προχθές ισχύον αναφερόμενο πλαίσιο χρηματοδότησης αποτελεί ρητή δέσμευση της διοίκησης προς τους συμμετέχοντες στον διαγωνισμό ανάθεσης των μονάδων, αλλά και προς το ΤΑΑ και η οποιαδήποτε εκ των υστέρων αλλαγή πλήττει την αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του διοικούμενου προς την διοίκηση, καταπατά ουσιαστικούς όρους υλοποίησης των έργων και επιφέρει μεγάλες δυσκολίες χρηματοδότησης, δεδομένου του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα των φορέων μας. Η ενδεχόμενη αλλαγή δε, προκαλεί ζημία ηθική και οικονομική καθώς και αστικές και ποινικές ευθύνες που θα καταλογιστούν εναντίων των φορέων μας και τις οποίες επιφυλασσόμαστε κάθε δικαιώματος προσφυγής στα αστικά και ποινικά δικαστήρια έναντι του Υπουργείου Υγείας  και της Επιτροπής Δημοσιονομικού Ελέγχου (Ε.Δ.ΕΛ.) καθώς και των στελεχών τους.

β. στο γεγονός ότι σύμφωνα με τις υπουργικές αποφάσεις έγκρισης από άποψης σκοπιμότητας, τα έργα που υλοποιούν οι φορείς που εκπροσωπούμε είχαν συγκεκριμένα πλαίσια χρηματοδότησης που είχαν ως “Απαραίτητη προϋπόθεση για την ομαλή ροή της χρηματοδότησης και την εκταμίευση της Β’ και Γ’ Δόσης είναι να έχουν υλοποιηθεί και τεκμηριωθεί οι απαραίτητες δράσεις και να τηρούνται όλες οι υποχρεώσεις του φορέα λειτουργίας. Η πορεία της χρηματοδότησης εξαρτάται από την πορεία υλοποίησης του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου”. Δεν προέβλεπε πουθενά την εκ των προτέρων χρηματοδότηση των έργων σε αυτό το τεράστιο ύψος του 60%, όπως προβλέπεται σήμερα με το νέο πλαίσιο εκ των υστέρων, από τους φορείς, πρόβλεψη που εκ των υστέρων εισάγει η Διεύθυνση Ψυχικής Υγείας και είναι ανεφάρμοστη για τους μη κερδοσκοπικούς φορείς μας.

γ. στο γεγονός ότι με το email εκ της Διευθύνσεως Ψυχικής Υγείας τροποποιούνται παράτυπα, αντί να ερμηνεύονται απλώς, ουσιώδεις όροι των Υπουργικών Αποφάσεων καθ’ υπόδειξη της Επιτροπής Δημοσιονομικού Ελέγχου (Ε.Δ.ΕΛ.) και καταναγκαστικής εφαρμογής εκ της Διεύθυνσης Ψυχικής Υγείας, φτάνοντας τα όρια της παράβασης του υπηρεσιακού καθήκοντος των ερμηνευτών-εισηγητών τους, δεδομένου ότι ο δημοσιοϋπαλληλικός κώδικας επιβάλλει την πιστή τήρηση απαρεγκλίτως του θεσμικού και κανονιστικού πλαισίου που οι νόμοι και οι υπουργικές αποφάσεις ορίζουν από όλους τους δημόσιους υπαλλήλους και δεν επιτρέπει ερμηνείες τέτοιες, ακόμα και στα στελέχη της Επιτροπής Δημοσιονομικού Ελέγχου (Ε.Δ.ΕΛ.).

Με το παρόν σε κάθε περίπτωση σας ζητάμε επίσης ως αρμόδιο Υφυπουργό Υγείας για θέματα ψυχικής υγείας, την  τροποποίηση των σχετικών αποφάσεων σας, έγκρισης από άποψη σκοπιμότητας των υπό υλοποίηση έργων, με ρητή αναφορά στον προκαταβολικό χαρακτήρα της Α και Β δόσης προς τους φορείς μας. Αυτό ισχύει άλλωστε για όλες τις άλλες  αναθέσεις του Υπουργείου Υγείας προς μη κερδοσκοπικούς φορείς στα πλαίσια του ΤΑΑ, που ρητά προβλέπουν προχρηματοδότηση, για τη λύση των όποιων ζητημάτων προκύπτουν, από την ξεκάθαρα λανθασμένη ερμηνεία από την Επιτροπής Δημοσιονομικού Ελέγχου (Ε.Δ.ΕΛ.). Ενώ εν κατακλείδι, γνωρίζοντας την αναγνώριση από πλευράς σας του καθοριστικού ρόλου των ΝΠΙΔ μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα στην υλοποίηση του Ν 5129/2024 – Ολοκλήρωση της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης, σας υπογραμμίζουμε ότι η μη ακύρωση της υιοθέτηση του νέου πλαισίου χρηματοδότησης των έργων ΤΑΑ θα λειτουργήσει ως τροχοπέδη στην υλοποίηση του σχεδιασμού σας. Θα προκαλέσει επίσης την αποχή πολλών ΝΠΙΔ μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα στις επόμενες προσκλήσεις ενδιαφέροντος, ενώ για τα υπό υλοποίηση έργα θα οδηγήσει σε καθυστερήσεις πληρωμών και συνεπώς σε αναπόφευκτη μείωση της ποιότητας των υπηρεσιών μας», αναφέρει η επιστολή, την οποία ακολούθησε κι ένα εξώδικο από φορέα που δραστηριοποιείται στην Ψυχική Υγεία. Θα επανέλθουμε!

*Όπως δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΜΠΑΜ της Κυριακής