PLUS
Το Ηνωμένο Βασίλειο θα αναγνωρίσει επίσημα το κράτος της Παλαιστίνης τον Σεπτέμβριο ως αποτέλεσμα της «ολοένα και πιο απαράδεκτης» κατάστασης στο έδαφος στη Γάζα, εκτός εάν το Ισραήλ τηρήσει την κατάπαυση του πυρός και δεσμευτεί για μια λύση δύο κρατών στη Μέση Ανατολή.
Το υπουργικό συμβούλιο του Κιρ Στάρμερ συμφώνησε σε έναν οδικό χάρτη για την ειρήνη στην περιοχή, έπειτα από έντονες εσωτερικές πιέσεις λόγω της κλιμακούμενης ανθρωπιστικής κρίσης στην περιοχή, και θα ακολουθήσει τη Γαλλία στην αναγνώριση της κρατικής υπόστασης της Παλαιστίνης .
Ο πρωθυπουργός ανακάλεσε το υπουργικό του συμβούλιο από τις καλοκαιρινές διακοπές τους για να εγκρίνει το σχέδιο, μετά τις συνομιλίες που είχε με τον Ντόναλντ Τραμπ στη Σκωτία. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ότι το θέμα δεν είχε τεθεί στις συζητήσεις μεταξύ τους, αλλά ότι «δεν τον πειράζει» να πάρει θέση το Ηνωμένο Βασίλειο.
Ο Στάρμερ δήλωσε στους υπουργούς του ότι, λόγω της καταστροφικής κατάστασης επί τόπου στη Γάζα και της μειωμένης προοπτικής επίτευξης μιας λύσης δύο κρατών, τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή να κινηθούν.
«Τελικά, ο μόνος τρόπος για να τερματιστεί αυτή η ανθρωπιστική κρίση είναι μέσω μιας μακροπρόθεσμης διευθέτησης», δήλωσε στους δημοσιογράφους. «Ο στόχος μας παραμένει ένα ασφαλές Ισραήλ παράλληλα με ένα βιώσιμο και κυρίαρχο παλαιστινιακό κράτος, αλλά αυτή τη στιγμή, ο στόχος αυτός βρίσκεται υπό πίεση όπως ποτέ άλλοτε».
Πρόσθεσε: «Πάντα έλεγα ότι θα αναγνωρίσουμε ένα παλαιστινιακό κράτος ως συμβολή σε μια σωστή ειρηνευτική διαδικασία, τη στιγμή που θα έχει τον μέγιστο αντίκτυπο για τη λύση των δύο κρατών. Με αυτή τη λύση να απειλείται τώρα, αυτή είναι η στιγμή να δράσουμε».
Η ανακοίνωση του πρωθυπουργού την Τρίτη σηματοδότησε μια σημαντική μετατόπιση στην μακροχρόνια θέση του Ηνωμένου Βασιλείου ότι θα αναγνωρίσει την Παλαιστίνη ως μέρος μιας ειρηνευτικής διαδικασίας στο σημείο μέγιστης επίδρασης.
Τι θα σημαίνει η αναγνώριση της Παλαιστίνης;
Η αναγνώριση είναι ένα συμβολικό βήμα, αλλά θα εξοργίσει την ισραηλινή κυβέρνηση, η οποία υποστηρίζει ότι θα ενθαρρύνει τη Χαμάς και θα ανταμείψει την τρομοκρατία.
Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια επίσημη, πολιτική αναγνώριση της παλαιστινιακής αυτοδιάθεσης – χωρίς την ανάγκη εμπλοκής σε ακανθώδεις πρακτικές λεπτομέρειες όπως η τοποθεσία των συνόρων ή η πρωτεύουσά της.
Επιτρέπει επίσης τη σύναψη πλήρων διπλωματικών σχέσεων που θα οδηγήσουν στην τοποθέτηση ενός Παλαιστίνιου πρέσβη (αντί για επικεφαλής αποστολής) στο Λονδίνο και ενός Βρετανού πρέσβη στην Παλαιστίνη. Οι υποστηρικτές της απόφασης λένε ότι είναι ένας τρόπος για να ξεκινήσει μια πολιτική διαδικασία προς μια τελική λύση δύο κρατών.
Από τα 193 κράτη μέλη του ΟΗΕ, περίπου 140 έχουν ήδη αναγνωρίσει την Παλαιστίνη ως κράτος. Σε αυτά περιλαμβάνονται η Κίνα, η Ινδία και η Ρωσία, καθώς και η πλειονότητα των ευρωπαϊκών χωρών όπως η Κύπρος, η Ιρλανδία, η Νορβηγία, η Ισπανία και η Σουηδία. Αλλά μέχρι την Πέμπτη, όταν η Γαλλία ανακοίνωσε ότι σκόπευε να αναγνωρίσει την Παλαιστίνη, καμία χώρα της G7 δεν είχε δεσμευτεί γι’ αυτό.
Γιατί τώρα;
Δύο σημαντικοί διεθνείς παράγοντες και η έντονη εγχώρια πίεση έπαιξαν ρόλο στο χρονοδιάγραμμα της ανακοίνωσης του Στάρμερ.
Ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, έθεσε τα πράγματα σε κίνηση την περασμένη εβδομάδα, όταν ανακοίνωσε ότι η Γαλλία θα αναγνωρίσει την Παλαιστίνη στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο. Ο Στάρμερ έχει πλέον θέσει στον εαυτό του την ίδια προθεσμία, αν και σε αντίθεση με τον Μακρόν, έχει θέσει όρους για το Ισραήλ και τη Χαμάς.
Ο άλλος διεθνής παράγοντας ήταν το σιωπηλό πράσινο φως που έδωσε ο Ντόναλντ Τραμπ στον Στάρμερ τη Δευτέρα. Ερωτηθείς αν ο πρωθυπουργός θα έπρεπε να υποκύψει στις πιέσεις των βουλευτών να αναγνωρίσει την Παλαιστίνη, ο πρόεδρος των ΗΠΑ απάντησε στους δημοσιογράφους: «Δεν πρόκειται να πάρω θέση, δεν με πειράζει να πάρει θέση. Ψάχνω να βρω πως θα σιτιστούν οι άνθρωποι αυτή τη στιγμή».
Η αντίδραση του Τραμπ στην ανακοίνωση της Γαλλίας ήταν εξίσου χαμηλών τόνων – είπε ότι η θέση του Μακρόν για ένα παλαιστινιακό κράτος «δεν έχει σημασία» ή «δεν έχει καμία βαρύτητα».
Ο Στάρμερ, ο οποίος έχει εκφράσει και ο ίδιος τον αποτροπιασμό του για τις εικόνες λιμού στη Γάζα, έχει επίσης δεχθεί έντονες πιέσεις στο εσωτερικό της χώρας για να αναλάβει δράση. Αρκετοί από τους υψηλόβαθμους υπουργούς του υποστηρίζουν την άμεση αναγνώριση.
Περισσότεροι από 250 βουλευτές επίσης από διαφορετικά κόμματα έχουν υπογράψει επιστολή ζητώντας άμεση αναγνώριση, συμπεριλαμβανομένων περισσότερων από το ένα τρίτο των βουλευτών των Εργατικών.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι και το κοινό υποστηρίζει τη δράση. Σε δημοσκόπηση που ανατέθηκε από την Ecotricity, το 49% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα πρέπει να αναγνωρίσει την Παλαιστίνη ως κράτος, σε σύγκριση με το 13% που δήλωσε ότι δεν θα έπρεπε.
Ποιες είναι οι λεπτομέρειες του σχεδίου;
Μια επίσημη κυβερνητική δήλωση που εκδόθηκε την Τρίτη το βράδυ ανέφερε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα αναγνωρίσει την Παλαιστίνη στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, εκτός εάν το Ισραήλ συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός, καταστήσει σαφές ότι δεν θα προσαρτήσει τη Δυτική Όχθη και «λάβει ουσιαστικά μέτρα» για να τερματίσει την ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα, μεταξύ άλλων επιτρέποντας στον ΟΗΕ να παρέχει βοήθεια. Αυτό ουσιαστικά απαιτεί από το Ισραήλ να αναβιώσει την προοπτική μιας λύσης δύο κρατών, μια ιδέα που ο Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει απορρίψει εδώ και καιρό.
Η δήλωση της βρετανικής κυβέρνησης επαναλαμβάνει επίσης τα αιτήματά της προς τη Χαμάς να απελευθερώσει αμέσως όλους τους ομήρους, να υπογράψει άμεση κατάπαυση του πυρός με το Ισραήλ, να δεσμευτεί για αφοπλισμό και να αποδεχτεί ότι δεν θα διαδραματίσει κανέναν ρόλο στη διακυβέρνηση της Γάζας.
Ο Στάρμερ θα αξιολογήσει τον βαθμό στον οποίο τα δύο μέρη – το Ισραήλ και η Χαμάς – έχουν εκπληρώσει τους όρους του τον Σεπτέμβριο.
Η κυβέρνηση δήλωσε ότι, πέρα από κάθε αναγνώριση, εργάζεται πάνω σε ένα «αξιόπιστο ειρηνευτικό σχέδιο» με συμμάχους για τη δημιουργία μεταβατικής διακυβέρνησης και ρυθμίσεων ασφαλείας στη Γάζα και τη διασφάλιση της παροχής βοήθειας από τον ΟΗΕ. Ανέφερε ότι αυτό το σχέδιο πρέπει να περιλαμβάνει την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων και την απομάκρυνση της ηγεσίας της Χαμάς από τη Γάζα ως βήματα προς μια διαπραγματευμένη λύση δύο κρατών.
Ποιοι άλλοι θα μπορούσαν να συμμετάσχουν;
Η δήλωση της κυβέρνησης ανοίγει τον δρόμο για να αναγνωρίσουν από κοινού το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία την Παλαιστίνη τον Σεπτέμβριο.
Αρκετές άλλες χώρες συμμετέχουν σε συνομιλίες του ΟΗΕ για το θέμα αυτό, οι οποίες διεξάγονται με τη μεσολάβηση της Γαλλίας και της Σαουδικής Αραβίας στη Νέα Υόρκη. Η Γαλλία αναμένει ότι αρκετές αραβικές χώρες θα καταδικάσουν τη Χαμάς και θα ζητήσουν τον αφοπλισμό της για πρώτη φορά, σε μια προσπάθεια να ενθαρρυνθούν περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες να συμμετάσχουν στην αναγνώριση της Παλαιστίνης.
Οι ευρωπαϊκές χώρες που δεν αναγνωρίζουν ήδη την Παλαιστίνη θα μπορούσαν να επανεκτιμήσουν τις θέσεις τους τις επόμενες εβδομάδες – η βελγική κυβέρνηση δήλωσε ότι θα καθορίσει την πολιτική της τον Σεπτέμβριο.
Ορισμένες χώρες, συμπεριλαμβανομένων της Γερμανίας και των ΗΠΑ, δηλώνουν ότι θα αναγνωρίσουν ένα παλαιστινιακό κράτος μόνο ως μέρος μιας μακροπρόθεσμης πολιτικής λύσης στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Πορτογαλία: Σε κατάσταση συναγερμού λόγω μεγάλων δασικών πυρκαγιών
