Ο Λευκός Οίκος αναφέρει ότι η συμφωνία για το Ιράν μπορεί να διαρκέσει μέρες

25/05/2026 8:20

Οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν εισέρχονται σε μια κρίσιμη καμπή, καθώς η Ουάσιγκτον εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξη ότι μια συμφωνία μπορεί να επιτευχθεί μέσα στις επόμενες ημέρες. Παρότι δεν αναμένεται άμεση ολοκλήρωση των συνομιλιών, η πιθανότητα μιας νέας διπλωματικής προσέγγισης δημιουργεί ελπίδες για αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή και σταθεροποίηση της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς.

Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, η διαδικασία παραμένει εύθραυστη. Υπάρχουν ακόμη ανοιχτά ζητήματα σχετικά με τη διατύπωση και τις λεπτομέρειες της συμφωνίας, ενώ η τελική έγκριση εξαρτάται από την ηγεσία του Ιράν και ιδιαίτερα από τον Ανώτατο Ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ. Η αργή και συχνά αδιαφανής διαδικασία λήψης αποφάσεων στην Τεχεράνη θεωρείται βασικός λόγος καθυστέρησης.

Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρίσκεται το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Η αμερικανική πλευρά επιδιώκει όχι μόνο τον περιορισμό του εμπλουτισμένου ουρανίου που πλησιάζει επίπεδα κατάλληλα για πυρηνικά όπλα, αλλά και συνολικό έλεγχο όλων των αποθεμάτων ουρανίου της χώρας. Παράλληλα, η Τεχεράνη φέρεται διατεθειμένη να εξετάσει ακόμη και προσωρινό μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει σταδιακή άρση των κυρώσεων.

Η πιθανή συμφωνία συνδέεται επίσης με την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ, μια από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς μεταφοράς πετρελαίου παγκοσμίως. Το άνοιγμα του στενού και η άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού θα μπορούσαν να μειώσουν τις πιέσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και να περιορίσουν τον κίνδυνο νέας ενεργειακής κρίσης.

Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις δεν εξελίσσονται χωρίς αντιδράσεις. Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, Ρεπουμπλικάνοι γερουσιαστές και συντηρητικοί σχολιαστές επικρίνουν την προσέγγιση του Ντόναλντ Τραμπ, θεωρώντας ότι η νέα συμφωνία κινδυνεύει να επαναλάβει τα λάθη της πυρηνικής συμφωνίας του 2015 επί Ομπάμα. Ο ίδιος ο Τραμπ απορρίπτει τις συγκρίσεις, χαρακτηρίζοντας τη νέα διαπραγμάτευση «ακριβώς το αντίθετο» από την προηγούμενη συμφωνία.

Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζει και το Ισραήλ. Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου διατηρεί στενή επικοινωνία με την αμερικανική κυβέρνηση, επιμένοντας ότι οποιαδήποτε τελική συμφωνία πρέπει να εξαλείψει πλήρως την πυρηνική απειλή του Ιράν και να διασφαλίσει την απομάκρυνση του εμπλουτισμένου ουρανίου από το ιρανικό έδαφος. Παράλληλα, το Ισραήλ δηλώνει ότι θα συνεχίσει να διατηρεί «ελευθερία δράσης» απέναντι σε απειλές στην περιοχή, ακόμη και αν υπάρξει διπλωματική συμφωνία.

Από την πλευρά του, το Ιράν προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη διεθνή πίεση και την εσωτερική πολιτική εικόνα. Ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δηλώνει ότι η χώρα δεν επιδιώκει την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων, αλλά ταυτόχρονα ξεκαθαρίζει πως δεν πρόκειται να γίνουν συμβιβασμοί που θα πλήξουν την «τιμή και αξιοπρέπεια» της χώρας. Η στάση αυτή αντικατοπτρίζει το διαχρονικό δίλημμα της ιρανικής ηγεσίας: πώς να επιτύχει οικονομική ανάσα χωρίς να εμφανιστεί πολιτικά αδύναμη στο εσωτερικό.

Συνολικά, η υπό διαμόρφωση συμφωνία αποτελεί μια λεπτή γεωπολιτική ισορροπία. Από τη μία πλευρά, προσφέρει προοπτικές σταθερότητας, οικονομικής αποκλιμάκωσης και περιορισμού του πυρηνικού κινδύνου. Από την άλλη, παραμένει ευάλωτη σε πολιτικές αντιδράσεις, στρατηγικές διαφωνίες και αμοιβαία δυσπιστία. Οι επόμενες ημέρες αναμένεται να είναι καθοριστικές όχι μόνο για τις σχέσεις ΗΠΑ–Ιράν, αλλά και για τη συνολική σταθερότητα της Μέσης Ανατολής.