PLUS
Ο πρόεδρος ισχυρίζεται ότι στην πραγματικότητα δεν θέλει να είναι, αλλά οι τελευταίοι επτά μήνες αφηγούνται μια διαφορετική ιστορία…
Του Νίκου Βασιλειάδη
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ από την πρώτη κιόλας ημέρα της δεύτερης θητείας του στον Λευκό Οίκο έχει δώσει δείγματα γραφής ότι συμπεριφέρεται σαν δικτάτορας. Την Τρίτη, έμπλεος αυτοθαυμασμού, αμφισβήτησε κατά πόσον αυτό μπορεί να είναι κάτι τόσο κακό.
Κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ περιέγραψε τις επικρίσεις για την απόφασή του να αναπτύξει την Εθνοφρουρά στην Ουάσιγκτον.
«Έτσι, η γραμμή είναι ότι είμαι δικτάτορας, αλλά σταματάω το έγκλημα», είπε. «Πολλοί άνθρωποι λένε, ξέρετε, ‘‘αν ισχύει αυτό, θα προτιμούσα να έχω έναν δικτάτορα’’. Αλλά δεν είμαι δικτάτορας. Απλώς έπρεπε να σταματήσω το έγκλημα».
Ξανά και ξανά, ο Τραμπ δοκιμάζει τα όρια της εξουσίας του όχι μόνο λαμβάνοντας έκτακτες ενέργειες, αλλά και στοχεύοντας σε πράγματα που δεν αρέσουν ιδιαίτερα -ή δεν ενδιαφέρονται να υπερασπιστούν- στους Αμερικανούς πολίτες. Πράγματα όπως το έγκλημα.
Ήταν η δεύτερη φορά μέσα σε ισάριθμες ημέρες που ο Τραμπ επικαλέστηκε τον όρο. Την προηγούμενη ημέρα, ενώ υπέγραφε ένα εκτελεστικό διάταγμα που έδινε εντολή στις υπηρεσίες να διώκουν όποιον καίει αμερικανική σημαία, είπε: «Και λένε, δεν τον χρειαζόμαστε, θέλουμε ελευθερία. Ο Τραμπ είναι δικτάτορας. Πολλοί όμως άνθρωποι λένε ότι ίσως και μας αρέσει ένας δικτάτορας. Είμαι άνθρωπος με μεγάλη κοινή λογική και είμαι έξυπνος άνθρωπος», υπονοώντας σαφώς πως οι Αμερικανοί μπορεί να συμπαθούν έναν «δικτάτορα», αν και δεν θα χαρακτήριζε τον εαυτό του ως τέτοιο.
Σημείωσε, δε, πως οι άνθρωποι αυτοί που τον κατηγορούν για αυταρχισμό «είναι άρρωστοι».
Εθνοφρουρά
Η ανάπτυξη της Εθνοφρουράς από τον Αμερικανό πρόεδρο στην Ουάσιγκτον και οι απειλές για ανάπτυξη της Εθνοφρουράς σε άλλες πόλεις που βρίσκονται κυρίως υπό την ηγεσία των Δημοκρατικών, που υποτίθεται ότι θα καταπολεμήσουν την εγκληματικότητα -παρά τη μείωση των ποσοστών της-, έχουν εγείρει ανησυχίες σχετικά με τις αυταρχικές του τάσεις και την προεδρική του υπερβολή.
Πέρα όμως από το γεγονός των αποφάσεών του που καταπατούν κατάφωρα το αμερικανικό Σύνταγμα, δεν είναι η πρώτη φορά που ο Τραμπ απορρίπτει την κριτική ότι είναι δικτάτορας, ενώ παράλληλα φαίνεται να συμμερίζεται την ιδέα. Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας του τον Δεκέμβριο του 2023, ο Τραμπ είχε δηλώσει στο Fox News ότι δεν θα ήταν δικτάτορας «εκτός από την πρώτη ημέρα», προσθέτοντας «μετά από αυτό, δεν θα είμαι δικτάτορας».
Ο Τραμπ διευκρίνισε αυτό το σχόλιο του 2023 σε μια συνέντευξη στο TIME το 2024, λέγοντας ότι το είπε «σαρκαστικά», αλλά και ότι πίστευε ότι «αρέσει σε πολλούς ανθρώπους».
Μια δημοσκόπηση του Ινστιτούτου Δημόσιας Θρησκείας που διεξήχθη νωρίτερα φέτος δείχνει ότι η πλειονότητα των Αμερικανών βλέπει τον Τραμπ, ο οποίος έχει επανειλημμένα μιλήσει για την πιθανότητα να παραμείνει στο αξίωμα πέραν των συνταγματικών ορίων θητείας και του οποίου η κυβέρνηση έχει δείξει περιφρόνηση για τη δικαστική εποπτεία, ως έναν «επικίνδυνο δικτάτορα του οποίου η εξουσία θα πρέπει να περιοριστεί πριν καταστρέψει την αμερικανική δημοκρατία».
Και το γεγονός πως -αν και ο Τραμπ μπορεί να αρνείται σήμερα ότι θέλει να γίνει δικτάτορας- υπονοεί ότι οι Αμερικανοί θέλουν να καταργήσουν τη δημοκρατία και να κυβερνώνται από έναν δικτάτορα, είναι ανατριχιαστικό.
Μέχρι στιγμής στο διάστημα της δεύτερής του θητείας έχει δείξει μηδενική εκτίμηση για το Κογκρέσο ως ισότιμο τμήμα της κυβέρνησης, και η κυβέρνησή του ομοίως έχει λειτουργήσει σαν να μην υπόκειται σε αποφάσεις της ομοσπονδιακής δικαστικής εξουσίας.
Διατάγματα
Έχει υπογράψει εκατοντάδες αντισυνταγματικά εκτελεστικά διατάγματα – συμπεριλαμβανομένου ενός την περασμένη εβδομάδα που επιδιώκει να υπαγορεύσει τον τρόπο με τον οποίο οι πολιτείες διαχειρίζονται τις εκλογές τους, παρά το γεγονός ότι ο πρόεδρος δεν έχει κανένα ρόλο στις ομοσπονδιακές εκλογές, και ενός άλλου διατάγματος που τιμωρεί όποιον καίει τη σημαία με ένα έτος φυλάκισης, κάτι που αποτελεί κατάφωρη προσβολή της Πρώτης Τροπολογίας και έρχεται σε άμεση αντίθεση με προηγούμενες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου.
Δεν θα πρέπει να προκαλεί έκπληξη λοιπόν αυτή η στάση του δεδομένων των επαίνων που ο Τραμπ έχει εδώ και καιρό απονείμει σε αυταρχικούς ηγέτες σε όλο τον κόσμο -από τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν μέχρι τον Κιμ Γιονγκ Ουν της Βόρειας Κορέας- ή όσων έχουν πει γι’ αυτόν ορισμένοι πρώην αξιωματούχοι της διοίκησής του. Ο Τζον Κέλι, ο οποίος διετέλεσε γραμματέας του υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας και αρχηγός του προσωπικού του Λευκού Οίκου κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, δήλωσε πριν από τις εκλογές του 2024 ότι ο Τραμπ «σίγουρα προτιμά την προσέγγιση του δικτάτορα στην κυβέρνηση».
«Είναι μια ακροδεξιά, αυταρχική, υπερεθνικιστική πολιτική ιδεολογία και κίνημα που χαρακτηρίζεται από έναν δικτατορικό ηγέτη, συγκεντρωτική απολυταρχία, μιλιταρισμό, βίαιη καταστολή της αντιπολίτευσης και πίστη σε μια φυσική κοινωνική ιεραρχία», δήλωσε ο Τζον Κέλι στους New York Times, όταν ρωτήθηκε αν ο Τραμπ είναι φασίστας. «Οπότε σίγουρα, από την εμπειρία μου, αυτά είναι τα πράγματα που πιστεύει ότι θα λειτουργούσαν καλύτερα όσον αφορά τη διακυβέρνηση της Αμερικής»
Είναι δύσκολο να διαφωνήσει κανείς με την περιγραφή του Τζον Κέλι για το πώς θέλει να κυβερνά ο Τραμπ, δεδομένων των πρώτων μηνών της δεύτερης κυβέρνησής του. Η βίαιη καταστολή της αντιπολίτευσης και ο μιλιταρισμός βρίσκονται στο επίκεντρο ιδιαίτερα τον τελευταίο καιρό. Το FBI έθεσε στο στόχαστρο την Παρασκευή τον Τζον Μπόλτον, έναν πρώην σύμβουλο του Τραμπ, ο οποίος τελευταία ασκεί κριτική στον πρόεδρο, ενώ το υπουργείο Δικαιοσύνης ξεκίνησε έρευνες κατά της γενικής εισαγγελέως της Νέας Υόρκης Λετίσια Τζέιμς και του Δημοκρατικού γερουσιαστή Άνταμ Σιφ, και οι δύο σφοδροί επικριτές του Τραμπ, οι οποίοι έχουν προσπαθήσει να τον θεωρήσουν υπόλογο για διαφθορά. Από τα βέλη του δεν έχει γλιτώσει ούτε και ο πρώην πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα, με τον Τραμπ να δηλώνει πως ο πρώην πρόεδρος θα πρέπει επίσης να υπόκειται σε έρευνα.
Ο στρατός
Τώρα δηλώνει ότι ο στρατός είναι έτοιμος να αναπτυχθεί στο Σικάγο και σε άλλα φιλελεύθερα προπύργια θέλοντας να επιβάλει τη θέλησή του. Όταν ρωτήθηκε αν θα έστελνε στρατεύματα στις πόλεις ακόμη και αν οι κυβερνήτες δεν ζητούσαν την ανάπτυξη της Εθνοφρουράς, ο Τραμπ απάντησε «ναι». «Είμαστε έτοιμοι να πάμε οπουδήποτε», απάντησε ο πρόεδρος.
Ο Τραμπ πιστεύει ξεκάθαρα ότι είναι πλέον παντοδύναμος. Είναι μεθυσμένος από την εξουσία, πέρα από κάθε περιορισμό. Ακόμη και η Wall Street Journal του Ρούπερτ Μέρντοχ ανακοίνωσε ότι «η προεδρική ταυτότητα είναι πλέον ελεύθερη» σε ένα κύριο άρθρο για την έφοδο του FBI στο σπίτι του Τζον Μπόλτον την περασμένη εβδομάδα, στο πλαίσιο έρευνας σχετικά με «θέματα εθνικής ασφάλειας, με αναζήτηση διαβαθμισμένων αρχείων».
Λίγη ώρα πριν από την έφοδο, ο Μπόλτον είχε αναφερθεί επικριτικά στο θέμα πιθανών επικείμενων διαπραγματεύσεων μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας.
Αλλά ο Τραμπ είναι επίσης εξαιρετικά απομονωμένος, βασιζόμενος μόνο στον στενό κύκλο των πιστών βοηθών του – και προφανώς πιστεύει ό,τι θέλει να πιστέψει. Οι τολμηρές δηλώσεις του δεν έχουν πλέον καμία σχέση με την πραγματικότητα. Την περασμένη Κυριακή, καυχήθηκε στο Truth Social ότι «τώρα [έχω] τα υψηλότερα ποσοστά δημοσκοπήσεων που είχα ποτέ». Στην πραγματικότητα, οι δημοσκοπήσεις του βυθίζονται. Ωστόσο, οι κόλακες οπαδοί του συνεχίζουν να ενισχύουν τη φαντασίωση του «Αγαπητού Ηγέτη».
Ήδη η αμφισβήτηση έχει αρχίσει να αλλάζει και τις παγκόσμιες ισορροπίες, καθώς ο παγκόσμιος Νότος με προεξάρχουσες τις χώρες των BRICS, που φιλοξενούν περίπου 4,5 δισεκατομμύρια ανθρώπους – πάνω από το 55% του παγκόσμιου πληθυσμού, συνασπίζονται εναντίον των ΗΠΑ σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσουν ζητήματα που δεν σχετίζονται καθόλου με το εμπόριο, θεωρώντας πως ο Τραμπ προσπαθεί να χρησιμοποιήσει την οικονομική επιρροή των ΗΠΑ όχι μόνο για να προωθήσει τα οικονομικά συμφέροντα των ΗΠΑ, αλλά και για να καταπατήσει την εθνική τους κυριαρχία.
Από την αρχή της επιτυχημένης επιστροφής του στην εξουσία, ο Τραμπ έχει χρωματίσει τα σχόλιά του με μια χροιά εκδίκησης. «Το 2016, δήλωσα ότι είμαι η φωνή σας. Σήμερα, προσθέτω, είμαι ο πολεμιστής σας. Είμαι η δικαιοσύνη σας. Και για όσους έχουν αδικηθεί και προδοθεί, είμαι η τιμωρία σας», είπε το 2023, και όσοι βρίσκονται κοντά στον Τραμπ έχουν προβλέψει εδώ και καιρό αυτό το δυστοπικό τοπίο της κόλασης, όπου όχι μόνο οι κανόνες αλλά ακόμη και πολλοί νόμοι που διέπουν την Ουάσιγκτον φαίνονται να είναι ανταλλάξιμοι.
Την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ εμφανίστηκε στο Οβάλ Γραφείο φορώντας ένα από τα χαρακτηριστικά του κόκκινα καπέλα. Αλλά αυτό δεν έγραφε «Κάντε την Αμερική ξανά σπουδαία». Έγραφε «Ο Τραμπ είχε πάντα δίκιο σε όλα». Στη φούσκα του MAGA (Make America Great Again (μετάφραση: «Κάντε την Αμερική Μεγάλη Ξανά») στην οποία ζει τώρα, αυτό μπορεί να ισχύει. Για τους υπολοίπους είναι μια τρομερή προειδοποίηση ότι ο άνθρωπος που το φοράει δεν ζει πλέον στον πραγματικό κόσμο.
*Όπως δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΜΠΑΜ στο Ρεπορτάζ της Κυριακής
