PLUS
Η εικόνα του οχήματος που εξαφανίζεται, αφήνοντας πίσω του συντρίμμια και ανθρώπινες ζωές σε κίνδυνο, δεν είναι μόνο ντροπιαστική αλλά και βαθιά άδικη
Του ΚΙΜΩΝΑ ΛΟΓΟΘΕΤΗ
Τα τελευταία χρόνια η ελληνική κοινωνία συγκλονίζεται ξανά και ξανά από τροχαία ατυχήματα που αφήνουν πίσω τους νεκρούς και βαριά τραυματίες. Σχεδόν κάθε οικογένεια έχει να διηγηθεί μια ιστορία απώλειας ή αναπηρίας από την άσφαλτο. Κι όμως, πίσω από αυτά τα τραγικά γεγονότα κρύβεται ένα φαινόμενο που κάνει την κατάσταση ακόμη πιο επώδυνη: η εγκατάλειψη του θύματος από τον υπαίτιο οδηγό. Η εικόνα του οχήματος που εξαφανίζεται, αφήνοντας πίσω του συντρίμμια και ανθρώπινες ζωές σε κίνδυνο, δεν είναι μόνο ντροπιαστική αλλά και βαθιά άδικη. Και το χειρότερο; Για πολλούς οδηγούς αυτή η φυγή δεν είναι τυχαία, αλλά καλά υπολογισμένη κίνηση.
Τεκμήριο μέθης
Η φυγή από τον τόπο του ατυχήματος δεν μπορεί να αποτελεί κόλπο σωτηρίας. Με το τεκμήριο μέθης ο υπαίτιος θα θεωρείται μεθυσμένος στο ανώτατο όριο, είτε έχει πιει είτε όχι, και θα αντιμετωπίζει τις αντίστοιχες ποινικές κυρώσεις.
Η Ελλάδα μετράει κάθε χρόνο δεκάδες νεκρούς και βαριά τραυματίες από τροχαία. Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι, αλλά πίσω τους υπάρχουν πρόσωπα, οικογένειες που διαλύονται, γονείς που χάνουν παιδιά. Σε αυτό το πένθιμο τοπίο υπάρχει μια συμπεριφορά που πολλαπλασιάζει την αδικία: η φυγή του υπαίτιου οδηγού από το σημείο του ατυχήματος.
Δεν πρόκειται πάντα για στιγμιαίο πανικό. Στις περισσότερες περιπτώσεις είναι μια συνειδητή, μεθοδευμένη επιλογή. Ο «εξυπνάκιας» οδηγός που έχει καταναλώσει αλκοόλ ή που φοβάται τις συνέπειες ξέρει πολύ καλά ότι αν μείνει στο σημείο, το αλκοτέστ θα τον εκθέσει. Αντίθετα, αν φύγει, αν κερδίσει χρόνο, οι πιθανότητες να αποδειχθεί η μέθη του μειώνονται. Όσοι έχουν την κακή συνήθεια να οδηγούν υπό την επήρεια αλκοόλ γνωρίζουν το κόλπο: φεύγεις και ελπίζεις να τη γλιτώσεις.
Γνωρίζουν επίσης ότι αν εμφανιστούν αργότερα, μπορούν να ισχυριστούν πως πανικοβλήθηκαν ή ότι το ατύχημα προήλθε από έναν απλό λάθος χειρισμό. Έτσι διεκδικούν πιο ευνοϊκή μεταχείριση από τον δικαστή, ο οποίος δεν έχει πια στα χέρια του αποδείξεις μέθης.
Πέρα από το ποινικό σκέλος, υπάρχει και το οικονομικό κίνητρο. Όταν σε σοβαρό τραυματισμό ή θάνατο η ασφαλιστική καταβάλει αποζημίωση στο θύμα, έχει δικαίωμα να ζητήσει τα ποσά πίσω από τον υπαίτιο εάν αποδειχθεί ότι οδηγούσε υπό την επήρεια αλκοόλ. Αυτό μπορεί να σημάνει οικονομική καταστροφή για τον ίδιο και την οικογένειά του: χρέη, κατασχέσεις, δάνεια, διάλυση περιουσίας. Ο «εξυπνάκιας» λοιπόν σκέφτεται ότι η φυγή ίσως τον σώσει και από την ποινική καταδίκη και από την οικονομική εξόντωση.
Ακριβώς γι’ αυτό στις 15 Ιανουαρίου 2025 κατέθεσα, μαζί με την ποινικολόγο Εβίτα Βαρελά, επίσημη πρόταση στο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, στον υφυπουργό Μεταφορών Βασίλη Οικονόμου αλλά και σε όλους τους βουλευτές του ελληνικού Κοινοβουλίου. Η πρότασή μας ήταν ξεκάθαρη: να θεσπιστεί τεκμήριο μέθης. Δηλαδή, όποιος εγκαταλείπει το σημείο ατυχήματος να θεωρείται αυτομάτως μεθυσμένος στο ανώτατο όριο, είτε είχε καταναλώσει αλκοόλ είτε όχι.
Με αυτόν τον τρόπο το «κόλπο» της φυγής χάνει κάθε αξία. Δεν έχει σημασία αν έφυγες για να κερδίσεις χρόνο ή για να κρυφτείς. Ο νόμος θα σε αντιμετωπίζει σαν να ήσουν μεθυσμένος στον μέγιστο βαθμό. Και τότε η στρατηγική εξαφάνισης θα πάψει να είναι ελκυστική.
Η ουσία είναι αποτρεπτική: αν γνωρίζεις ότι με τη φυγή θα καταδικαστείς βαρύτερα απ’ ό,τι αν μείνεις, τότε θα μείνεις. Και αν μείνεις, υπάρχει ελπίδα να βοηθήσεις τον τραυματία, να καλέσεις άμεσα βοήθεια, ίσως και να σώσεις μια ζωή.
Ηθικά, η παραμονή στο σημείο δεν είναι ζήτημα τυπικής υποχρέωσης, αλλά ανθρώπινου καθήκοντος. Το να αφήνεις έναν άνθρωπο αιμόφυρτο στην άσφαλτο για να προστατέψεις τον εαυτό σου είναι η απόλυτη προδοσία. Ακόμη κι αν είσαι νηφάλιος, η φυγή παραμένει αδικαιολόγητη. Η κοινωνία δεν μπορεί να ανεχθεί άλλο τέτοιες συμπεριφορές.
Η πρότασή μας για το τεκμήριο μέθης έχει στόχο να προστατεύσει ζωές και να αφαιρέσει από τους «εξυπνάκηδες» το τελευταίο όπλο τους, τη φυγή.
Η πολιτεία έχει τώρα την ευθύνη να αποφασίσει. Θα αφήσει το παράθυρο ανοιχτό σε συμπεριφορές που κοστίζουν ζωές ή θα προχωρήσει στη θεσμοθέτηση του τεκμηρίου μέθης που θα αποτρέπει τη φυγή; Η απάντηση είναι επείγουσα. Γιατί κάθε ημέρα που περνάει χωρίς αλλαγή, αφήνουμε χώρο στους «εξυπνάκηδες» να παίζουν με τις ζωές των συμπολιτών μας.
Η εισήγηση
Η εισήγησή όπως κατατέθηκε στο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και στη Βουλή των Ελλήνων:
Εισηγούμαστε την τροποποίηση του άρθρου 43 παρ. 4 ΚΟΚ και τη συμπλήρωση του εν λόγω άρθρου ώστε, σε περίπτωση που ο οδηγός εγκαταλείψει το θύμα στο οποίο προκάλεσε βαριά σωματική βλάβη είτε θάνατο, να τεκμαίρεται άρνηση ελέγχου ωσάν να είχε προβεί σε άρνηση ελέγχου περί χρήσης αλκοόλ είτε ναρκωτικών ουσιών, κατά αναλογική εφαρμογή του άρθρου 42 παρ. 6, και να θεωρείται ότι ο οδηγός αρνείται τον απαιτούμενο έλεγχο και συνεπώς να θεωρείται ότι έχει ξεπεράσει το 1,10 γραμμάριο ανά λίτρο αίματος, είτε ότι βρίσκεται υπό την επήρεια ναρκωτικών ουσιών.
*Όπως δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΜΠΑΜ στο Ρεπορτάζ της Κυριακής
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Αττική: Τα 100 σημεία όπου θα εγκατασταθούν οι 388 «έξυπνες» κάμερες
