PLUS
Η ένταση στο Στενό του Ορμούζ εξελίσσεται σε έναν επικίνδυνο γεωπολιτικό κόμβο που απειλεί να εκτροχιάσει την ενεργειακή ασφάλεια του πλανήτη. Και στο επίκεντρο αυτής της κρίσης βρίσκεται ο πρόεδρος των Ηνωμένες Πολιτείες, Ντόναλντ Τραμπ.
Το στενό πέρασμα ανάμεσα στον Περσικός Κόλπος και τον Ινδικό Ωκεανό είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια απλή θαλάσσια διαδρομή. Από εκεί περνά περίπου το 20% της παγκόσμιας θαλάσσιας μεταφοράς πετρελαίου. Όποιος ελέγχει — ή απειλεί — αυτό το σημείο, μπορεί να προκαλέσει σοκ στην παγκόσμια οικονομία.
Και αυτό ακριβώς συμβαίνει τώρα.
Ένα στενό που μπορεί να παραλύσει την οικονομία
Η αντιπαράθεση με το Ιράν έχει μετατρέψει το Στενό του Ορμούζ σε μια από τις πιο επικίνδυνες περιοχές στον πλανήτη. Επιθέσεις σε εμπορικά πλοία, απειλές για αποκλεισμό της ναυσιπλοΐας και στρατιωτικές κινήσεις εκατέρωθεν έχουν ανεβάσει την ένταση στο κόκκινο.
Οι αγορές αντέδρασαν άμεσα. Οι τιμές του πετρελαίου πήραν την ανηφόρα, ενώ τα ασφάλιστρα κινδύνου για τα δεξαμενόπλοια που διασχίζουν την περιοχή εκτοξεύθηκαν.
Η παγκόσμια οικονομία έχει δει πολλές κρίσεις τα τελευταία χρόνια. Όμως ένα μπλοκάρισμα του Ορμούζ θα μπορούσε να αποδειχθεί από τα πιο επώδυνα σενάρια.
Η πίεση από τον Λευκό Οίκο
Για τον Ντόναλντ Τραμπ το πρόβλημα είναι διπλό: στρατιωτικό και πολιτικό.
Από τη μία πλευρά, η Ουάσινγκτον δεν θέλει να επιτρέψει στο Ιράν να εμφανιστεί ως δύναμη που μπορεί να εκβιάζει τη διεθνή ναυσιπλοΐα. Από την άλλη, μια ευρεία στρατιωτική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να ανοίξει ένα νέο μέτωπο με απρόβλεπτες συνέπειες.
Η αμερικανική στρατηγική μέχρι στιγμής βασίζεται στην ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας και στην προσπάθεια δημιουργίας διεθνούς ναυτικής δύναμης για την προστασία των εμπορικών πλοίων. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι θα ήταν «πολύ κακό για το μέλλον του ΝΑΤΟ» αν οι σύμμαχοι δεν βοηθήσουν στην ασφάλεια του Στενού του Ορμούζ. Στο Air Force One, ο Τραμπ λέει επίσης ότι μιλάει με «περίπου επτά» χώρες σχετικά με την «αστυνόμευση» του στενού, προσθέτοντας ότι «θα το θυμάται» αν δεν βοηθήσουν.
Όμως οι σύμμαχοι εμφανίζονται επιφυλακτικοί. Πολλές χώρες δεν θέλουν να εμπλακούν άμεσα σε μια αντιπαράθεση που μπορεί εύκολα να ξεφύγει από τον έλεγχο.
Το έχουμε ξαναδεί αυτό. Εν τω μεταξύ, ο Τραμπ δεν έχει ιδέα τι να κάνει. Το σχέδιο για την ασφάλιση των δεξαμενόπλοιων που θα περάσουν από το στενό δείχνει μια παντελή έλλειψη κατανόησης του πώς λειτουργεί η ασφάλιση και οποιαδήποτε διαδικασία για τις ναυτικές συνοδείες των ΗΠΑ έχει ανασταλεί επειδή είναι πολύ επικίνδυνη για όλους τους εμπλεκόμενους.
Τη Δευτέρα, ο πρόεδρος δήλωσε στο Fox News ότι τα πληρώματα των πετρελαιοφόρων θα πρέπει να «δείξουν θάρρος» και απλώς να περάσουν από το στενό, κάτι που είναι εύκολο να πει. Τώρα έκανε ένα δώρο στον Βλαντιμίρ Πούτιν άροντας τις κυρώσεις πετρελαίου κατά της Ρωσίας , ακόμη και όταν το CNN ανέφερε ότι η χώρα βοηθά το Ιράν παρέχοντας «συγκεκριμένες συμβουλές για επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη».
Μια ασύμμετρη σύγκρουση
Το πρόβλημα για τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι ότι το Ιράν δεν χρειάζεται να κερδίσει έναν συμβατικό πόλεμο για να προκαλέσει ζημιά.
Με drones, πυραύλους μικρού βεληνεκούς και επιθέσεις σε πλοία, η Τεχεράνη μπορεί να κρατά την περιοχή σε μόνιμη ένταση. Ακόμη και περιορισμένα επεισόδια αρκούν για να προκαλέσουν πανικό στις αγορές και να διαταράξουν τις ενεργειακές ροές.
Σε μια τέτοια σύγκρουση, η γεωγραφία λειτουργεί ως ισχυρό όπλο.
Ένα πρόβλημα χωρίς εύκολη λύση
Το Στενό του Ορμούζ είναι στενό, ευάλωτο και ζωτικής σημασίας. Αυτή η τριπλή πραγματικότητα το μετατρέπει σε μόνιμο σημείο έντασης στη διεθνή πολιτική.
Για τον Ντόναλντ Τραμπ, η κρίση είναι μια σκληρή υπενθύμιση ότι ακόμη και η ισχυρότερη στρατιωτική δύναμη στον κόσμο δεν μπορεί να ελέγξει εύκολα μια περιοχή όπου η γεωγραφία, η ενέργεια και η πολιτική συγκρούονται.
Και όσο το Ορμούζ παραμένει εύφλεκτο, η παγκόσμια οικονομία θα συνεχίσει να κρατά την ανάσα της.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Αν οι σύμμαχοι δεν βοηθήσουν στα Στενά του Ορμούζ θα είναι κακό για το ΝΑΤΟ», προειδοποιεί ο Τραμπ
Το Ισραήλ ενισχύει τις δυνάμεις του για ευρεία χερσαία επιχείρηση προώθησης στο έδαφος του Λιβάνου
