PLUS
Την καταβολή αποζημιώσεων από Bayer, Siemens, Hellenic Train και ΟΣΕ για τα έλαια σιλικόνης ζητούν από τη Δικαιοσύνη συγγενείς θύματος
Του ΒΑΓΓΕΛΗ ΤΡΙΑΝΤΗ
Νέα δεδομένα στο ιατροδικαστικό σκέλος της έρευνας για το δυστύχημα των Τεμπών έφερε η απεργία πείνας του Πάνου Ρούτσι, πατέρα του αδικοχαμένου Ντένις, που έχασε τη ζωή του το μοιραίο βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου 2023. Με παραγγελία του προϊσταμένου της Εισαγγελίας Εφετών Λάρισας, Λάμπρου Τσόγκα, ανασύρεται από το αρχείο η δικογραφία που είχε σχηματιστεί σε βάρος των ιατροδικαστών της Λάρισας, οι οποίοι είχαν μηνυθεί από συγγενείς θυμάτων των Τεμπών για τους χειρισμούς τους στο πολύνεκρο δυστύχημα.
Με αυτή την κίνηση στην ουσία ανοίγει ο δρόμος για να ικανοποιηθεί το αίτημα της οικογένειας Ρούτσι και άλλων συγγενών θυμάτων για τη διενέργεια τοξικολογικών εξετάσεων στις σορούς των παιδιών τους, ενώ ακόμη υπάρχουν κρίσιμα ερωτήματα για όσα συνέβησαν το βράδυ της τραγωδίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι κατά την παρουσία του στην τηλεοπτική εκπομπή «Νύχτα αποκαλύψεων» ο γενικός διευθυντής της Ιατροδικαστικής Υπηρεσίας, Νίκος Καρακούκης, δέχτηκε ερωτήσεις από τον κ. Ρούτσι, ενώ μίλησε για πρώτη φορά δημόσια για όσα έγιναν το βράδυ της τραγωδίας.
Την ίδια ώρα, νέα τροπή δίνει στην υπόθεση η αγωγή αποζημίωσης που κατέθεσαν συγγενείς θύματος κατά των γερμανικών εταιρειών Bayer και Siemens, αλλά και κατά των Hellenic Train και ΟΣΕ για τα έλαια σιλικόνης. Η αγωγή βασίστηκε στα αποτελέσματα της δικαστικής έρευνας για τα Τέμπη και ειδικότερα στα στοιχεία που δείχνουν ότι η έκρηξη που προκλήθηκε οφείλεται σε έλαια σιλικόνης και όχι σε παράνομο φορτίο. Σε συνέχεια της νομικής αυτής κίνησης, οι συγγενείς του αδικοχαμένου 23χρονου Άγγελου Τηλκερίδη από την Ειρηνούπολη της Νάουσας κατέθεσαν αίτημα για τη διενέργεια τοξικολογικών εξετάσεων στη σορό του Άγγελου, παρουσία εκπροσώπων της Bayer, της Siemens, της Hellenic Train και του ΟΣΕ, με το σκεπτικό ότι είναι εναγόμενες από την οικογένεια. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή.
Ανάσυρση από το αρχείο
Ήταν 15 Σεπτεμβρίου 2025 όταν ο Πάνος Ρούτσι ξεκίνησε απεργία πείνας σε ένα χώρο με ιδιαίτερα συμβολική και ιστορική σημασία: πάνω από την Πλατεία Συντάγματος, έξω από τη Βουλή, δίπλα από τον Άγνωστο Στρατιώτη. Αίτημά του εξαρχής ένα και μοναδικό. Να γίνει εκταφή της σορού του παιδιού του και να διενεργηθούν εξετάσεις ταυτοποίησης μέσω DNA αλλά και τοξικολογικές εξετάσεις, ώστε να φανεί εάν υπήρξε άλλη αιτία θανάτου από την απανθράκωση. Οι μέρες περνούσαν. Ο Πάνος Ρούτσι δεν έκανε πίσω. Παρέμενε στο Σύνταγμα, αμετακίνητος, ακλόνητος. Σαν να μην τον ενδιέφερε πλέον η δική του ζωή μετά την απώλεια του 23χρονου Άγγελου.
Όσο περνούσαν οι μέρες όλο και μεγάλωνε η συμπαράσταση του απλού κόσμου στον τραγικό πατέρα. Πολλές φορές περίμεναν υπομονετικά στην ουρά μόνο και μόνο για να μιλήσουν μαζί του, να του δώσουν κουράγιο.
Στις 26 Σεπτεμβρίου φάνηκε μια αχτίδα ελπίδας. Γρήγορα όμως διαψεύσθηκε. Το αίτημα εκταφής της σορού έγινε δεκτό, αλλά μόνο για τη διενέργεια εξετάσεων ταυτοποίησης μέσω DNA και όχι τοξικολογικών. Ο Πάνος Ρούτσι δεν δέχθηκε. Παρέμεινε εκεί και συνέχισε την απεργία πείνας με κίνδυνο την ίδια τη ζωή του. Τελικά πριν από λίγες ημέρες βγήκε «λευκός καπνός». Η Εισαγγελία Λάρισας έκανε δεκτό το αίτημα της οικογένειας Ρούτσι. Η νομική λύση που βρέθηκε, βασίστηκε στην ανάσυρση της δικογραφίας που είχε σχηματιστεί σε βάρος των ιατροδικαστών της Λάρισας, οι οποίοι είχαν μηνυθεί από συγγενείς θυμάτων των Τεμπών για τους χειρισμούς τους στο πολύνεκρο δυστύχημα. Με αυτή την κίνηση στην ουσία ανοίγει ο δρόμος για να ικανοποιηθεί το αίτημα της οικογένειας Ρούτσι και άλλων συγγενών θυμάτων για τη διενέργεια τοξικολογικών εξετάσεων στις σορούς των παιδιών τους.
Ειδικότερα, η παραγγελία του προϊσταμένου της Εισαγγελίας Εφετών Λάρισας, Λάμπρου Τσόγκα, ανέφερε μεταξύ άλλων: «Ανασύρουμε από το αρχείο συναφή δικογραφία (που είχε σχηματιστεί από την Εισαγγελία Εφετών σε βάρος ιατροδικαστών, για την οποία εκδόθηκε η πράξη αρχειοθέτησης) και σας αναθέτουμε τη συνέχιση της προκαταρκτικής εξέτασης (στα πλαίσια συσχέτισης), με τη μνεία ότι πρέπει να γίνει κλήση των προσώπων σε βάρος των οποίων διενεργήθηκε προκαταρκτική εξέταση για παροχή εξηγήσεων».
Υπό τα νέα αυτά δικονομικά δεδομένα, η δικογραφία που θα σχηματιστεί με αφορμή τις εκταφές των σορών και τις εξετάσεις που θα διενεργηθούν θα είναι χωριστή, καθώς η δικαστική έρευνα έχει ήδη κλείσει. Ωστόσο, οποιαδήποτε συμπεράσματα και ευρήματα προκύψουν θα μπορούν να αξιοποιηθούν κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας για το δυστύχημα των Τεμπών.
Το σκεπτικό της αρχειοθέτησης των δύο μηνύσεων
Η «ΜΠΑΜ στο Ρεπορτάζ» είχε αποκαλύψει αναλυτικά το σκεπτικό της εισαγγελικής διάταξης με την οποία είχαν τεθεί στο αρχείο οι δικογραφίες που είχαν σχηματιστεί κατά των ιατροδικαστών που ενεπλάκησαν στο δυστύχημα των Τεμπών. Οι δύο μηνύσεις είχαν υποβληθεί τον Απρίλιο και τον Ιούνιο του 2024. Η πρώτη από 165 εγκαλούντες, μεταξύ των οποίων συγγενείς θυμάτων, και η δεύτερη από τον Νίκο Πλακιά, που έχασε τις δίδυμες κόρες του και την ανιψιά του στην τραγωδία των Τεμπών.
Όπως αναφερόταν στη διάταξη αρχειοθέτησης, «στο πλαίσιο της ποινικής προδικασίας, η παρουσία ιατροδικαστή κατά τη διενέργεια αυτοψίας στον τόπο του συμβάντος (εγκλήματος) αποφασίζεται από την αρμόδια ανακριτική αρχή και αποσκοπεί στη βεβαίωση της πράξης και την αποκάλυψη του δράστη, και για την εν λόγω περίπτωση του πολύνεκρου δυστυχήματος και από το Ειδικό Σχέδιο Διαχείρισης Ανθρωπίνων Απωλειών». Σε ό,τι αφορά το δυστύχημα των Τεμπών, «δεν υπήρξε σχετική παραγγελία της αρμόδιας προανακριτικής αρχής, αλλά ούτε και αντίστοιχη επισήμανση από την Ιατροδικαστική Υπηρεσία, καθώς εκτιμήθηκε ότι η συγκεκριμένη ανακριτική πράξη δεν θα εισέφερε ιδιαίτερα στοιχεία στη διαδικασία της αναγνώρισης των σορών και στη διερεύνηση των αιτιών θανάτου (…)».
Ειδικότερα, ο εισαγγελικός λειτουργός που συνέταξε τη διάταξη αρχειοθέτησης έκρινε πως «η εν λόγω ενέργεια που παραλείφθηκε και εναπόκειτο αποκλειστικά στην επιστημονική κρίση των μηνυομένων ιατροδικαστών, δεν ήταν εκ των πραγμάτων απολύτως αναγκαία για την εξυπηρέτηση των επιδιωκόμενων κατά την ποινική διερεύνηση σκοπών».
Σε ό,τι αφορά την παράλειψη διενέργειας ιστολογικών και τοξικολογικών εξετάσεων των θυμάτων του δυστυχήματος, στην εισαγγελική διάταξη επισημαίνεται πως «οι συγκεκριμένες εξετάσεις στις περίπτωση των θανάτων από μαζικές καταστροφές διενεργούνται κατά την κρίση των ιατροδικαστών, όπως αναφέρεται και στο Ειδικό Σχέδιο Διαχείρισης Ανθρωπίνων Απωλειών, σύμφωνα πάντοτε με τα δεδομένα και τους αδιαμφισβήτητους κανόνες της ιατροδικαστικής επιστήμης». Ωστόσο, στην «προκειμένη περίπτωση για καμία σορό δεν υπήρξε αμφισβήτηση ως προς την αιτία θανάτου, ώστε να απαιτηθεί διενέργεια ιστολογικών εξετάσεων, πράξη που καθίσταται ιατροδικαστικώς αναγκαία όταν η αιτία θανάτου δεν είναι εμφανής και τίθεται ζήτημα περαιτέρω διερεύνησης μέσω εργαστηριακών εξετάσεων σε ληφθέντα ιστοτεμάχια για τη μικροσκοπική διαπίστωση παθογνωμικών ευρημάτων που δεν είναι ορατά μακροσκοπικά».
Μάλιστα, «η αναζήτηση στους επιβάτες ανθρακυλαιμοσφαιρίνης (HbCO) μέσω τοξικολογικών εξετάσεων κρίθηκε, σύμφωνα με τους ιατροδικαστές, ως μη αναγκαία και ως μη συνδεόμενη με την αιτία και τον μηχανισμό του θανάτου». Ο λόγος ήταν πως η συγκεκριμένη εξέταση «ενδείκνυται για την απόδειξη της επέλευσης ασφυκτικού θανάτου».
Σε ό,τι αφορά τις μη απανθρακωμένες σορούς, η εισαγγελική διάταξη έκρινε πως αιτία θανάτου «ήταν οι διαπιστωθείσες βαρύτατες θανατηφόρες κακώσεις συνεπεία κυρίως των φυσικών δυνάμεων που αναπτύχθηκαν από τη σύγκρουση των αμαξοστοιχιών, κακώσεις οι οποίες λόγω του είδους αυτών δεν κατέλειπαν περιθώριο αμφισβήτησης του αιτίου που επέφερε τον θάνατο». Αντίστοιχα στις απανθρακωμένες σορούς ο «θάνατος επήλθε λόγω της άμεσης επίδρασης της φωτιάς».
Επομένως, «δεν υπήρχε επίσης περιθώριο προς διερεύνηση επέλευσης του θανάτου από άλλη αιτία, όπως από ανοξυγοναιμία που δημιουργείται λόγω εισπνοής ικανής ποσότητας παραχθέντος μονοξειδίου του άνθρακα (CO) σχηματίζοντας έτσι ανθρακυλαιμοσφαιρίνη», όπως επισημαίνεται.
«…Εκ των ανωτέρω συνάγεται σαφώς ότι η κατά διακριτική ευχέρεια παραγγελία ιστολογικών ή άλλων τοξικολογικών εξετάσεων στο σύνολο των περιπτώσεων των θυμάτων του εν λόγω δυστυχήματος δεν θα εξυπηρετούσε σε κανένα βαθμό τον σκοπό ανευρέσεως της ακριβούς αιτίας θανάτου λόγω του προφανούς χαρακτήρα αυτής αλλά και του τρόπου που επήλθε ο θάνατος (ακαριαίος βίαιος θάνατος από βαρύτατες σωματικές κακώσεις συνεπεία των δυνάμεων που αναπτύχθηκαν από τη σύγκρουση / διαμελισμός / καύση / απανθράκωση). Ενόψει επίσης του περιεχομένου των ανωτέρω εξηγήσεων, που θεωρείται επαρκές και απολύτως βάσιμο, κρίνεται ότι και στην ανωτέρω εξεταζόμενη υποπερίπτωση παράλειψης προς διενέργεια τοξικολογικής εξέτασης για τον προσδιορισμό ανθρακυλαιμοσφαιρίνης στις απανθρακωμένες σορούς των θυμάτων του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών δύναται να παρατηρηθεί ομοίως η εκπλήρωση του ιατροδικαστικού καθήκοντος, χωρίς από την ως άνω παράλειψη να πλήττεται η ορθότητα του συμπεράσματος της ιατροδικαστικής έκθεσης για την αιτία θανάτου…», τονίζεται στη διάταξη αρχειοθέτησης.
Η τηλεοπτική εμφάνιση Καρακούκη στη «Νύχτα αποκαλύψεων»
Στο μεταξύ, για όσα έγιναν το βράδυ της τραγωδίας στην Ιατροδικαστική Υπηρεσία Λάρισας μίλησε στην εκπομπή «Νύχτα αποκαλύψεων» ο γενικός διευθυντής της Ιατροδικαστικής Υπηρεσίας, Νίκος Καρακούκης.
«Ο πόλεμος στο πρόσωπό μου ξεκίνησε από τη Μαλένα και την Ίριδα στην υπόθεση Πισπιρίγκου», ανέφερε μεταξύ άλλων ο γνωστός ιατροδικαστής και υποστήριξε: «Είναι δυνατόν να λένε ότι ο Καρακούκης καλύπτει τα Τέμπη, χωρίς να έχω δει τίποτα και χωρίς να έχω εξετάσει καμία σορό; Με έβαλαν στη μέση και με σταύρωσαν».
Στην εκπομπή παρενέβη ο Πάνος Ρούτσι και ρώτησε τον κ. Καρακούκη γιατί δεν έγιναν επιτόπου βιοχημικές εξετάσεις στα θύματα. Ο ιατροδικαστής απάντησε πως δεν γνωρίζει, καθώς δεν έχει εξετάσει, ούτε έχει δει κάποια από τις σορούς, ωστόσο υποθέτει πως επειδή «κατέταξαν» το δυστύχημα στα τροχαία, σε αυτού του είδους τα δυστυχήματα δεν ελέγχονται οι συνοδηγοί. Δεν παρέλειψε να αναφέρει πως στο Μάτι είχαν γίνει τοξικολογικές εξετάσεις στα θύματα της φωτιάς καθώς τότε υπήρχε η υποψία ότι κατέληξαν από ασφυξία.
Η αγωγή των 80 εκατ. ευρώ
Στο μεταξύ, νέα τροπή δίνει στην υπόθεση του δυστυχήματος των Τεμπών η αγωγή αποζημίωσης που κατέθεσαν συγγενείς θύματος κατά των γερμανικών εταιρειών Bayer και Siemens, αλλά και κατά των Hellenic Train και ΟΣΕ για τα έλαια σιλικόνης.
Η αγωγή βασίστηκε στα αποτελέσματα της δικαστικής έρευνας για τα Τέμπη και ειδικότερα στα στοιχεία που δείχνουν ότι η έκρηξη που προκλήθηκε οφείλεται σε έλαια σιλικόνης και όχι σε παράνομο φορτίο. Κάτι που ανοίγει τον δρόμο σε συγγενείς θυμάτων να διεκδικήσουν αποζημιώσεις από τους γερμανικούς κολοσσούς με βάση την κοινοτική νομοθεσία αλλά και νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.
Η κίνηση αυτή ουσιαστικά βάζει στο παιχνίδι τους δύο γερμανικούς κολοσσούς, καθώς θα κληθούν να αποδείξουν εάν πράγματι ευθύνονται για τα έλαια σιλικόνης. Εάν υπάρξει καταδίκη, τότε ανοίγει ο δρόμος για τη διεκδίκηση αποζημιώσεων σε βάρος των δύο εταιρειών από τους συγγενείς θυμάτων και τραυματιών. Εάν όμως αποδειχθεί ότι δεν φέρουν ευθύνη, τότε η υπόθεση των Τεμπών λαμβάνει άλλες διαστάσεις, καθώς είτε Hellenic Train και ΟΣΕ δεν τήρησαν τα πρωτόκολλα συντήρησης και εφαρμογής για τα έλαια σιλικόνης, είτε η πυρόσφαιρα οφείλεται σε άλλη αιτία που η δικαστική έρευνα έχει αποκλείσει (παράνομο φορτίο).
Η αγωγή κατατέθηκε ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λάρισας από συγγενείς του αδικοχαμένου 23χρονου Άγγελου Τηλκερίδη από την Ειρηνούπολη της Νάουσας, ενός εκ των 57 θυμάτων των Τεμπών. Η αγωγή στρέφεται κατά των Bayer, Siemens, Hellenic Train και ΟΣΕ, από τις οποίες ζητούν αποζημίωση ύψους 80 εκατ. ευρώ για ψυχική οδύνη λόγω του θανάτου του 23χρονου Άγγελου από την έκρηξη και πυρκαγιά που προκάλεσαν τα έλαια σιλικόνης. Η αγωγή αποζημίωσης βασίζεται στα στοιχεία της δικαστικής έρευνας που συγκέντρωσε ο εφέτης ανακριτής, όπως επίσης και στις πραγματογνωμοσύνες που αποτελούν αντικείμενο της δικογραφίας που έχει σχηματιστεί. Δηλαδή στην έκθεση του Γενικού Χημείου του Κράτους, στην έκθεση πραγματογνωμοσύνης των δικαστικών πραγματογνωμόνων που όρισε η Τροχαία Λάρισας, στην έκθεση που συνέταξε ο καθηγητής του Τμήματος Χημικών Μηχανικών του ΕΜΠ Νίκος Καρώνης, στις εκθέσεις της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών της ΕΛ.ΑΣ., στα ηχητικά και ψηφιακά πειστήρια κ.τ.λ.
Βεβαιότητα
Όπως επισημαίνεται στην αγωγή αποζημίωσης, ο εφέτης ανακριτής αξιολόγησε όλα τα δεδομένα και «απεφάνθη ότι για την ανάφλεξη, την πυρόσφαιρα και την πυρκαγιά που ακολούθησε, με αποτέλεσμα να απανθρακωθούν 27 από τους επιζώντες, σύμφωνα πάντα με τις ιατροδικαστικές εκθέσεις που συντάχθηκαν από την Ιατροδικαστική Υπηρεσία Λάρισας, ευθύνονται τα έλαια σιλικόνης».
Ωστόσο, όπως επισημαίνεται για όλα αυτά «υπήρξαν επιφυλάξεις από συγγενείς των απανθρακωμένων». Γι’ αυτόν τον λόγο ο Παύλος Ασλανίδης κατέθεσε αίτημα στον εφέτη ανακριτή με το οποίο ζήτησε την εκταφή του γιου του ώστε να γίνουν «τοξικολογικές και βιοχημικές εξετάσεις στη σορό του προκειμένου να εξακριβωθούν τα ακριβή αίτια του θανάτου, καθώς και τι ήταν αυτό που τον προκάλεσε». Όμως το «αίτημα αυτό απορρίφθηκε και για τον λόγο αυτόν κατέθεσε αίτημα προσφυγής στο Συμβούλιο Εφετών, το οποίο επίσης απορρίφθηκε».
Δηλαδή, «σύμφωνα με τις αποφάσεις του εφέτη ανακριτή και των μελών του Συμβουλίου Εφετών υπάρχει η βεβαιότητα ότι την αποκλειστική ευθύνη για την ανάφλεξη, τη δημιουργία πυρόσφαιρας και την πυρκαγιά φέρουν τα έλαια σιλικόνης, και μάλιστα συγκεκριμένος τύπος ελαίων» που κατασκευάζεται από την Bayer.
Νέα πραγματογνωμοσύνη και έγγραφα από Bayer και Siemens
Η οικογένεια λοιπόν του αδικοχαμένου Άγγελου Τηλκερίδη, εκτός από την καταβολή αποζημίωσης, ζητεί από το δικαστήριο να διατάξει τη «διενέργεια δικαστικής πραγματογνωμοσύνης ως προς τη συμβολή των ελαίων σιλικόνης και το κατά πόσον αυτά είναι υπεύθυνα για την ανάφλεξη, την πυρόσφαιρα και την πυρκαγιά που επακολούθησε μετά τη σύγκρουση, με αποτέλεσμα να απανθρακωθούν 27 επιβάτες, οι οποίοι είχαν επιζήσει της σύγκρουσης». Παράλληλα ζητούν να διαταχθεί η «διενέργεια δικαστικής πραγματογνωμοσύνης ως προς τη γνησιότητα των τριών βίντεο της εμπορικής αμαξοστοιχίας από τη σήραγγα του Πλαταμώνα και τη σήραγγα των Τεμπών, τα οποία επικαλείται ο εφέτης ανακριτής, και σύμφωνα με τα οποία δεν προκύπτει μεταφερόμενο φορτίο από την αμαξοστοιχία, και την ευθύνη για την ανάφλεξη, την πυρόσφαιρα και την πυρκαγιά αποδίδει στα έλαια σιλικόνης».
Επίσης η οικογένεια του 23χρονου Άγγελου ζητεί από το δικαστήριο να προσκομιστούν μια σειρά από έγγραφα των εταιρειών που σχετίζονται με την προέλευση των ελαίων σιλικόνης και την ασφάλειά τους: όπως, για παράδειγμα, τιμολόγια σχετικά με την αγορά των ελαίων σιλικόνης και ποιος τα προμηθεύτηκε, πιστοποιητικά ασφαλείας της Bayer για τα έλαια σιλικόνης, καθώς και τεστ δειγματοληπτικού ελέγχου στα οποία υποβλήθηκαν πριν από την κυκλοφορία τους, δελτία συντήρησης των ελαίων σιλικόνης κ.τ.λ.
Το αίτημα εκταφής παρουσία εκπροσώπων Bayer και Siemens
Να σημειωθεί ότι την Παρασκευή 10 Οκτωβρίου η οικογένεια Τηλκερίδη κατέθεσε αίτημα εκταφής της σορού του 23χρονου Άγγελου, ζητώντας «να διενεργηθούν πλήρεις βιοχημικές – τοξικολογικές – εργαστηριακές εξετάσεις και εξέταση DNA, μετά την εκταφή», όπως επίσης και «περαιτέρω εργαστηριακές εξετάσεις».
Επιπλέον στο ίδιο αίτημα η οικογένεια Τηλκερίδη ζητεί και κάτι ακόμη. Να κληθούν και να παρευρεθούν στην εκταφή της σορού τεχνικοί σύμβουλοι και εκπρόσωποι των εταιρειών Bayer, Siemens, Hellenic Train και ΟΣΕ, καθώς όπως επισημαίνεται στο αίτημα είναι εναγόμενοι, μετά και την αγωγή που έχει κατατεθεί σε βάρος τους.
*Όπως δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΜΠΑΜ στο Ρεπορτάζ της Κυριακής
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Τέμπη: Αρχίζει η δίκη για τα βίντεο της εμπορικής αμαξοστοιχίας
