Το σχέδιο της Αιγύπτου για τη Γάζα μπορεί να έχει ανατρέψει τη «ριβιέρα» του Τραμπ. Όμως τα κενά του πρέπει να διορθωθούν

10/03/2025 12:28

1920x1080_cmsv2_f1a469ac-0d11-5025-b4f4-64b20e95d45d-9093388

Η Αίγυπτος παρουσίασε επιτέλους το σχέδιό της για την ανοικοδόμηση της Γάζας. Είναι πιο βαθύ, πιο λεπτομερές και πολύ πιο ρεαλιστικό από την επιζήμια πρόταση του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για ανάληψη της λωρίδας από τις ΗΠΑ, την μετατροπή της σε τουριστικό θέρετρο και απομάκρυνση του λαού της.

Ενώ η Χαμάς έχει εκφράσει την υποστήριξή της για το αιγυπτιακό σχέδιο, η πρόταση είναι απίθανο να πετύχει χωρίς ουσιαστικές τροποποιήσεις.

Αρχικά, το Ισραήλ απέρριψε το σχέδιο, υποστηρίζοντας ότι αποτυγχάνει να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα επί τόπου. Οι ΗΠΑ εμφανίστηκαν επίσης δύσπιστες. Ωστόσο, ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, Steve Witkoff, υποβάθμισε αργότερα τις ανησυχίες της κυβέρνησης Τραμπ, περιγράφοντας το σχέδιο ως « ένα καλόπιστο πρώτο βήμα από την Αίγυπτο.

Η απερίφραστη απόρριψη του Ισραήλ φαίνεται να είναι μια υπολογισμένη κίνηση που στοχεύει να ματαιώσει το σχέδιο προτού μπορέσει να ριζώσει, διευκολύνοντας έτσι τον εκτοπισμό των Παλαιστινίων. Για να επιλύσει το τρέχον αδιέξοδο, το Κάιρο θα πρέπει να αντιμετωπίσει αρκετές αδυναμίες στις διατάξεις του για την ασφάλεια και τη διακυβέρνηση, καθιστώντας το πιο ευχάριστο για τον Λευκό Οίκο, το Ισραήλ, τη Χαμάς και τα αραβικά κράτη.

Το σχέδιο που εγκρίθηκε στην Αραβική Σύνοδο Κορυφής στο Κάιρο στις 4 Μαρτίου, περιγράφει μια ολοκληρωμένη πενταετή πρωτοβουλία ανασυγκρότησης και κοινωνικής αποκατάστασης, που προβλέπεται να κοστίσει 53 δισεκατομμύρια δολάρια.

Τους πρώτους έξι μήνες, μια επιτροπή εμπειρογνωμόνων θα διαχειριστεί την εκκαθάριση των ερειπίων και των μη εκρηκτικών πυρομαχικών με εντολή της Παλαιστινιακής Αρχής. Θα ακολουθήσει μια φάση ανακατασκευής τεσσεράμισι ετών.

Το σχέδιο προβλέπει την πλήρη αναδιαμόρφωση της λωρίδας και την οικοδόμηση “βιώσιμων, πράσινων και περιπατητικών” κατοικιών και αστικών περιοχών με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας τα επόμενα χρόνια. Ανακαινίζει τις γεωργικές εκτάσεις και δημιουργεί βιομηχανικές ζώνες και μεγάλες περιοχές πάρκων.

Προβλέπει επίσης το άνοιγμα ενός αεροδρομίου, ενός αλιευτικού λιμένα και ενός εμπορικού λιμένα. Οι ειρηνευτικές συμφωνίες του Όσλο τη δεκαετία του 1990 προέβλεπαν το άνοιγμα ενός αεροδρομίου και ενός εμπορικού λιμανιού στη Γάζα, αλλά τα σχέδια μαράθηκαν καθώς η ειρηνευτική διαδικασία κατέρρευσε.

Θα δημιουργηθεί ένα ειδικό ταμείο, με διεθνείς δωρητές που αναμένεται να επωμιστούν τις οικονομικές ευθύνες. Οι αιγυπτιακές εταιρείες θα εκτελέσουν τις εργασίες επί τόπου. Οι λεπτομέρειες που περιγράφονται στο σχέδιο είναι εμπεριστατωμένες και θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν ως στέρεο θεμέλιο για τη συγκέντρωση διεθνούς υποστήριξης.

Όμως ο ελέφαντας στο δωμάτιο είναι ασφάλεια. Το σχέδιο προτείνει ότι ειρηνευτικές δυνάμεις υπό την ηγεσία του ΟΗΕ θα μπορούσαν να αναπτυχθούν στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη κατά τη διάρκεια μιας μεταβατικής περιόδου. Ωστόσο, δεν αναφέρεται στο μέλλον της Χαμάς, λέγοντας μόνο ότι το θέμα πρέπει να αποφασιστεί με μια ειρηνευτική διαδικασία.

Και οι δύο προτάσεις είναι πιθανό να απορριφθούν από το Ισραήλ . Το Τελ Αβίβ δεν εμπιστεύεται τις ειρηνευτικές αποστολές του ΟΗΕ στα σύνορά του. Και επιμένει στην υιοθέτηση μιας προσέγγισης μόνο για την ασφάλεια στην αντιμετώπιση της Χαμάς. Αυτό θα καθιστούσε πολύ πιθανό ότι οι ΗΠΑ θα εμποδίσουν την ειρηνευτική αποστολή στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Ωστόσο, η στάση του Ισραήλ έναντι της Χαμάς δεν είναι ρεαλιστική. Ο ισραηλινός στρατός δεν μπόρεσε να αφοπλίσει την ομάδα παρά τους 17 μήνες βίαιων μαχών, πόσο μάλλον να την εξαφανίσει εντελώς. Η Χαμάς παραμένει η κυρίαρχη παλαιστινιακή πολιτική δύναμη στη Γάζα. Και είναι απίθανο να εγκαταλείψει τη στάση της «αντίστασής» της ή να καταθέσει οικειοθελώς τα όπλα χωρίς μια αξιόπιστη ειρηνευτική διαδικασία προς την παλαιστινιακή αυτοδιάθεση και την εξασφάλιση ενός ρόλου για τον εαυτό της στο μελλοντικό κράτος.

Τα κράτη του Κόλπου έχουν επίσης μεγάλες ανησυχίες για την ισλαμιστική ατζέντα της Χαμάς και τους δεσμούς με το Ιράν . Και περιφρονούν την πολιτική στασιμότητα, την ανικανότητα και την ανεξέλεγκτη διαφθορά της Παλαιστινιακής Αρχής.

Αλλά είναι εξίσου απογοητευμένοι με τις προσπάθειες του Νετανιάχου να σταματήσει την ειρηνευτική διαδικασία για να διατηρήσει την πολιτική του καριέρα. Η συμμετοχή των κρατών του Κόλπου στην ανοικοδόμηση είναι αβέβαιη όσο ο Νετανιάχου παραμένει στην ηγεσία του Ισραήλ.

Η απουσία του Σαουδάραβα διαδόχου πρίγκιπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν και του προέδρου των Εμιράτων Μοχάμεντ μπιν Ζάιεντ από τη Σύνοδο Κορυφής του Καΐρου σημαίνει πολλά. Είναι εξαιρετικά απρόθυμοι να ρίξουν δισεκατομμύρια στη Γάζα χωρίς σαφή οδικό χάρτη για την ασφάλεια, την ειρήνη και τις πολιτικές μεταρρυθμίσεις. Αυτή η αραβική εσωτερική διαίρεση είναι άλλο ένα εμπόδιο στη σκοπιμότητα του σχεδίου το οποίο μπορεί να είναι ένα καλό σημείο εκκίνησης αλλά όχι μόνιμη λύση.

Ωστόσο, ένα αξιόπιστο, αποτελεσματικό σχέδιο μιας ευρείας ομάδας εργασίας που θα περιλαμβάνει την Αίγυπτο, την Ιορδανία, τις ΗΠΑ, την Παλαιστινιακή Αρχή, τα κράτη του Κόλπου, την ΕΕ και άλλους δωρητές παραμένει ο μόνος πιθανός τρόπος για να τερματιστεί η σύγκρουση και να αρχίσει να επισκευάζεται η καταστροφική ζημιά που έχει προκληθεί και να εξασφαλίσει μια μακροχρόνια κατάπαυση του πυρός.