Γιατί η Κίνα καθαίρεσε τον κορυφαίο στρατηγό της; Τα σενάρια και το νέο ριψοκίνδυνο κενό εξουσίας

Οι ραγδαίες εξελίξεις του Σαββατοκύριακου, με την καθαίρεση του κορυφαίου στρατηγού της Κίνας, Τζανγκ Γιουσιά, και του στρατηγού, Λιου Ζενλί, αφήνουν σοβαρά ερωτήματα σχετικά με το τι πυροδότησε τις διαμάχες για την εξουσία μεταξύ των ελίτ που εκτυλίσσονται στη χώρα – και τι σημαίνει αυτό για την πολεμική ικανότητα της Κίνας, είτε πρόκειται για κάποια φιλοδοξία να καταλάβει την Ταϊβάν με τη βία είτε για να εμπλακεί σε μια άλλη μεγάλη περιφερειακή σύγκρουση.

Η καθαίρεση του 75χρονου Τζανγκ Γιουσιά, έως πρόσφατα αντιπροέδρου της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής (CMC), έχει προκαλέσει σοβαρούς τριγμούς στον Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό (PLA). Η Επιτροπή, που συνήθως αποτελείται από επτά μέλη, έχει πλέον συρρικνωθεί σε μόλις δύο: τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ και τον στρατηγό Zhang Shengmin. Όλοι οι υπόλοιποι έχουν καθαιρεθεί στο πλαίσιο της τελευταίας αντιδιαφθορικής εκστρατείας.

Για πολλούς αναλυτές, η εικόνα αυτή είναι άνευ προηγουμένου. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Πολιτικής της Κοινωνίας της Ασίας, ο PLA βρίσκεται σε «αταξία», με εμφανές «κενό ηγεσίας» στην κορυφή.

Επίσημα περί διαφθοράς – ανεπίσημα περί εξουσίας

Το Πεκίνο αποδίδει τις διώξεις σε «σοβαρές παραβιάσεις πειθαρχίας και νόμου», ευφημισμό που χρησιμοποιείται συνήθως για υποθέσεις διαφθοράς. Ωστόσο, οι πραγματικοί λόγοι παραμένουν θολοί, με φήμες που εκτείνονται από διαρροές στρατιωτικών μυστικών μέχρι εσωτερικές συγκρούσεις φατριών.

Η αδιαφάνεια τροφοδοτεί την εσωτερική και διεθνή αβεβαιότητα, υπογραμμίζοντας τα όρια πρόσβασης στην πληροφορία στο Πεκίνο. Παράλληλα, το επίσημο στρατιωτικό μέσο PLA Daily εμφανίζεται ήδη να προδικάζει την ενοχή των στρατηγών, κάνοντας λόγο για «προδοσία της εμπιστοσύνης» της ηγεσίας.

Σι Τζινπίνγκ: απόλυτος έλεγχος αλλά με κόστος

Από την άνοδό του στην εξουσία, ο Σι Τζινπίνγκ έχει αξιοποιήσει την αντιδιαφθορική εκστρατεία τόσο για να αντιμετωπίσει πραγματικά σκάνδαλα όσο και για να εξουδετερώσει πολιτικούς αντιπάλους εντός και εκτός στρατού. Το αποτέλεσμα είναι ένας βαθμός προσωπικού ελέγχου που δεν είχε παρατηρηθεί από την εποχή του Μάο.

Όμως η συγκέντρωση εξουσίας έχει και συνέπειες: στον στρατό δημιουργείται κλίμα καχυποψίας, φόβου και επιφυλακτικότητας, που ενδέχεται να οδηγήσουν σε αργές ή αδύναμες στρατιωτικές αποφάσεις. Η πτώση του Τζανγκ επιβεβαιώνει ότι καμία σχέση, ακόμη και στενών συμμάχων, δεν προσφέρει ασφάλεια.

Σημαντική απώλεια εμπειρίας για τον PLA

Ο Τζανγκ ήταν ένας από τους ελάχιστους ανώτερους αξιωματικούς με πραγματική πολεμική εμπειρία. Η απομάκρυνσή του αφαιρεί γνώση και επιχειρησιακή συνέχεια από τον PLA, ενώ ταυτόχρονα ανησυχεί τα επόμενα κλιμάκια αξιωματικών, οι οποίοι πλέον μπορεί να φοβούνται ακόμα και την προαγωγή λόγω του αυστηρού ελέγχου.

Γεωπολιτικές επιπτώσεις και η σκιά της Ταϊβάν

Η εσωτερική αυτή αναταραχή συμβαίνει σε μια κρίσιμη περίοδο, καθώς η Κίνα εντείνει την πίεση προς την Ταϊβάν και δεν αποκλείει μια μελλοντική στρατιωτική επέμβαση. Οι αναλυτές δεν εκτιμούν ότι οι εκκαθαρίσεις θα αλλάξουν τις στρατηγικές φιλοδοξίες του Πεκίνου, αλλά μπορεί να επηρεάσουν τις επιχειρησιακές αποφάσεις, οι οποίες πλέον συγκεντρώνονται ακόμη περισσότερο στο πρόσωπο του Σι.

Σταθερότητα ελέγχου, αστάθεια συστήματος

Οι εκκαθαρίσεις ενισχύουν την πολιτική ισχύ του Σι Τζινπίνγκ, αλλά ανοίγουν νέα μέτωπα για τη λειτουργικότητα του PLA και τη σταθερότητα του συστήματος. Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ένα σκηνικό απόλυτου ελέγχου στην κορυφή και αυξανόμενης αβεβαιότητας στη βάση – σε μια στιγμή που η Κίνα καλείται να λάβει αποφάσεις με παγκόσμιες συνέπειες.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ 

Wall Street Journal: Κορυφαίος στρατηγός στην Κίνα, έμπιστος του Σι Τζινπίνγκ, διέρρεε πυρηνικά μυστικά στις ΗΠΑ

Η Κίνα ζητά από τον ΟΗΕ να στήσει το δικό της Starlink στο Διάστημα με 200 χιλιάδες δορυφόρους



ΣΧΕΤΙΚΑ

eXclusive

eTop

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ