PLUS
Σε μια από τις πιο εκτεταμένες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών προχωρά το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, επιχειρώντας να βάλει οριστικό τέλος στα «διπλώματα στο χέρι», στη διαφθορά και στα γνωστά κυκλώματα που αλλοίωναν τη διαδικασία έκδοσης αδειών οδήγησης.
Του Κίμωνα Λογοθέτη
Ο στόχος της νέας πολιτικής ηγεσίας και ειδικότερα του υπουργού Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης είναι ξεκάθαρος: κανένας οδηγός να μη λαμβάνει δίπλωμα χωρίς να έχει περάσει πραγματικά τις απαιτούμενες εξετάσεις. Για χρόνια, το σύστημα λειτουργούσε με σοβαρά κενά, επιτρέποντας σε ορισμένες περιπτώσεις την έκδοση αδειών οδήγησης χωρίς ουσιαστικό έλεγχο γνώσεων και ικανοτήτων, μέσω «γνωριμιών», χρηματισμού ή εικονικών εξετάσεων.
Οι αλλαγές που προωθούνται βασίζονται σε τέσσερις κεντρικούς άξονες και φέρνουν πλήρη ψηφιοποίηση της διαδικασίας, αυστηρό έλεγχο και διαφάνεια σε κάθε στάδιο.
Πρώτο και σημαντικότερο μέτρο είναι η υποχρεωτική βιντεοσκόπηση των πρακτικών εξετάσεων. Σε κάθε όχημα εξέτασης θα τοποθετηθούν κάμερες και σύστημα καταγραφής ήχου, ώστε να καταγράφεται ολόκληρη η διαδικασία. Ο εξεταστής θα ενεργοποιεί το σύστημα μέσω ειδικού QR code σε tablet, με αυτόματη ταυτοποίηση του οχήματος και της εξέτασης.
Από εκείνη τη στιγμή, κάθε λεπτό της διαδρομής θα καταγράφεται, διασφαλίζοντας ότι η εξέταση διεξάγεται κανονικά και χωρίς παρεμβάσεις. Όλο το υλικό θα αρχειοθετείται με βάση τις προβλέψεις του GDPR και τα διεθνή πρότυπα ασφάλειας πληροφοριών.
Με τη βιντεοσκόπηση αλλάζουν όλα. Ο εξεταστής δεν θα μπορεί να κάνει «τα στραβά μάτια», ενώ ο υποψήφιος οδηγός θα αξιολογείται αποκλειστικά με αντικειμενικά κριτήρια. Το υπουργείο θεωρεί ότι πρόκειται για το πιο ισχυρό εργαλείο απέναντι στη διαφθορά που για δεκαετίες ταλαιπωρούσε το σύστημα έκδοσης διπλωμάτων.
Δεύτερος βασικός άξονας είναι η πλήρης ψηφιοποίηση της εκπαίδευσης και της πρακτικής εξέτασης. Μέχρι σήμερα πολλές σχολές οδηγών λειτουργούν με χειρόγραφα βιβλία παρουσίας, τα οποία σε αρκετές περιπτώσεις συμπληρώνονται χωρίς να πραγματοποιούνται πραγματικά μαθήματα.
Με το νέο σύστημα, κάθε μάθημα θεωρητικό ή πρακτικό θα καταγράφεται ηλεκτρονικά μέσω ψηφιακής κάρτας του υποψηφίου και ειδικής εφαρμογής που θα χρησιμοποιούν οι εκπαιδευτές.
Οι παρουσίες θα καταχωρίζονται αυτόματα, οι βεβαιώσεις θα εκδίδονται ηλεκτρονικά και οι Διευθύνσεις Μεταφορών θα έχουν δυνατότητα αιφνιδιαστικών ελέγχων σε πραγματικό χρόνο. Παράλληλα, οι εξεταστές στις πρακτικές δοκιμασίες θα ορίζονται μέσω ηλεκτρονικής κλήρωσης, περιορίζοντας τις προσωπικές παρεμβάσεις και τις «συνεννοήσεις».
Ταυτόχρονα, καταργούνται τα χειρόγραφα έντυπα αξιολόγησης. Οι εξεταστές θα καταχωρίζουν ψηφιακά την απόδοση του υποψηφίου μέσω εφαρμογής, ενώ ο εκπαιδευτής θα ενημερώνεται άμεσα για το αποτέλεσμα και θα μπορεί να ζητήσει επανέλεγχο εφόσον θεωρεί ότι υπάρχει πρόβλημα.
Ο τρίτος άξονας αφορά τις θεωρητικές εξετάσεις. Το υπουργείο δημιουργεί ένα ενιαίο κεντρικό ψηφιακό σύστημα που θα επιβλέπει όλες τις αίθουσες εξετάσεων σε ολόκληρη τη χώρα. Ήδη το νέο σύστημα δοκιμάζεται στη Διεύθυνση Μεταφορών Ηρακλείου και σύντομα θα επεκταθεί πανελλαδικά.
Η ταυτοποίηση των υποψηφίων θα γίνεται αυτόματα μέσω ψηφιακής φωτογραφίας, ενώ τα αποτελέσματα θα περνούν απευθείας στο ηλεκτρονικό μητρώο του υποψηφίου χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση. Οι εξεταζόμενοι θα ενημερώνονται άμεσα μέσω email και SMS.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η παρακολούθηση των στατιστικών στοιχείων των εξεταστικών κέντρων. Αν σε κάποια αίθουσα εμφανίζονται αφύσικα υψηλά ποσοστά επιτυχίας, το σύστημα θα ενεργοποιεί αυτομάτως ελέγχους. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε ορισμένες απομονωμένες περιοχές είχαν καταγραφεί ακόμη και ποσοστά επιτυχίας που άγγιζαν το 100%, προκαλώντας έντονες υποψίες για παρατυπίες.
Παράλληλα, το υπουργείο εξετάζει την πλήρη ανανέωση του εγχειριδίου θεωρητικής εκπαίδευσης, το οποίο θεωρείται πλέον ξεπερασμένο, καθώς έχει να επικαιροποιηθεί εδώ και περίπου τέσσερις δεκαετίες.
Στο τραπέζι βρίσκεται και η αναβάθμιση του ηλεκτρονικού εξοπλισμού, καθώς σήμερα πολλές αίθουσες θεωρητικών εξετάσεων λειτουργούν ακόμη με ηλεκτρονικούς υπολογιστές της δεκαετίας του 1990 και λογισμικό Windows 95, εικόνα που καταδεικνύει την ανάγκη άμεσου εκσυγχρονισμού του συστήματος.
Την ίδια στιγμή, ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο μοντέλο που εφαρμόζεται ήδη στην Περιφέρεια Αττικής, όπου όλες οι διαδικασίες για την απόκτηση ή την ανανέωση άδειας οδήγησης πραγματοποιούνται αποκλειστικά ηλεκτρονικά. Με αυτό τον τρόπο ο πολίτης δεν έρχεται σε άμεση επαφή με υπηρεσιακούς υπαλλήλους, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια συναλλαγής και ενισχύει τη διαφάνεια σε κάθε στάδιο της διαδικασίας.
Ο τέταρτος πυλώνας αφορά την αυτόματη έκδοση της άδειας οδήγησης μετά την επιτυχή ολοκλήρωση των εξετάσεων. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να μπει τέλος και στο γνωστό «γρηγορόσημο», δηλαδή στην προτεραιοποίηση φακέλων μέσω χρηματισμού υπαλλήλων.
Με τη νέα διαδικασία, η προσωρινή άδεια οδήγησης θα εκδίδεται άμεσα μέσω του Gov.gr Wallet, χωρίς καθυστερήσεις και χωρίς να απαιτείται φυσική παρουσία ή παρέμβαση υπαλλήλου. Το φυσικό δίπλωμα θα αποστέλλεται λίγες ημέρες αργότερα.
Το υπουργείο εκτιμά ότι το νέο μοντέλο θα ενισχύσει τόσο τη διαφάνεια όσο και την οδική ασφάλεια, διασφαλίζοντας ότι οι νέοι οδηγοί διαθέτουν πραγματικά τις απαραίτητες γνώσεις και δεξιότητες για να κυκλοφορούν στους δρόμους.
