Τέλος τα «δωρεάν» πακέτα από Temu και Shein: Πώς τα 3 ευρώ γίνονται 6 και 9 σε κάθε δέμα

Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στις ηλεκτρονικές αγορές από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς τίθεται σε εφαρμογή κανονισμός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που προβλέπει την επιβολή προσωρινού τέλους 3 ευρώ ανά είδος για μικροδέματα που εισάγονται από τρίτες χώρες.

Το μέτρο θα ισχύσει από την 1η Ιουλίου σε όλα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. και αφορά κυρίως αγορές από δημοφιλείς πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου, όπως Temu, Shein, AliExpress και άλλες αντίστοιχες εταιρείες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η νέα ρύθμιση αλλάζει το καθεστώς που ίσχυε έως σήμερα για τα μικροδέματα αξίας έως 150 ευρώ, τα οποία εισάγονταν με απλουστευμένες τελωνειακές διαδικασίες. Στόχος είναι να περιοριστεί ο τεράστιος όγκος εισαγωγών χαμηλής αξίας που κατακλύζει κάθε χρόνο την ευρωπαϊκή αγορά, αλλά και να ενισχυθεί ο θεμιτός ανταγωνισμός υπέρ των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.

Πώς θα υπολογίζεται η επιβάρυνση

Το τέλος δεν επιβάλλεται ανά δέμα, αλλά ανά διαφορετική κατηγορία προϊόντων που περιλαμβάνει η παραγγελία.

Για παράδειγμα, αν μία αποστολή περιλαμβάνει μία μεταξωτή μπλούζα και δύο μάλλινες μπλούζες, το τελωνείο αναγνωρίζει δύο διαφορετικές δασμολογικές κατηγορίες. Έτσι, η συνολική επιβάρυνση ανέρχεται στα 6 ευρώ, δηλαδή 3 ευρώ για κάθε κατηγορία προϊόντος.

Αν ένα δέμα περιλαμβάνει τρεις ή περισσότερες διαφορετικές κατηγορίες ειδών, το συνολικό τέλος αυξάνεται αντίστοιχα, γεγονός που μπορεί να περιορίσει σημαντικά το οικονομικό όφελος των φθηνών αγορών από πλατφόρμες του εξωτερικού.

Τι αλλάζει

Οι νέοι τελωνειακοί κανόνες αφορούν εξ αποστάσεως πωλήσεις προϊόντων αξίας έως 150 ευρώ που αποστέλλονται από τρίτες χώρες προς καταναλωτές στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μέχρι σήμερα τα συγκεκριμένα δέματα υπάγονταν σε απλουστευμένο καθεστώς εισαγωγής, προκειμένου να αποφεύγεται η επιβάρυνση των τελωνείων.

Εκτός από την αύξηση του κόστους αγοράς, εκτιμάται ότι οι αλλαγές ενδέχεται να επηρεάσουν και τη διαδικασία επιστροφής προϊόντων.

Μεταβατικό μέτρο έως το 2028

Το τέλος των 3 ευρώ αποτελεί μεταβατική ρύθμιση. Θα ισχύσει για έναν χρόνο, έως την 1η Ιουλίου 2028, με δυνατότητα παράτασης εφόσον αποφασιστεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πριν αντικατασταθεί από νέο μόνιμο καθεστώς.

Η απόφαση έρχεται σε συνέχεια των συζητήσεων που είχαν ξεκινήσει ήδη από το 2025 και οριστικοποιήθηκε στο Συμβούλιο Υπουργών Οικονομικών (Ecofin), με βασικό στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών μικρομεσαίων επιχειρήσεων και την αντιμετώπιση του αθέμιτου ανταγωνισμού από εισαγόμενα προϊόντα χαμηλού κόστους.

Ποιες αγορές επηρεάζονται

Το νέο καθεστώς αφορά κυρίως αγορές που πραγματοποιούν ιδιώτες καταναλωτές μέσω πλατφορμών όπως Temu, Shein, AliExpress και Trendyol.

Παράλληλα, η ρύθμιση δεν εξαιρεί -τουλάχιστον στην παρούσα φάση- προϊόντα που αποστέλλονται από άλλες τρίτες χώρες, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες ή το Ηνωμένο Βασίλειο, μέσω ηλεκτρονικών καταστημάτων και πλατφορμών όπως Amazon, eBay και ASOS.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προαναγγείλει ότι ειδικό καθεστώς θα καθοριστεί με μεταγενέστερη πράξη για προϊόντα που αποστέλλονται από τελωνειακές αποθήκες των εταιρειών αυτών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Δεν αλλάζει ο ΦΠΑ

Το νέο τέλος των 3 ευρώ δεν αντικαθιστά το ισχύον καθεστώς ΦΠΑ για το ηλεκτρονικό εμπόριο. Προστίθεται στο υπάρχον πλαίσιο εισαγωγής και τελωνειακής διασάφησης και θα εφαρμόζεται παράλληλα με τις ήδη προβλεπόμενες φορολογικές επιβαρύνσεις.

Το κρίσιμο σημείο είναι ότι ο εκτελεστικός κανονισμός (2026/1200) δεν μιλά για 3 ευρώ ανά δέμα, αλλά για 3 ευρώ ανά είδος εμπορεύματος, που περιέχεται στο δέμα. Αν κατά τον τελωνισμό το δέμα περιλαμβάνει δύο ή περισσότερα είδη εμπορευμάτων, τα στοιχεία για κάθε είδος θεωρούνται χωριστή τελωνειακή διασάφηση, δηλαδή άλλη διαδικασία για το καθένα. Θεσπίζει, επίσης, νέο ορισμό είδους ώστε, όταν τα εμπορεύματα δηλώνονται ως χωριστά είδη στην τελωνειακή διασάφηση, ο προσωρινός δασμός να εφαρμόζεται σε καθένα από αυτά.

Αυτό σημαίνει ότι, αν μια αποστολή συμπεριλαμβάνει διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων, η χρέωση θα πολλαπλασιάζεται ανάλογα με τα δηλωμένα είδη.

Τι θα πληρώνει ο καταναλωτής

Με βάση το ενωσιακό δασμολόγιο (TARIC) και τα πραγματικά τέλη εκτελωνισμού, η κατάργηση του ορίου απαλλαγής στα ευρωπαϊκά τελωνεία των 150 ευρώ (de minimis) εκτιμάται ότι θα αυξήσει το τελικό κόστος ενός τυπικού προϊόντος χαμηλής αξίας (10-20 ευρώ) κατά τουλάχιστον 15%-30%. Το ποσοστό αυτό αυξάνεται, όμως, με βάση τον κωδικό κάθε είδους που εμπεριέχεται στο πακέτο που εισάγεται στη χώρα μας.

Έτσι, για παράδειγμα:

– εάν ένας καταναλωτής παραγγείλει, θεωρητικά, ένα μόνον προϊόν αξίας 1 ευρώ από πλατφόρμα πχ Shein ή Temu (όπως γίνεται σε κάποιες συνδυαστικές προσφορές), τότε επιβάλλεται προσωρινός δασμός 3 ευρώ και το κόστος ανεβαίνει στα 4 ευρώ, πριν από τον ΦΠΑ. Δηλαδή, η επιβάρυνση είναι τριπλάσια της αρχικής αξίας του προϊόντος.

– αν αγοράσει ένα προϊόν αξίας 5 ευρώ, θα πληρώσει συνολικά 8 ευρώ, καθώς θα προστεθούν 3 ευρώ δασμού. Δηλαδή, επιβάρυνση 60% της αρχικής αξίας.

– εάν η παραγγελία αφορά ένα μόνο προϊόν αξίας 20 ευρώ, ο τελικός λογαριασμός θα ανέλθει στα 23 ευρώ, πριν τον ΦΠΑ. Δηλαδή, ακόμη και σε μία τόσο μικρή αγορά, η
επιβάρυνση φτάνει το 15%.

– αν ο καταναλωτής κάνει παραγγελία 20 ευρώ που περιλαμβάνει πέντε διαφορετικά είδη, όπως ένα ποτηράκι, μία θήκη κινητού, μία βεντάλια, ένα ζευγάρι κάλτσες και ένα βραχιόλι, τότε θα επιβαρυνθεί με 15 ευρώ προσωρινό δασμό. Ο λογαριασμός θα ανέβει στα 35 ευρώ, πριν από τον ΦΠΑ. Δηλαδή, επιβάρυνση 75% της αρχικής αξίας της αγοράς.

– αν κάποιος αγοράσει τέσσερα διαφορετικά είδη συνολικής αξίας 24 ευρώ, η πρόσθετη χρέωση θα είναι 12 ευρώ και ο τελικός λογαριασμός θα φτάσει τα 36 ευρώ. Με άλλα λόγια, η επιβάρυνση ανεβάζει την αξία της αγοράς κατά 50%.

Αντιθέτως, αν αγοράσει 15 ίδια τεμάχια ενός προϊόντος, για παράδειγμα 15 ίδια ποτήρια ή 15 ίδιες μπλούζες, με συνολική αξία 20 ευρώ, τότε θα επιβληθεί μόνο ένας δασμός 3 ευρώ,
επειδή πρόκειται για ένα μόνο είδος. Άρα ο τελικός λογαριασμός θα φτάσει τα 23 ευρώ, (επιβάρυνση 15%).

Αντίστοιχα, εάν κάποιος αγοράσει 5 αντικείμενα ίδιας κατηγορίας (πχ τσάντες) συνολικής αξίας 60 ευρώ, η επιβάρυνση θα είναι πάλι μόνο 3 ευρώ, με τον τελικό λογαριασμό να ανεβαίνει στα 63 ευρώ (επιβάρυνση 5%), καθώς η ποσότητα δεν αυξάνει το τέλος αν όλα ανήκουν σε ένα μόνο κωδικό είδους (εξαψήφιο TARIC).