Το κράτος που… παρανομεί, αλλά ζητάει τα ρέστα από τους πολίτες

Πώς με μια εγκύκλιο που ανέδειξαν ο Ανδριανός Γκουρμπάτσης και η δικηγόρος Σοφία Παυλάκη καταλύονται πλήρως οι νόμοι για την πυροπροστασία!

Του ΣΤΑΥΡΟΥ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Με δύο «τιτιβίσματα», ο Ανδριανός Γκουρμπάτσης άναψε φωτιές το πρωί της Παρασκευής μέσα στο υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Ο υποστράτηγος και υπαρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος ε.α. ανέδειξε με τη βοήθεια της δικηγόρου Σοφίας Παυλάκη την πλήρη κατάλυση των νόμων για την πυροπροστασία, μέσω μιας απλής εγκυκλίου.

Στις 8 Ιουλίου 2025, ο γενικός γραμματέας Δασών, Ευστάθιος Σταθόπουλος, εξέδωσε εγκύκλιο με την οποία παραβιάζει, ουσιαστικά καταργεί, το άρθρο 129 του νόμου 4926/2022. Χωρίς, βέβαια, να έχει το παραμικρό δικαίωμα. «Μέτρα αποτροπής κινδύνου εκδήλωσης πυρκαγιάς σε περιοχές NATURA, δασικά οικοσυστήματα, πάρκα και άλση», είναι ο τίτλος του συγκεκριμένου άρθρου.

«1. Για την αποτροπή κινδύνου εκδήλωσης δασικής πυρκαγιάς, κατά τις ημέρες και στις περιοχές που ο δείκτης επικινδυνότητας, σύμφωνα με τον Ημερήσιο Χάρτη Πρόβλεψης Κινδύνου Πυρκαγιάς της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, είναι κατηγορίας 3 (υψηλή), κατηγορίας 4 (πολύ υψηλή) ή κατηγορίας 5 (κατάσταση συναγερμού), δύναται να εκδίδεται απόφαση απαγόρευσης διέλευσης, παραμονής και κυκλοφορίας προσώπων και οχημάτων σε περιοχές NATURA, καθώς και σε δασικά οικοσυστήματα, πάρκα και άλση, όπως ορίζονται στις διατάξεις του ν. 998/1979 (Α΄ 289).

2. Η απόφαση της παρ. 1 εκδίδεται από τον οικείο Περιφερειάρχη, ο οποίος δύναται να μεταβιβάσει την αρμοδιότητα στον οικείο χωρικό αντιπεριφερειάρχη. Ο οικείος χωρικός Αντιπεριφερειάρχης συγκαλεί το Συντονιστικό Όργανο Πολιτικής Προστασίας (Σ.Ο.Π.Π.), το οποίο, κατόπιν σχετικής εισήγησης του κατά τόπον αρμόδιου Διοικητή Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Νομού (Περιφερειακής Ενότητας) και του Προϊσταμένου της κατά τόπο αρμόδιας Δασικής Υπηρεσίας, εισηγείται περί της αναγκαιότητας επιβολής του μέτρου, είτε για το σύνολο των περιοχών της παρ. 1 είτε για ορισμένες εξ αυτών, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη το μικροκλίμα της περιοχής, τη μορφολογία του εδάφους, το είδος και την έκταση της επαπειλούμενης χλωρίδας και πανίδας.
3. Στην ανωτέρω απόφαση ορίζεται το αναγκαίο χρονικό διάστημα επιβολής του μέτρου και προσδιορίζονται μέσω επισυναπτόμενης, ως Παράρτημα, ορθοφωτογραφίας τα όρια της περιοχής στην οποία επιβάλλεται το μέτρο της απαγόρευσης.
4. Για κάθε παράβαση της απαγόρευσης της παρ. 1 επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο τριακοσίων (300) ευρώ. Αρμόδιες αρχές για τη διασφάλιση εφαρμογής της απόφασης απαγόρευσης και τη βεβαίωση του προστίμου του πρώτου εδαφίου, ορίζονται τα αρμόδια όργανα της Ελληνικής Αστυνομίας, του Πυροσβεστικού Σώματος, της Δασικής Υπηρεσίας και της Δημοτικής Αστυνομίας», αναφέρει το άρθρο 129.

Μόνο μία διαφοροποίηση γίνεται. Αναφέρεται ρητά στο άρθρο 130 του ίδιου νόμου.

«Η απαγόρευση του άρθρου 129 δεν καταλαμβάνει πρόσωπα που κατοικούν ή εργάζονται στις περιοχές του άρθρου 129, αποκλειστικά για τη μετακίνησή τους από και προς την κατοικία ή την εργασία τους, καθώς και πρόσωπα που μετακινούνται εντός του οδικού δικτύου, με την επιφύλαξη της δυνατότητας επιβολής του μέτρου της απαγόρευσης κυκλοφορίας και σε τμήματα του δικτύου αυτού από τα κατά περίπτωση αρμόδια όργανα, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις».

Εξαίρεση

Πρόκειται για μία ρητή και ξεκάθαρη εξαίρεση. Πάντα με επιφύλαξη. Έρχεται, όμως, ο γενικός γραμματέας Δασών να εκδώσει τη δική του εγκύκλιο. Όχι μόνο επιτρέπει την κυκλοφορία, αλλά και την πραγματοποίηση εργασιών, ακόμα και όταν η Πολιτική Προστασία έχει ανεβάσει σε επίπεδο 3, 4 ή και 5 τον κίνδυνο πρόκλησης πυρκαγιάς.

«Η συνεχής παρουσία των μελετητικών ομάδων που συλλέγουν και καταγράφουν δεδομένα, με σκοπό τη σύνταξη άρτιων και λειτουργικών μελετών αλλά και των συνεργείων που υλοποιούν τα έργα πρόληψης στο πλαίσιο του Προγράμματος Προστασίας Δασών-Antinero, αποτελεί εκτός άλλων των άλλων μια επιπλέον δικλείδα παρουσίας και ασφάλειας στα δασικά οικοσυστήματα της χώρας, δρώντας αποτρεπτικά απέναντι σε οποιαδήποτε επιδίωξη έναρξης πυρκαγιάς είτε από πρόθεση είτε από αμέλεια. Γνωρίζοντας ότι τα συνεργεία αυτά αποτελούνται από έμπειρους δασεργάτες και υλοτόμους, αναγνωρίζεται ότι η παρουσία τους στα δασικά μας οικοσυστήματα λειτουργεί ως πρόσθετη φύλαξη από οποιαδήποτε αιτία, αλλά και ως μέσο άμεσης αναγγελίας περιστατικού. Επιπλέον των ανωτέρω, η εμπειρία των τελευταίων τριών ετών απέδειξε ότι η υλοποίηση εργασιών εν μέσω της αντιπυρικής περιόδου μπορεί να δράσει βοηθητικά και στην κατάσβεση μιας πυρκαγιάς ή τον περιορισμό της, με την άμεση επέμβαση των μηχανημάτων (άνοιγμα αντιπυρικών ζωνών, δημιουργία περασμάτων για τα πυροσβεστικά οχήματα κ.λπ.).

Με γνώμονα την ασφάλεια των εργαζομένων και την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, τα συνεργεία που υλοποιούν τα έργα του προγράμματος Antinero, αλλά και δασοτεχνικά έργα από όλες τις διαθέσιμες πηγές χρηματοδότησης, οφείλουν να υλοποιούν τα έργα αυτά και να εκτελούν τις αντίστοιχες εργασίες πεδίου, λαμβάνοντας όλα τα μέτρα ασφαλείας και τηρώντας όλες τις προβλεπόμενες δικλείδες ασφαλούς εργασίας, εξασφαλίζοντας τόσο την υγεία των εργαζομένων όσο και τον ενδεχόμενο κίνδυνο πρόκλησης πυρκαγιάς, ειδικά στις περιπτώσεις κλιμακούμενου δείκτη επικινδυνότητας, ακολουθώντας τις θεσμικά εκδιδόμενες απαγορεύσεις σε άμεση συνεργασία με τις οικείες δασικές υπηρεσίες (Διευθύνουσες Υπηρεσίες), ενημερώνοντας ταυτόχρονα τις οικείες Πυροσβεστικές Υπηρεσίες. Οι εργαζόμενοι στην ύπαιθρο πρέπει να συμμορφώνονται με τις εκάστοτε εγκύκλιες οδηγίες του υπουργείου Εργασίας σχετικά με τη λήψη έκτακτων μέτρων για την αντιμετώπιση της θερμικής καταπόνησης αυτών λόγω καύσωνα, ειδικά για το κρίσιμο ημερήσιο χρονικό διάστημα κορύφωσης των ακραίων θερμοκρασιών (ώρες 12.00 μ. έως 17.00)», έγραψε στην εγκύκλιό του ο Ευστάθιος Σταθόπουλος.

Καλά, τα προληπτικά μέτρα πυροπροστασίας λαμβάνονται μέσα στον καύσωνα; Τότε, δεν μιλάμε για πρόβλεψη. Αφήστε που, αν συλληφθεί κάποιος πολίτης να κάνει τέτοιες εργασίες σε αγροτοδασική έκταση, αμέσως του επιβάλλεται πρόστιμο και παραπέμπεται στις εισαγγελικές αρχές. Κάποιοι ήδη προφυλακίστηκαν επειδή δεν έλαβαν υπόψη τους τον νόμο. Πώς έρχεται τώρα ο γενικός γραμματέας Δασών και προσπερνά τη νομοθεσία; Πώς εξαιρεί κάποιους από τις απαγορεύσεις;

«Το κράτος απαγορεύει τους πολίτες να κάνουν θερμές εργασίες κ.λπ., σε ημέρες κινδύνου #πυρκαγιάς, όταν ο δείκτης επικινδυνότητας είναι Κατηγορία 4 ή 5, και το ίδιο το κράτος, διά του Γενικού Γραμματέα Δασών/ΥΠΕΝ υπό τους ίδιους όρους παρανομεί», έγραψε αρχικά στο «Χ» ο Ανδριανός Γκουρμπάτσης. Αργότερα, ο υποστράτηγος και υπαρχηγός του Πυροσβεστικού Σωματείου ε.α. επανήλθε με νέα ανάρτηση και ερωτήματα προς τον υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννη Κεφαλογιάννη. «Αξιότιμε Υπουργέ @CivPro_GR κ. @gkefalogiannis ισχύουν ή όχι για όλους οι απαγορεύσεις για πυρκαγιές θερμών & άλλων εργασιών, με δείκτη επικινδυνότητας κατηγορίας 4 ή 5 & γενικώς η χρήση φωτιάς κατά την αντιπυρική περίοδο; Δες την εγκύκλιο του ΥΠΕΝ», έγραψε και αμέσως σήμανε συναγερμός.

Η μπάλα περνάει, πλέον, στα πόδια των αρμόδιων υπουργών. Εκτός από τον Κεφαλογιάννη, άλλωστε, η εγκύκλιος αφορά και τον υπουργό Περιβάλλοντος, Σταύρο Παπασταύρου. Οπότε περιμένουμε την αντίδρασή τους για την εγκύκλιο…

*Όπως δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΜΠΑΜ της Κυριακής