PLUS
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ορθής πρακτικής σχετικά με τη διερεύνηση ατυχημάτων αποτελεί η περίπτωση του πολύνεκρου αεροπορικού δυστυχήματος της πτήσης 522 τον Αύγουστο του 2005.
Η ΕΔΑΠΟ (Επιτροπή Διερεύνησης Ανεξάρτητων Πραγματογνωμόνων Οικογενειών) δημοσιεύει τη μεθοδολογία της διερεύνησης του εν λόγω ατυχήματος, συνδέοντάς τη με την περίπτωση της σύγκρουσης των τρένων στα Τέμπη το 2023. Μεταξύ άλλων, επισημαίνεται ότι η διενέργεια τοξικολογικών εξετάσεων έπρεπε να είναι ένα από τα πρώτα πράγματα που έπρεπε να είχε διαταχθεί μετά το συμβάν. Αντίθετα, τα δείγματα αίματος που είχαν ληφθεί για ταυτοποίηση DNA ανεξήγητα και αδικαιολόγητα καταστράφηκαν μετά από 40 ημέρες με εντολή του ανακριτή. Σύμφωνα με τους υπογράφοντες της δημοσίευσης, οι συγκεκριμένες εξετάσεις ήταν αυτές που θα έδιναν την απάντηση σχετικά με τις ακριβείς συνθήκες και τα αίτια θανάτου του κάθε θύματος. Επίσης, αναφέρουν ότι είναι ιδιαίτερα αμφίβολο εάν τα αποτελέσματα των αναλύσεων των δειγμάτων από τις εκταφές θα έχουν την ισχύ και την ακρίβεια με την ανάλυση των δειγμάτων αίματος.
Αναλυτικά η δημοσίευση της ΕΔΑΠΟ
Ο Ακριβός Τσολάκης, πρωτοπόρος των αεροπορικών διερευνήσεων στην Ελλάδα και ιδρυτής και επί πολλά χρόνια πρόεδρος της Επιτροπή Διερεύνησης Ατυχημάτων και Ασφάλειας Πτήσεων (ΕΔΑΑΠ) έφυγε από κοντά μας πλήρης ημερών στα 93 του, τον Οκτώβριο του 2023. Όμως άφησε πίσω του το έργο του που περιλαμβάνει πάνω από 250 διερευνήσεις ατυχημάτων, με πιό γνωστό αλλά και πιό σύνθετο το ατύχημα του Helios.
Υπενθυμίζεται ότι η Πτήση 522 (HCY 522) του κυπριακού αερομεταφορέα Helios Airways ήταν ένα Boeing 737-31S που συνετρίβη στις 14 Αυγούστου 2005 στις 12:03 ώρα Ελλάδας σε λοφώδη περιοχή πλησίον του Γραμματικού Αττικής. Συνολικά οι 115 επιβάτες και τα 6 μέλη του πληρώματος έχασαν τη ζωή τους.
Η ορθή πρακτική
Ως ένα δείγμα της ορθής πρακτικής σε μια πλήρη διερεύνηση ατυχήματος (αυτονόητο για όλους εμάς που προερχόμαστε από τον χώρο των αεροπορικών διερευνήσεων, δημοσιεύουμε την σελίδα από το Πόρισμα της ΕΔΑΑΠ όπου αναφέρονται τα αποτελέσματα των τοξικολογικών εξετάσεων που έγιναν σε όλους τους επιβάτες (δειγματοληψία από όλες τις σορούς για τις οποίες ήταν τεχνικά δυνατή η λήψη δείγματος αίματος), με σκοπό να προσδιοριστεί με τη μέγιστη δυνατή ακρίβεια η αιτία και ο χρόνος θανάτου.
Στην περίπτωση της τραγωδίας των Τεμπών δεν γνωρίζουμε εάν δυόμισι χρόνια μετά οι εκταφές μπορούν πλέον να δώσουν αξιοποιήσημα αποτελέσματα για την διερεύνηση-ενδεχομένως ναι, ενδεχομένως όχι. Όμως, η πάγια θέση μας είναι ότι μια πλήρης διερεύνηση δεν θα πρέπει να αφήνει καμία πιθανότητα για ανεύρεση επιπλέον στοιχείων ανεκμετάλλευτη, εφόσον βέβαια οι οικείοι των θυμάτων είναι έτοιμοι να αποδεχθούν το πολύ βαρύ ψυχολογικό φορτίο της διαδικασίας της εκταφής.
Αυτό που γνωρίζουμε όμως με απόλυτη βεβαιότητα είναι ότι οι εξετάσεις ανίχνευσης ανθρακυλαιμοσφαιρίνης (αυτές ακριβώς που ζήτησε και ο Τσολάκης για όλα τα θύματα του Helios) θα έπρεπε να είχαν γίνει από την πρώτη στιγμή από τα δείγματα αίματος που είχαν ληφθεί για ταυτοποίηση DNA και ανεξήγητα και αδικαιολόγητα καταστράφηκαν μετά από 40 ημέρες με εντολή του ανακριτή. Από αυτές τις εξετάσεις θα μαθαίναμε αν το κάθε θύμα είχε εισπνεύσει μονοξείδιο του άνθρακα προθανάτια και άρα αν είχε επιζήσει από την αρχική σύγκρουση. Αυτή είναι μια πολύ σοβαρή παράλειψη της ανάκρισης η οποία είναι ιδιαίτερα αμφίβολο εάν μπορεί να καλυφθεί πλέον με τις αναλύσεις των δειγμάτων από τις εκταφές.
Φαίδων Καραϊωσηφίδης
Αεροναυπηγός Μηχανικός, Διερευνητής Αεροπορικών Ατυχημάτων
Κώστας Λακαφώσης
Μηχανολόγος-Αεροναυπηγός Μηχανικός, Πραγματογνώμονας Ατυχημάτων
