PLUS
Η σύνοδος της G7 στη Γαλλία έφερε μια σπάνια νότα συγκρατημένης αισιοδοξίας για την Ουκρανία. Ύστερα από μήνες αβεβαιότητας, διπλωματικής κόπωσης και ανησυχίας ότι η κρίση στο Ιράν απορροφά το ενδιαφέρον της Ουάσιγκτον, οι Ευρωπαίοι ηγέτες είδαν στη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι μια πιθανή ευκαιρία επανεκκίνησης.
Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τη συνομιλία του με τον Ουκρανό ομόλογό του «πολύ καλή» και δήλωσε ότι η Ρωσία θα έπρεπε να προχωρήσει σε συμφωνία. Για το Κίεβο, αλλά και για τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, η διατύπωση αυτή είχε σημασία. Δεν ισοδυναμεί με αλλαγή πολιτικής. Δείχνει όμως ότι υπάρχει ακόμη περιθώριο να πειστεί η Ουάσιγκτον πως η ειρήνη δεν μπορεί να οικοδομηθεί με όρους ευνοϊκούς προς τη Μόσχα.
Οι Ευρωπαίοι προσήλθαν στη σύνοδο με έναν σαφή στόχο: να κρατήσουν τον Τραμπ ενεργό στο ουκρανικό ζήτημα. Η ανησυχία τους είναι ότι μια βιαστική συμφωνία, η οποία θα παρουσίαζε τον τερματισμό του πολέμου ως προσωπική διπλωματική νίκη του Αμερικανού προέδρου, θα μπορούσε να αφήσει την Ουκρανία εκτεθειμένη και τη Ρωσία ουσιαστικά ανταμειμμένη για την εισβολή της.
Από αυτή την άποψη, οι συζητήσεις στη G7 ήταν θετικές όχι επειδή έλυσαν το πρόβλημα, αλλά επειδή άνοιξαν ξανά το πεδίο της διαπραγμάτευσης. Ο Ζελένσκι εμφανίστηκε με ενισχυμένη θέση, καθώς η Ουκρανία έχει αποδείξει ότι μπορεί να πλήττει ρωσικές υποδομές σε βάθος και να διατηρεί πίεση στο πεδίο. Παράλληλα, παρουσίασε στον Τραμπ εικόνες από ρωσικό πλήγμα στη Λαύρα των Σπηλαίων του Κιέβου, επιχειρώντας να υπενθυμίσει ότι ο πόλεμος δεν είναι αφηρημένη γεωπολιτική άσκηση, αλλά καθημερινή επίθεση σε ανθρώπους, πόλεις και σύμβολα.
Το βασικό μήνυμα των Ευρωπαίων ήταν πως οποιαδήποτε ειρηνευτική διαδικασία πρέπει να συνοδεύεται από πίεση προς τη Ρωσία. Αυτό σημαίνει νέες κυρώσεις, συνέχιση της στρατιωτικής βοήθειας και κυρίως ενίσχυση της ουκρανικής αντιαεροπορικής άμυνας. Για το Κίεβο, η προστασία των πόλεων από ρωσικούς πυραύλους και drones είναι άμεση προτεραιότητα, ιδιαίτερα όσο πλησιάζει ο χειμώνας.
Ο Τραμπ, από την πλευρά του, απέφυγε να δεσμευθεί καθαρά για νέες κυρώσεις κατά της Μόσχας. Αυτό παραμένει το μεγάλο ερωτηματικό. Η θετική ατμόσφαιρα δεν αρκεί, αν δεν μεταφραστεί σε συγκεκριμένες αποφάσεις. Ωστόσο, το γεγονός ότι ο Αμερικανός πρόεδρος μίλησε για ανάγκη συμφωνίας από τη ρωσική πλευρά δείχνει πως οι ευρωπαϊκές πιέσεις δεν έπεσαν στο κενό.
Η Ουκρανία επιδιώκει τώρα να αξιοποιήσει τη συγκυρία. Η αποκλιμάκωση στο μέτωπο του Ιράν, έστω και προσωρινή, μπορεί να επιτρέψει στην Ουάσιγκτον να στρέψει ξανά την προσοχή της στον πόλεμο της Ευρώπης. Αυτό ακριβώς προσπάθησαν να πετύχουν οι ηγέτες της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Βρετανίας και των άλλων χωρών της G7: να υπενθυμίσουν ότι η Ουκρανία δεν είναι παράπλευρο θέμα, αλλά κεντρικό ζήτημα της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Το κλίμα, λοιπόν, ήταν πιο θετικό από προηγούμενες συναντήσεις. Όχι πανηγυρικό. Όχι αφελές. Αλλά σαφώς πιο παραγωγικό. Οι Ευρωπαίοι δοκιμάζουν τα όρια της αμερικανικής στάσης, ο Ζελένσκι ζητά νέα ώθηση πριν από τον χειμώνα και ο Τραμπ δείχνει, τουλάχιστον προς το παρόν, διατεθειμένος να ακούσει.
Η ειρήνη στην Ουκρανία παραμένει μακριά. Όμως στη G7 φάνηκε κάτι που είχε αρχίσει να λείπει: μια κοινή προσπάθεια να μη γραφτεί το τέλος του πολέμου ερήμην του Κιέβου. Και αυτό, στη σημερινή συγκυρία, είναι ήδη ένα θετικό βήμα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η συμφωνία Τραμπ με το Ιράν υπόσχεται ειρήνη – αλλά κανείς δεν ξέρει ακόμη πώς θα λειτουργήσει
