PLUS
– Οι ειδικοί καταρρίπτουν το επιχείρημα ότι η φωτιά προκλήθηκε από τα έλαια σιλικόνης και μιλούν ξεκάθαρα για άγνωστο καύσιμο τουλάχιστον 2,5 τόνων!
– Δύο χρόνια μετά επιβεβαιώνεται πλέον η ύπαρξη ξυλολίου, το οποίο συνδέεται με τη δημιουργία της πυρόσφαιρας!
Των ΕΛΕΝΗΣ ΚΑΡΑΝΙΚΟΛΑ – ΚΟΝΤΟΡΟΥΣΗ και ΒΑΓΓΕΛΗ ΤΡΙΑΝΤΗ
Φως στα τεράστια ερωτήματα που παραμένουν για την ανείπωτη τραγωδία ήρθε να δώσει για πρώτη φορά μια επίσημη εθνική αρχή, ο Εθνικός Οργανισμός Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών (ΕΟΔΑΣΑΑΜ), ο οποίος έπρεπε να είχε συσταθεί από το 2004, ωστόσο δημιουργήθηκε μόλις τον Μάρτιο του 2024.
Η έκθεση 180 σελίδων που παρουσιάστηκε από τον πρόεδρο του ΕΟΔΑΣΑΑΜ κ. Χρήστο Παπαδημητρίου, τον κ. Κώστα Καπετανίδη, προϊστάμενο μονάδας διερευνήσεων ΕΟΔΑΣΑΑΜ, καθώς και τα μέλη της Επιτροπής Διερεύνησης και στελέχη της ERA BartAccou και FabrizioCarpinelli την περασμένη Πέμπτη ήταν κόλαφος για τα κενά ασφαλείας στο σιδηροδρομικό δίκτυο της χώρας αλλά και για όσα δεν έγιναν στα Τέμπη με σκοπό να χαθούν πολύτιμα στοιχεία.
Το πόρισμα διαπίστωσε σειρά ελλείψεων και εικόνα διάλυσης στον σιδηρόδρομο με ευθύνη των κυβερνήσεων, του υπουργείου Μεταφορών, του ΟΣΕ, της Hellenic Train, της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων. Παράλληλα γκρέμισε το κυβερνητικό αφήγημα σε ό,τι αφορά τη μεταφορά παράνομου φορτίου.
Η θέση του ΕΟΔΑΣΑΑΜ είναι σαφής. Η εμπορική αμαξοστοιχία μετέφερε «κατά πάσα πιθανότητα κάποιο άγνωστο υλικό» και συγκεκριμένα «πτητικό εύφλεκτο υγρό τουλάχιστον 2,5 τόνων».
Η διαπίστωση αυτή γκρεμίζει επίσης το αφήγημα που προέκυψε μετά την παράδοση τριών βίντεο από την εταιρεία security Interstar, όπου οι πραγματογνώμονες ανέφεραν ότι δεν διακρίνεται η ύπαρξη βυτίου που μεταφέρει παράνομο φορτίο.
Το πόρισμα του Εθνικού Οργανισμού Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων δίνει πολύτιμα στοιχεία και για την πιθανή θέση του αναφερόμενου καύσιμου υλικού. Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στο πόρισμα, η λύση του μυστηρίου μπορεί να κρύβεται στο άδειο κόκπιτ στην πίσω πλευρά της δεύτερης μηχανής του εμπορικού τρένου, το οποίο όμως αγνοείται, καθώς δεν βρέθηκε πουθενά στον τόπο του δυστυχήματος.
Το πόρισμα, επίσης, απορρίπτει τη θεωρία που είχε διατυπωθεί αρχικά από δικαστικούς πραγματογνώμονες και είχε υιοθετηθεί και από την κυβέρνηση πως τα έλαια σιλικόνης προκάλεσαν την έκρηξη. Μάλιστα το πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ αποδίδει 5 με 7 θανάτους επιβατών στην πύρινη μπάλα που προκλήθηκε.Το συμπέρασμα αυτό είναι παρόμοιο με εκείνο στο οποίο κατέληξε σε έκθεσή του ο τεχνικός πραγματογνώμονας των οικογενειών, Βασίλης Κοκοτσάκης. Ότι δηλαδή αρκετά από τα θύματα δεν πέθαναν εξαιτίας της σύγκρουσης, αλλά από την πυρκαγιά που προκλήθηκε και μάλιστα μετά τη σύγκρουση ήταν ζωντανοί. Με τη μόνη διαφορά ότι η έκθεση Κοκοτσάκη εκτιμά τους αριθμούς των θανόντων από την πυρκαγιά σε 27.
Εντύπωση προκαλούν και όσα αναφέρονται στο πόρισμα για όσα έγιναν στον τόπο του δυστυχήματος μετά την τραγωδία. Συγκεκριμένα, μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών υπήρξε το απόλυτο μπάχαλο. Δεν υπήρχε ενιαίος συντονισμός και κάθε υπηρεσία ακολουθούσε δικό της μοτίβο στις έρευνες, με αποτέλεσμα η συλλογή «αποδεικτικών στοιχείων» όχι μόνο να παρουσιάζει ελλείψεις, αλλά και να υπάρχει «απώλεια» κομβικής σημασίας πληροφοριών για τον τρόπο που έγινε το δυστύχημα και πού οφείλεται.
Η φωτιά και το παράνομο φορτίο
Το μοιραίο βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου η επιβατική αμαξοστοιχία IC-62, με 353 επιβάτες, που εκτελούσε το δρομολόγιο Αθήνα – Θεσσαλονίκη, αναχώρησε από τον σταθμό Λάρισας στις 23.05 με καθυστέρηση 48 λεπτών. Την ίδια περίπου ώρα η εμπορευματική αμαξοστοιχία 63503 αναχώρησε από τον σταθμό Νέων Πόρων με κατεύθυνση προς Λάρισα, επίσης με καθυστέρηση. Στις 23.18 οι δύο αμαξοστοιχίες συγκρούστηκαν μετωπικά σκορπίζοντας τον θάνατο και γεμίζοντας με απέραντη θλίψη ολόκληρη την Ελλάδα. Δύο χρόνια μετά, οι 57 νεκροί του τρένου των Τεμπών ζητούν απεγνωσμένα δικαιοσύνη.
Το πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ είναι καταπέλτης στο κρίσιμο ερώτημα εάν η εμπορική αμαξοστοιχία κουβαλούσε παράνομο φορτίο ή όχι. Από την έρευνα προέκυψε ότι η φωτιά προκλήθηκε από «άγνωστο υλικό» που δεν μπορεί να εντοπιστεί στις αμαξοστοιχίες. Δηλαδή δεν ήταν μόνο πως στην Ελλάδα του 2023 δύο τρένα κινούνταν επί 12 λεπτά στην ίδια γραμμή, σε μια τρελή πορεία σύγκρουσης, ήταν και η φωτιά και η έκρηξη που την ακολούθησε, σκορπώντας περισσότερο θάνατο και βυθίζοντας στο πένθος τις οικογένειες.
«Αναφορικά με τη φωτιά καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι κατά πάσα πιθανότητα υπάρχει κάποιο άγνωστο υλικό, το οποίο δεν μπορεί να εντοπιστεί στις αμαξοστοιχίες και σε αυτά που μετέφεραν. Αυτό είναι το πιο πιθανό σενάριο. Δεδομένης της απώλειας στοιχείων από τον τόπο του δυστυχήματος, δεν μπορεί να πει κανείς με επιστημονική βεβαιότητα τι έφταιξε στη φωτιά», ανέφερε στους εκπροσώπους του Τύπου ο Χρήστος Παπαδημητρίου, πρόεδρος Σιδηροδρομικού Τομέα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, μετά την παρουσίαση του πορίσματος.
Κατά την παράγραφο 488 του πορίσματος εκτιμάται πως πρόκειται για πτητικό εύφλεκτο υγρό τουλάχιστον 2,5 τόνων. Αυτό που μέχρι πρόσφατα οι αρμόδιοι προσπαθούσαν να μας πείσουν ότι πρόκειται για θεωρία συνωμοσίας, τώρα επιβεβαιώνεται και από την έρευνα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ.
«Οι υπολογισμοί, με τα μαθηματικά μοντέλα CFD, δείχνουν ότι απαιτούνται περίπου 2.500 kg γενικού υδρογονανθρακικού καυσίμου για να αναπαραχθούν τα 3 διακριτά στάδια (1.000, 1.200 και 300 kg αντίστοιχα) της έκρηξης, της πύρινης σφαίρας και των δευτερογενών πυρκαγιών σε δεξαμενές καυσίμου, που καταγράφηκαν στα 3 βίντεο που δείχνουν το συμβάν από 3 διαφορετικές γωνίες.
Η διάρκεια της απελευθέρωσης του καυσίμου κατά το στάδιο 2 (περίπου 4 δευτερόλεπτα) και το παρατηρούμενο αποτέλεσμα (αύξηση της πύρινης σφαίρας από 40 σε 80 μέτρα διάμετρο) υποδεικνύουν ποσότητα καυσίμου που εκτιμάται γύρω στα 1.200 kg σύμφωνα με τις προσομοιώσεις CFD. Εάν αυτό ισχύει, αποκλείεται η πιθανότητα υγρού καυσίμου (σιλικόνη από τον μετασχηματιστή ή οποιοδήποτε άλλο υγρό καύσιμο από άγνωστη πηγή) να ‘‘εκτοξεύθηκε παντού’’στο Εστιατόριο-Βαγόνι, καθώς μια τέτοια ενέργεια δεν θα μπορούσε να συγκρατήσει και να απελευθερώσει 1.000 kg καυσίμου για 4 δευτερόλεπτα. Η μόνη πιθανή περίπτωση θα ήταν το υγρό καύσιμο να εισέλθει στο Εστιατόριο-Βαγόνι μέσω των σπασμένων παραθύρων του, αλλά οι 6 επιζώντες από το Εστιατόριο-Βαγόνι δεν επιβεβαιώνουν μια τέτοια εξέλιξη, ούτε φέρουν εγκαύματα που να συνάδουν με την καύση 1.000 kg καυσίμου μέσα στο βαγόνι τους».
Το πόρισμα είναι ξεκάθαρο και οι ειδικοί που το παρουσίασαν και δούλεψαν επί ένα χρόνο πάνω σε αυτό καταλήγουν και καταρρίπτουν το επιχείρημα πως η φωτιά προκλήθηκε από τα έλαια σιλικόνης, ενώ μιλάνε ξεκάθαρα για άγνωστο καύσιμο.
«Με βάση τις παρατηρήσεις που μπόρεσαν να γίνουν, δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι ο τεχνικός εξοπλισμός της έλασης υλικού που χρησιμοποιήθηκε προκάλεσε τον σχηματισμό και την επέκταση της τεράστιας πύρινης σφαίρας που προέκυψε μετά την πρόσκρουση, και στη συνέχεια οδήγησε στις δευτερογενείς πυρκαγιές. Με τα υπάρχοντα στοιχεία είναι αδύνατο να προσδιοριστεί τι ακριβώς την προκάλεσε, αλλά οι προσομοιώσεις υποδεικνύουν την πιθανή παρουσία ενός άγνωστου μέχρι σήμερα καυσίμου», αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Υπήρχε ξυλόλιο
Ποιο θα μπορούσε όμως να είναι αυτό το καύσιμο; Ήδη από τις δειγματοληψίες που είχε κάνει το Γενικό Χημείο του Κράτους από τις πρώτες ημέρες της τραγωδίας -αν και με καθυστέρηση- είχε ανιχνευθεί ξυλόλιο, η παρουσία του οποίου αγνοήθηκε επιμελώς από τους δικαστικούς πραγματογνώμονες (που έσπευσαν να αποδώσουν την έκρηξη και τη φωτιά στα έλαια σιλικόνης των μετασχηματιστών του τρένου) αλλά και από το ίδιο το Χημείο που δεν το συμπεριέλαβε στις αναλύσεις του.
Σήμερα, δύο χρόνια μετά, ο Εθνικός Οργανισμός Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων επιβεβαιώνει την ύπαρξή του και τη συνδέει, μάλιστα, έμμεσα με τη δημιουργία της πυρόσφαιρας.
Στη σελίδα 104 του πορίσματος του ΕΟΔΑΣΑΑΜ γίνεται αναφορά στα καύσιμα που βρέθηκαν στο σημείο της τραγωδίας. Συγκεκριμένα, στην παράγραφο 474 το πόρισμα αναφέρει πως «το γεγονός ότι η φωτιά έχει αφήσει δύο διαφορετικά υπολείμματα είναι μια άμεση ένδειξη ότι δύο διαφορετικά καύσιμα φαίνεται να εμπλέκονται στο συμβάν:
α) λευκό υπόλειμμα, που είναι SiO2, χαρακτηριστικό για την καύση λαδιού σιλικόνης, και
β) μαύρο υπόλειμμα με ίχνη ξυλολίου, που ταιριάζει με καύσιμα υδρογονανθράκων.
Η μικρή ποσότητα SiO2 που παρατηρήθηκε στη συντριβή συνάδει με την πυρκαγιά μετά την αρχική ανάφλεξη, αλλά όχι με το μέγεθος που θα αναμέναμε αν καιγόταν μεγάλη ποσότητα καυσίμου», σημειώνεται.
Στην παράγραφο 475 γίνεται αναφορά στην έκθεση πραγματογνωμοσύνης του καθηγητή Κωνσταντόπουλου:
«Τα 2400 κιλά λαδιού μετασχηματιστή θα είχαν ως αποτέλεσμα περίπου 1,94 μετρικούς τόνους (SiO2) ως υπόλειμμα καύσης, το οποίο θα διασκορπιζόταν σε όλες τις επιφάνειες και θα έδινε μια χαρακτηριστική λευκή, σκονισμένη υφή παντού. Αυτό δεν παρατηρήθηκε σε ευρεία κλίμακα, εκτός από λίγες πολύ περιορισμένες περιοχές όπου κάηκε λάδι μετασχηματιστή».
Στο εν λόγω πόρισμα γίνεται η παραδοχή πως σε μεταγενέστερη δειγματοληψία που έγινε δεν εντοπίστηκαν ίχνη ξυλολίου, γεγονός που συνηγορεί πως η παρουσία του είναι μη φυσιολογική. «Δεν υπάρχει στο σημείο υπό φυσιολογικές συνθήκες, ως αποτέλεσμα ρύπανσης ή άλλων φυσικών αιτιών. Αυτό ενισχύει τη μη φυσιολογική παρουσία ξυλολίου στο πρώτο δείγμα, που ελήφθη μετά τη σύγκρουση των δύο τρένων», παρατηρούν οι επιστήμονες.
Ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ παραδέχεται βέβαια, γκρεμίζοντας το κυβερνητικό αφήγημα, πως «εάν είχε γίνει σωστή δειγματοληψία και ανάλυση στον τόπο του ατυχήματος την 1η Μαρτίου 2023 (10-12 ώρες μετά το ατύχημα), θα υπήρχαν αρκετές πληροφορίες για να προσδιοριστούν ο τύπος και η τοποθεσία της πηγής για το άγνωστο καύσιμο».
Κόλαφος είναι και η παράγραφος 480 του πορίσματος, η οποία αναφέρει:
«Δεδομένων των τεχνικών χαρακτηριστικών τους και των ποσοτήτων των υλικών στα τρένα που θεωρητικά θα μπορούσαν να είχαν συμβάλει (π.χ. υγρά μπαταριών σε μπλεγμένα συστήματα κίνησης και επιβατικά βαγόνια, ηλεκτρονικό υγρό στον μετατροπέα κίνησης, μέσο ψύξης για κλιματιστικά ανά επιβατικό βαγόνι, συμπιεσμένοι αεροθάλαμοι σε κάθε ατμομηχανή), αυτά δεν παρέχουν αρκετό καύσιμο για να εξηγήσουν τη δημιουργία και την ανάπτυξη της παρατηρούμενης πυρόσφαιρας. Επιπλέον, η τεχνική περιγραφή του Βαγονιού-Εστιατορίου δεν αναφέρει οποιαδήποτε εγκατάσταση υγρού αερίου» και καταλήγει σε ένα συγκλονιστικό συμπέρασμα:
«Αποκλείοντας οποιοδήποτε άλλο εύφλεκτο υλικό από το Βαγόνι του κυλικείου και με την εξάλειψη όλων των άλλων πιθανοτήτων, η πιο πιθανή εξήγηση για τα παραπάνω ευρήματα φαίνεται να είναι ένας αδιευκρίνιστος όγκος υγρού καυσίμου που παγιδεύτηκε μέσα στην καμπύλη του σκελετού του Βαγονιού του κυλικείου κατά τη 2η σύγκρουση του Βαγονιού του κυλικείου με την πρώτη πλατφόρμα του φορτηγού τρένου 63503…».
Η θέση του παράνομου φορτίου
Το πόρισμα του Εθνικού Οργανισμού Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων δίνει πολύτιμα στοιχεία και για την πιθανή θέση του αναφερόμενου καύσιμου υλικού, που πλέον φαίνεται πως προκάλεσε την έκρηξη και τη φωτιά που κατέκαψε ανθρώπους ζωντανούς. Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στο πόρισμα, η λύση του μυστηρίου μπορεί να κρύβεται στο άδειο κόκπιτ στην πίσω πλευρά της δεύτερης μηχανής του εμπορικού τρένου. Το κόκπιτ είναι ο χώρος όπου βρίσκονται οι μηχανοδηγοί για να ελέγχουν και να κατευθύνουν τη λειτουργία της μηχανής του τρένου. Είναι ουσιαστικά η καμπίνα οδήγησης, που περιλαμβάνει τα χειριστήρια, τα όργανα ελέγχου και τον πίνακα ελέγχου της μηχανής του τρένου. Προφανώς, καθότι μιλάμε για το κόκπιτ της δεύτερης μηχανής του τρένου, αυτό ήταν άδειο καθώς οι μηχανοδηγοί βρίσκονταν στην πρώτη μηχανή του τρένου (το εμπορικό τρένο είχε δύο μηχανές).
Όπως αναφέρεται στο πόρισμα, αυτό το κόκπιτ φαίνεται να αγνοείται, καθώς δεν βρέθηκε πουθενά στον τόπο του δυστυχήματος. Φέρεται, μάλιστα, να έχει καταστραφεί και καεί εντελώς, κάτι που ωστόσο δεν συμφωνεί με τη θέση που κατείχε στην εμπορική αμαξοστοιχία αλλά και την ίδια την πορεία της φωτιάς, όπως αυτή έχει καταγραφεί από τους ειδικούς. Ακόμα ένα στοιχείο που δεν μπορεί να εξηγηθεί επαρκώς είναι πως το λοιπό τμήμα της μηχανής της εμπορικής αμαξοστοιχίας έχει μόνο σχετικά μικρές ζημιές χωρίς ίχνη φωτιάς! Βασικό ερώτημα που προκύπτει είναι εάν, λοιπόν, μέσα σε αυτόν τον κενό χώρο της δεύτερης μηχανής του εμπορικού τρένου θα μπορούσε να υπάρχει μεταφορά παράνομου φορτίου.
Στην παράγραφο 136 το πορίσματος εξηγείται επακριβώς πως:
Η πίσω καμπίνα του οδηγού της ατμομηχανής 120-012 (σ.σ.: η δεύτερη μηχανή του εμπορικού τρένου) φαίνεται να έχει αποκοπεί από το υπόλοιπο όχημα και δεν μπορεί να αναγνωριστεί πλήρως πουθενά ανάμεσα στα συντρίμμια, εκτός από ένα μικρό μέρος της οροφής της και του πάνω προβολέα (μπροστά από το πρώτο κοντέινερ με τα ελάσματα). Το υπόλοιπο της καμπίνας δεν μπορεί να αναγνωριστεί ως σύνολο και επίσης ο εμπρόσθιος πίνακας με τον βαμμένο αριθμό και τα δύο κόκκινα φώτα δεν αναγνωρίζονται επίσης ανάμεσα στα συντρίμμια. Πιθανότατα, η λείπουσα δομή βρίσκεται μεταξύ των κατεστραμμένων και καμένων υπολειμμάτων του Βαγονιού του κυλικείου, καθώς αυτός είναι ο μόνος χώρος σε όλο το σημείο του ατυχήματος όπου η φωτιά έκαψε τόσο έντονα που κατέστρεψε πλήρως τη βαριά βιομηχανική βαφή της μπλε ατμομηχανής, καθιστώντας την μη αναγνωρίσιμη».
*Όπως δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΜΠΑΜ της Κυριακής
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ:
- Τέμπη: Παρουσιάστηκε το πόρισμα για την θανατηφόρα σύγκρουση – Το άγνωστο καύσιμο, η φωτιά και οι 160 σελίδες με τα συμπεράσματα
- Ανδρουλάκης: Την επόμενη εβδομάδα θα καταθέσουμε πρόταση δυσπιστίας
