PLUS
Το ειρηνευτικό σχέδιο των 28 σημείων για την Ουκρανία, που παρουσίασε ο Αμερικανός πρόεδρος και στη συνέχεια επιχείρησε να «μαλακώσει» μετά τις αντιδράσεις, παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητο. Η σιωπηρή απειλή είναι σαφής: αποδοχή της πρότασης ή κίνδυνος απώλειας της αμερικανικής στήριξης.
Με προθεσμία έως την Πέμπτη, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι παραδέχθηκε σε μια σκοτεινή, ειλικρινή ομιλία προς τους πολίτες του ότι βρίσκεται μπροστά σε ένα επώδυνο δίλημμα: είτε να διακινδυνεύσει την απώλεια του σημαντικότερου συμμάχου της χώρας, είτε να υποχωρήσει σε ρωσικές απαιτήσεις που αντανακλώνται σε πολλά από τα σημεία του σχεδίου.
Σύμφωνα με ανάλυση του CNN, απόρριψη του σχεδίου θα μπορούσε να οδηγήσει τις ΗΠΑ σε πλήρη αποστασιοποίηση από τη σύγκρουση, αφήνοντας την Ουκρανία –αλλά και την Ευρώπη– χωρίς την αμερικανική «ομπρέλα» ασφαλείας.
Εξάρτηση από αμερικανικά όπλα και πίεση στην αεράμυνα
Η Ουκρανία θα επηρεαστεί σημαντικά εάν χαθεί η πρόσβαση στην αμερικανική υποστήριξη σε πληροφορίες και οπλικά συστήματα, ιδιαίτερα στην αεράμυνα με τις συστοιχίες Patriot. Αν και η φύση του πολέμου έχει μετατοπιστεί σε μάχες drones, οι ουκρανικές αντιαεροπορικές ανάγκες παραμένουν κρίσιμες. Παράλληλα, η Ευρώπη έχει πλέον αναλάβει μεγαλύτερο μερίδιο στη στρατιωτική βοήθεια, διαθέτοντας συνολικά περισσότερα από τις ΗΠΑ από το 2022 έως σήμερα.
Το μεγαλύτερο όμως πρόβλημα του ουκρανικού στρατού είναι η υποστελέχωση. Η μείωση του ορίου θητείας θεωρείται πολιτικά εκρηκτική, ενώ πολλές μονάδες πεζικού υπολειτουργούν.
Οικονομική ασφυξία και τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία
Το Κίεβο χρειάζεται άμεσα 65 δισ. δολάρια δημοσιονομικής στήριξης, σύμφωνα με το ΔΝΤ, ενώ η ΕΕ δυσκολεύεται να συμφωνήσει στη χρήση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων. Το σχέδιο των 28 σημείων, που έχει συνταχθεί από τον απεσταλμένο του Τραμπ Στιβ Γουίτκοφ και τον Ρώσο αξιωματούχο Κιρίλ Ντμιτρίεφ, περιπλέκει περαιτέρω αυτές τις συζητήσεις, προτείνοντας ξεπάγωμα των ευρωπαϊκών κεφαλαίων – παρά το ότι η Ευρώπη δεν έχει δώσει καμία συναίνεση.
Ασαφείς εγγυήσεις ασφαλείας
Το σχέδιο προβλέπει «αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας» για την Ουκρανία, αλλά χωρίς καμία συγκεκριμένη δέσμευση. Διατυπώσεις όπως «αναμένεται ότι η Ρωσία δεν θα εισβάλει σε γειτονικές χώρες» ενισχύουν τους φόβους στο Κίεβο. Κάποιες αναφορές μιλούν για παράρτημα που ορίζει ότι νέα ρωσική επίθεση θα θεωρείται απειλή για τη διατλαντική ασφάλεια, αλλά αυτό δεν έχει επιβεβαιωθεί.
Αντίδραση Ευρώπης – ανησυχίες για το ΝΑΤΟ
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, μαζί με Καναδά και Ιαπωνία, δήλωσαν ότι το σχέδιο «χρειάζεται πρόσθετη δουλειά», εκφράζοντας ανησυχίες για τους περιορισμούς στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις. Πολλοί στην Ευρώπη θεωρούν ότι η ήπειρος βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ιστορική καμπή, στην οποία πρέπει να αναλάβει πλήρως την ευθύνη της ασφάλειάς της.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι η αποδοχή ενός σχεδίου που ουσιαστικά επιβραβεύει την επιθετικότητα του Πούτιν θυμίζει σκοτεινές στιγμές της ευρωπαϊκής ιστορίας. Όπως σημειώνει η Anne Applebaum, παρόμοιες συμφωνίες «πάνω από τα κεφάλια μικρών χωρών» είχαν ολέθριες συνέπειες τον 20ό αιώνα.
