PLUS
Η μεταναστευτική κρίση του 2015 εξακολουθεί να αιωρείται πάνω από την Ευρώπη. Οι περισσότεροι από 1,3 εκατομμύρια μετανάστες -ιδίως από τη Συρία, το Αφγανιστάν και το Ιράκ- που ζήτησαν άσυλο εκείνη τη χρονιά αποτέλεσαν ένα δώρο για τον ευρωπαϊκό ακροδεξιό λαϊκισμό. Το αποτέλεσμα που γίνεται αντιληπτό 10 χρόνια μετά είναι μια πολιτισμική και οικονομική ανησυχία που έχει μεταμορφώσει το πολιτικό τοπίο της ηπείρου.
Κι όμως, τα πρώτα 10 χρόνια της ανόδου της ακροδεξιάς ισοδυναμούν με μια δεκαετία τύπου «ναι, μεν αλλά». Στη Γερμανία, το κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία έχει σταθερά επεκτείνει την περιφερειακή και ομοσπονδιακή επιρροή του, αλλά όλα τα άλλα μεγάλα κόμματα εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν την πολιτική συνεργασία μαζί του ως ταμπού. Στη Γαλλία, η ακροδεξιά Μαρίν Λεπέν έχει δείξει ότι μπορεί να φτάσει στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών, αλλά δεν έχει καταφέρει να διεκδικήσει τη νίκη . Στην Ιταλία, η Τζόρτζια Μελόνι το 2022 έγινε η πρώτη αντιμεταναστευτική ακροδεξιά που κέρδισε μια μεγάλη ευρωπαϊκή εκλογή , αλλά η ισχυρή συνεργασία της με τις Βρυξέλλες και η συνεπής υποστήριξή της προς την Ουκρανία τη βοήθησαν να αποστασιοποιηθεί από τα ακροδεξιά στερεότυπα. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο υπέρμαχος του Brexit Νάιτζελ Φάρατζ μπορεί τώρα να βρίσκεται στην πρώτη θέση στις δημοσκοπήσεις , αλλά αυτό απέχει ακόμη αρκετά από τη νίκη στις επόμενες γενικές εκλογές το 2029.
Κεντρώες κυβερνήσεις έχουν επίσης αναδυθεί φέτος μετά τις εκλογές στη Γερμανία και τη Ρουμανία , παρά την ορατή και σαφή αύξηση της υποστήριξης προς την ακροδεξιά. Εν τω μεταξύ, η ολλανδική κυβέρνηση, με επικεφαλής το ακροδεξιό Κόμμα για την Ελευθερία, κατέρρευσε τον Ιούνιο και το Αυστριακό Κόμμα της Ελευθερίας δεν κατάφερε να σχηματίσει κυβερνών συνασπισμό παρά τη νίκη του στις εκλογές του Σεπτεμβρίου.
Προς το παρόν, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ αντέχουν μια χαρά. Τα φιλοευρωπαϊκά κόμματα συνεχίζουν να κυριαρχούν στην πολιτική σκηνή στις Βρυξέλλες και ο κίνδυνος οι ευρωσκεπτικιστές να δημιουργήσουν αδιέξοδο παραμένει χαμηλός. Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ο κεντρώος συνασπισμός που υποστήριξε την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για μια δεύτερη θητεία ως Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής παραμένει ενωμένος παρά τις αυξανόμενες εντάσεις. Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, μόνο τέσσερα από τα 27 μέλη (Ουγγαρία, Σλοβακία, Ιταλία και Τσεχική Δημοκρατία) έχουν εθνικιστικές κυβερνήσεις. Αλλά οι Βρυξέλλες κατάφεραν τελικά να περιορίσουν την ικανότητα των ακροδεξιών κυβερνήσεων να αλλάξουν τις πολιτικές της ΕΕ, και η Μελόνι και ο Τσέχος πρωθυπουργός Πετρ Φιάλα συνεργάζονται στενά με την φον ντερ Λάιεν.
Με όλα αυτά τα επόμενα χρόνια θα προσφέρουν μεγάλες ευκαιρίες από την αντιμεταναστευτική, ευρωσκεπτικιστική ακροδεξιά της Ευρώπης. Τα ερωτήματα σχετικά με την οικονομική ανθεκτικότητα και τις επίμονα υψηλές τιμές παραμένουν οι κύριες πηγές οικονομικού άγχους για τους ψηφοφόρους. Ακόμα και καθώς οι πολιτικές μετανάστευσης έχουν αυστηροποιηθεί και ο αριθμός των αιτούντων άσυλο στην Ευρώπη έχει μειωθεί, η μακροπρόθεσμη παρουσία μεταναστών εν μέσω στάσιμων οικονομιών θα συνεχίσει να τροφοδοτεί την οργή των ψηφοφόρων. Οι οικονομικές πιέσεις που ασκούνται από τον εμπορικό πόλεμο του Ντόναλντ Τραμπ επιδεινώνουν την απογοήτευση του κοινού με τις τρέχουσες κυβερνήσεις τους. Εν ολίγοις, δεν υπάρχει λόγος να πιστεύουμε ότι τα ακροδεξιά κόμματα και οι πολιτικοί θα σιωπήσουν ή θα αποτύχουν να επιτύχουν μελλοντικά πολιτικά κέρδη εις βάρος των πολιορκημένων κεντρώων κατεστημένων.
Σε δύο χρόνια από τώρα, τα ακροδεξιά κόμματα θα έχουν μια καλύτερη ευκαιρία να εκμεταλλευτούν την αυξανόμενη οργή των ψηφοφόρων με τις εθνικές εκλογές στη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία και την Πολωνία. Στη Γαλλία, αν και η Λεπέν απαγορεύεται επί του παρόντος να διεκδικήσει την προεδρία μετά από καταδίκη για υπεξαίρεση τον Μάρτιο, το κόμμα της, Εθνικός Συναγερμός, θα μπορούσε να κατακτήσει την εξουσία στην καρδιά της Ευρώπης. Στην Ιταλία, η Μελόνι θα αντιμετωπίσει πιέσεις να υιοθετήσει πιο ευρωσκεπτικιστικές θέσεις σε ζητήματα υψηλού προφίλ ενόψει των εκλογών. Στην Ισπανία, το κεντροδεξιό Λαϊκό Κόμμα πιθανότατα θα ηγηθεί της επόμενης κυβέρνησης, αλλά θα μπορούσε να αναγκαστεί να καλωσορίσει το ακροδεξιό Vox σε συνασπισμό για πρώτη φορά. Στην Πολωνία, η σταθερά μειούμενη υποστήριξη προς τον πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ θα μπορούσε να ανοίξει το δρόμο για την επιστροφή των δεξιών εθνικιστικών κομμάτων στην εξουσία εκεί. Ο ακροδεξιός Κάρολ Ναβρόκι έχει ήδη επικρατήσει στις προεδρικές εκλογές του Ιουνίου και θα αναλάβει καθήκοντα τον Αύγουστο.
Συνολικά, αυτές οι εξελίξεις θα μετατόπιζαν την ισορροπία δυνάμεων υπέρ των ακροδεξιών λαϊκιστών, μεταμορφώνοντας τον τρόπο με τον οποίο η ΕΕ ορίζει τις αξίες και τα συμφέροντά της. Οι πιθανές επιπτώσεις -είτε αφορούν το κράτος δικαίου, την ασφάλεια και τα οικονομικά ζητήματα, τα εσωτερικά σύνορα, την αντιμετώπιση μιας επεκτατικής Ρωσίας, ή ακόμα και το μέλλον της ίδιας της ΕΕ- παραμένουν σοβαρές.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Απελάσεις μεταναστών μέσα σε έξι ώρες θα κάνουν οι αμερικανικές Αρχές
