Το Ιράν θα θεωρήσει τις ΗΠΑ ως «συμμετέχοντες» σε οποιαδήποτε ισραηλινή επίθεση στις πυρηνικές του εγκαταστάσεις

22/05/2025 20:30

Το Ιράν δήλωσε ότι θα θεωρήσει τις ΗΠΑ υπεύθυνες για οποιαδήποτε ισραηλινή επίθεση στις πυρηνικές του εγκαταστάσεις, θέτοντας ένα ανησυχητικό σκηνικό για τον πέμπτο και πιθανώς πιο σημαντικό γύρο συνομιλιών μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ σχετικά με το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, εξέδωσε την προειδοποίηση την Πέμπτη, μετά από δημοσιεύματα στα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης που ισχυρίζονταν το Ισραήλ σχεδιάζει επίθεση σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις – με ή χωρίς αμερικανική υποστήριξη – σε περίπτωση που οι συνομιλίες αποτύγχαναν.

Οι πληροφορίες αυτές που διέρρευσαν μπορεί να είναι ακριβείς ή εναλλακτικά μια προσπάθεια των ΗΠΑ να ενισχύσουν το διαπραγματευτικό τους χαρτί πριν από τις έμμεσες συνομιλίες στη Ρώμη, οι οποίες διεξάγονται με τη μεσολάβηση του Ομάν. Το Ισραήλ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι θα επιτεθεί στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ θα το πράξουν εάν οι συνομιλίες αποτύχουν.

Σε επιστολή του προς τα Ηνωμένα Έθνη, ο Αραγτσί ανέφερε: «Το Ιράν προειδοποιεί έντονα κατά οποιουδήποτε τυχοδιωκτισμού από το σιωνιστικό καθεστώς του Ισραήλ και θα απαντήσει αποφασιστικά σε οποιαδήποτε απειλή ή παράνομη πράξη από αυτό το καθεστώς».

Είπε ότι το Ιράν θα θεωρήσει την Ουάσινγκτον ως «συμμετέχοντα» σε οποιαδήποτε τέτοια επίθεση και ότι η Τεχεράνη θα πρέπει να λάβει «ειδικά μέτρα» για να προστατεύσει τις πυρηνικές εγκαταστάσεις και το υλικό της από τυχόν επιθέσεις ή δολιοφθορά. Ο Αραγτσί είπε ότι η πυρηνική επιθεώρηση του ΟΗΕ, η ΔΟΑΕ, θα ενημερωθεί αργότερα για αυτά τα βήματα.

Ένας σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν δήλωσε τον Απρίλιο ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να αναστείλει τη συνεργασία με τους επιθεωρητές πυρηνικών του ΟΗΕ ή να μεταφέρει εμπλουτισμένο υλικό σε ασφαλείς και απόρρητες τοποθεσίες.

Σε ξεχωριστή ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη, οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν δήλωσαν ότι το Ισραήλ θα λάβει μια «καταστροφική και αποφασιστική απάντηση» εάν επιτεθεί στο Ιράν.

Ο εκπρόσωπος των Φρουρών, Αλιμοχαμάντ Ναϊνί, δήλωσε: «Προσπαθούν να μας τρομάξουν με πόλεμο, αλλά κάνουν λάθος υπολογισμούς, καθώς δεν γνωρίζουν την ισχυρή λαϊκή και στρατιωτική υποστήριξη που μπορεί να συγκεντρώσει η Ισλαμική Δημοκρατία σε συνθήκες πολέμου».

Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ , δήλωσε την Τρίτη ότι οι απαιτήσεις των ΗΠΑ προς την Τεχεράνη να σταματήσει την επεξεργασία ουρανίου ήταν «υπερβολικές και εξωφρενικές», και ότι το Ιράν δεν θα εγκαταλείψει την ικανότητα εμπλουτισμού. Ωστόσο, είπε ότι δεν περιμένει ότι οι συνομιλίες με τις ΗΠΑ θα ευοδωθούν.

Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, επέμεινε ότι η κόκκινη γραμμή της Ουάσινγκτον είναι ότι το Ιράν πρέπει να τερματίσει κάθε είδους εμπλουτισμό ουρανίου. Στη συμφωνία του 2015 με έξι παγκόσμιες δυνάμεις, από την οποία ο Τραμπ αποχώρησε το 2018 , στο Ιράν είχε επιτραπεί να εμπλουτίσει ουράνιο σε καθαρότητα 3,67%, επαρκές για την παραγωγή καυσίμου για εμπορικούς πυρηνικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής.

Το Ιράν έχει έκτοτε εμπλουτίσει ουράνιο στο 60%, πλησιάζοντας την καθαρότητα που απαιτείται για την κατασκευή πυρηνικής βόμβας. Ο Αμπάς Αραγτσί αρχικά δήλωσε ότι η δημόσια απαίτηση των ΗΠΑ για μηδενικό εμπλουτισμό δεν επαναλαμβάνεται στις ιδιωτικές συζητήσεις, αλλά το ζήτημα φαίνεται να έχει γίνει το κεντρικό πεδίο μάχης των συνομιλιών. Οι ΗΠΑ λένε ότι ο μηδενικός εμπλουτισμός είναι ο μόνος τρόπος για να τερματιστεί ο κίνδυνος να αποκτήσει το Ιράν πυρηνική βόμβα και έχουν προτείνει η Τεχεράνη να ακολουθήσει το μοντέλο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων που εισάγουν ουράνιο για το ενιαίο πολιτικό πυρηνικό πρόγραμμά τους.

Ωστόσο, το Ιράν υποστηρίζει ότι έχει δικαίωμα να εμπλουτίζει ουράνιο βάσει της συνθήκης για τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων και υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει λόγος να αντιμετωπίζεται διαφορετικά από οποιοδήποτε άλλο κράτος.

Εξηγώντας την αποφασιστικότητα του Ιράν να εμπλουτίσει ουράνιο εγχώρια, αντί να το εισάγει, η Έλλη Τζερανμαγιέ (Ellie Geranmayeh) του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων δήλωσε: «Το Ιράν πραγματικά αισθάνεται ότι έχει πληρώσει ένα τεράστιο κόστος για το δικαίωμά του να εμπλουτίζει ουράνιο στο έδαφός του. Δεν έχει πληρώσει μόνο δισεκατομμύρια για την εγκατάσταση της υποδομής, αλλά έχει πληρώσει δισεκατομμύρια σε κυρώσεις που του επιβλήθηκαν και σε απώλειες πωλήσεων πετρελαίου. Ιρανοί αξιωματούχοι πιστεύουν ότι το έχουν πληρώσει με αίμα, αναφερόμενοι σε επιστήμονες που έχουν δολοφονηθεί κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών που εργάζονται σε αυτό το πρόγραμμα. Αυτό το πρόγραμμα και το δικαίωμα εμπλουτισμού για ειρηνικούς πυρηνικούς σκοπούς έχουν πλέον γίνει για το Ιράν ζήτημα εθνικής υπερηφάνειας».