Οι Κούρδοι ως αναλώσιμοι σύμμαχοι: Το παλιό παιχνίδι της CIA επαναλαμβάνεται στο Ιράν

Η ιστορία των Κούρδων στη Μέση Ανατολή είναι μια ιστορία διαρκών εξεγέρσεων, προδομένων υποσχέσεων και μεγάλων δυνάμεων που χρησιμοποιούν έναν λαό χωρίς κράτος ως εργαλείο γεωπολιτικής. Σήμερα, με φόντο τον πόλεμο στο Ιράν, το ίδιο μοτίβο φαίνεται να επαναλαμβάνεται. Και για ακόμη μια φορά στο επίκεντρο βρίσκεται η Ουάσιγκτον και ειδικότερα η CIA.

Του Νίκου Βασιλειάδη

Σύμφωνα με δημοσιεύματα διεθνών μέσων, κουρδικές οργανώσεις του Ιράν φέρονται να προετοιμάζονται για μια πιθανή χερσαία επίθεση στο βορειοδυτικό τμήμα της χώρας, με στόχο την αποσταθεροποίηση του καθεστώτος της Τεχεράνης. Οι πληροφορίες κάνουν λόγο για συντονισμό με αμερικανικές και ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών, καθώς και για σχέδια που θα συνδύαζαν μια κουρδική εξέγερση με τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς ΗΠΑ και Ισραήλ. Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να πυροδοτήσει ευρύτερη εσωτερική αναταραχή στο Ιράν

Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται να έχει ήδη συζητήσει με Κούρδους ηγέτες στο Ιράκ και στο Ιράν, προσφέροντας ακόμη και αεροπορική κάλυψη εάν αποφασίσουν να κινηθούν στρατιωτικά εναντίον της Τεχεράνης.

Με άλλα λόγια, η Ουάσιγκτον φαίνεται να αναζητά έναν «χερσαίο βραχίονα» που θα μετατρέψει τον πόλεμο κατά του Ιράν σε εσωτερική εξέγερση. Και ποιος είναι πιο κατάλληλος για αυτόν τον ρόλο από τους Κούρδους — έναν λαό που εδώ και έναν αιώνα βρίσκεται διασκορπισμένος ανάμεσα σε τέσσερα κράτη και διαρκώς αναζητά διεθνείς συμμάχους;

Το πρόβλημα είναι ότι η ιστορία δείχνει πως κάθε φορά που οι Κούρδοι εμπιστεύτηκαν τις Ηνωμένες Πολιτείες, το τίμημα ήταν βαρύ.

Το 1991, μετά τον Πόλεμο του Κόλπου, ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ George H. W. Bush κάλεσε δημόσια τους Ιρακινούς —και ιδιαίτερα τους Κούρδους— να εξεγερθούν εναντίον του καθεστώτος του Σαντάμ Χουσείν . Οι Κούρδοι ανταποκρίθηκαν. Όταν όμως ο Σαντάμ αντεπιτέθηκε με σκληρότητα, τα αμερικανικά στρατεύματα που βρίσκονταν ήδη στην περιοχή δεν παρενέβησαν. Η εξέγερση πνίγηκε στο αίμα και χιλιάδες άνθρωποι σφαγιάστηκαν.

Η ιστορία επαναλήφθηκε πολλές φορές τις επόμενες δεκαετίες. Το πιο πρόσφατο παράδειγμα ήρθε μόλις πριν από λίγους μήνες στη βόρεια Συρία. Οι Κούρδοι της Ροτζάβα, που αποτέλεσαν τον βασικό σύμμαχο της Δύσης στη μάχη κατά του ISIS, εγκαταλείφθηκαν πολιτικά και στρατιωτικά, όταν άλλαξαν οι γεωπολιτικές προτεραιότητες της Ουάσιγκτον. Μέσα σε λίγες εβδομάδες βρέθηκαν εκτεθειμένοι σε επιθέσεις και πιέσεις από δυνάμεις που υποστηρίζονται από την Τουρκία.

Αυτό είναι το μοτίβο της αμερικανικής πολιτικής στη Μέση Ανατολή: οι Κούρδοι χρησιμοποιούνται ως τακτικός σύμμαχος, αλλά ποτέ ως στρατηγικός εταίρος.

Σήμερα η ίδια συνταγή φαίνεται να εφαρμόζεται απέναντι στο Ιράν. Η CIA φέρεται να εξετάζει την παροχή όπλων και υποστήριξης σε κουρδικές οργανώσεις, με στόχο να προκαλέσει εξέγερση κατά του καθεστώτος.

Όμως ακόμη κι αν ένα τέτοιο σχέδιο προχωρήσει, το ερώτημα παραμένει: τι θα συμβεί την επόμενη ημέρα;

Οι Κούρδοι έχουν μάθει με τον πιο σκληρό τρόπο ότι οι μεγάλες δυνάμεις δεν δίνουν τίποτα χωρίς αντάλλαγμα. Και ακόμη πιο συχνά, εγκαταλείπουν τους συμμάχους τους μόλις αλλάξουν τα συμφέροντά τους.

Υπάρχει επίσης μια βαθύτερη αντίφαση στο ίδιο το σχέδιο. Η στρατηγική ΗΠΑ και Ισραήλ φαίνεται να προβάλλει ως πιθανή εναλλακτική ηγεσία του Ιράν τον γιο του τελευταίου σάχη. Για πολλούς Ιρανούς —και ακόμη περισσότερο για τους Κούρδους— αυτό δεν αποτελεί λύση αλλά επιστροφή σε ένα αυταρχικό παρελθόν. Πως μπορούν να ξεχάσουν τη  Συνθήκη του Αλγερίου το 1975, όπου αφού  ο Σάχης εξασφάλισε εδαφικές παραχωρήσεις από το Ιράκ (συνθήκη Αλγερίου), σταμάτησε αμέσως τη βοήθεια προς τους Κούρδους αντάρτες του Ιράκ, αφήνοντάς τους έκθετους στην ιρακινή στρατιωτική μηχανή. Δύσκολα λοιπόν μπορεί κανείς να φανταστεί Ιρανούς Κούρδους να πολεμούν με ενθουσιασμό για να επιβάλουν μια τέτοια πολιτική προοπτική.

Γι’ αυτό και το πραγματικό δίλημμα δεν είναι στρατιωτικό αλλά ιστορικό:

θα επιλέξουν οι Κούρδοι να εμπιστευθούν ξανά μια δύναμη που τους χρησιμοποίησε και τους εγκατέλειψε τόσες φορές στο παρελθόν;

Η ιστορία της Μέσης Ανατολής δείχνει ότι, για τους Κούρδους, το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν ήταν ποτέ η έλλειψη συμμάχων — αλλά η υπερβολική εμπιστοσύνη σε αυτούς.

Και αν το σημερινό σχέδιο προχωρήσει, υπάρχει ο κίνδυνος να γραφτεί απλώς ένα ακόμη κεφάλαιο στην ίδια τραγική ιστορία.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ 

Μοσάντ και CIA εξοπλίζουν κουρδικές ομάδες της αντιπολίτευσης για είσοδο στο Ιράν