PLUS
- Η Τάμτα, η Minos-EMI και η κλοπή της «ShockRock» περσόνας
- Η αγωγή-μαμούθ των 90.000 ευρώ που τραντάζει τη δισκογραφική εταιρεία
- Τα emails του 2021 που «στοίχειωσαν» και η Shock Rock περσόνα που έγινε αντικείμενο δόλιας ιδιοποίησης
- Ο Αλέξανδρος Ακριτόπουλος σπάει τη σιωπή του και δείχνει τον δρόμο για το εδώλιο
Της Κωνσταντίνας Τριανταφύλλου
Στο πολυσύνθετο και συχνά δυσδιάκριτο τοπίο της σύγχρονης βιομηχανίας του θεάματος, η γραμμή που διαχωρίζει την αυθεντική έμπνευση από τη δόλια ιδιοποίηση παραμένει μια αχαρτογράφητη περιοχή. Όταν όμως η καλλιτεχνική δημιουργία μετουσιώνεται σε νομικά κείμενα δεκάδων σελίδων, ο λόγος ανήκει αναπόφευκτα στη Δικαιοσύνη. Μια τέτοια υπόθεση, που ισορροπεί ανάμεσα στην pop αισθητική και το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας, φέρνει αντιμέτωπη μία από τις πιο καταξιωμένες σταρ της χώρας, την Τάμτα, με έναν αναδυόμενο εκπρόσωπο της ShockRock σκηνής, τον Αλέξανδρο Ακριτόπουλο (Crystalex).
Η διαφορά τους, που πλέον έχει λάβει τη μορφή αγωγής ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, δεν εξαντλείται σε μια απλή ομοιότητα. Πρόκειται για μια σύγκρουση για τον πυρήνα της δημιουργικής ταυτότητας, με τον ενάγοντα να διεκδικεί την αναγνώριση της πατρότητας ενός concept που θεωρεί ως το «καλλιτεχνικό του DNA».
Τα emails που «στοίχειωσαν» το 2021
Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς που διατυπώνονται στην αγωγή, η αλληλουχία των γεγονότων εκκινεί το 2021, σε μια εποχή που ο Crystalex αναζητούσε επαγγελματική στέγη για ένα όραμα που είχε ήδη αρχίσει να παίρνει σάρκα και οστά. Ο καλλιτέχνης υποστηρίζει πως επιδίωξε μια θεσμική συνεργασία με τη Minos-EMI, καταθέτοντας το πλήρες αισθητικό του οπλοστάσιο. Όπως αναφέρει επί λέξει το δικόγραφο:
«Δυνάμει σειράς μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (emails), τα οποία απέστειλα προς την πρώτη των εναγομένων (Minos-EMI) ήδη από το έτος 2021… παρουσίασα αναλυτικά το concept της καλλιτεχνικής μου περσόνας… Κύριο και αδιαμφισβήτητο χαρακτηριστικό μου ήταν η ετεροχρωμία των οφθαλμών μου (ένας κόκκινος και ένας γαλάζιος), η οποία αποτυπώθηκε σε φωτογραφικό υλικό και βιντεοκλίπ που έθεσα υπόψη τους».
Ο καλλιτέχνης αιτιάται πως η εταιρεία παρέλαβε αυτότο υλικό, το οποίο περιελάμβανε και σενάρια για οπτικοακουστικά έργα, αλλά επέλεξε να μην προχωρήσει σε συνεργασία, κρατώντας όμως -σύμφωνα με τον ίδιο- τα αρχεία στη βάση δεδομένων της. Η πλευρά του Crystalex υποστηρίζει πως η έκπληξή του υπήρξε οδυνηρή όταν, δύο χρόνια αργότερα, η Τάμτα παρουσίασε το άλμπουμ «IdentityCrisis», υιοθετώντας μια αισθητική που ο ίδιος χαρακτηρίζει προϊόν «μη εξουσιοδοτημένης χρήσης».
Αφήγημα
Στο κείμενο της αγωγής περιγράφεται με σχεδόν χειρουργική ακρίβεια η σημειολογία της εμφάνισης του Crystalex, η οποία δεν αποτελούσε μια τυχαία στυλιστική επιλογή, αλλά ένα βαθιά μελετημένο καλλιτεχνικό αφήγημα. Το κόκκινο μάτι συμβολίζει το «κακό», τη φθορά και την πρόκληση, ενώ το γαλάζιο την αγνότητα και το «καλό», μια αρχέγονη πάλη που ο ίδιος ενέταξε σε ένα σκοτεινό, θεατρικό πλαίσιο:
«Η καλλιτεχνική μου μορφή, ως Crystalex, δεν είναι μια τυχαία εμφάνιση, αλλά ένα δομημένο concept ShockRock αισθητικής… Στο υλικό που απέστειλα στην πρώτη των εναγομένων, περιλαμβάνονταν βίντεο και φωτογραφίες όπου η εστίαση γινόταν ακριβώς σε αυτή την αντίθεση, με τη χρήση ειδικών φωτισμών που αναδείκνυαν το κόκκινο χρώμα του οφθαλμού».
Η πλευρά του ενάγοντος υποστηρίζει πως η χρήση των κόκκινων φακών επαφής και το εν γένει horror/creepy ύφος της Τάμτα στην τελευταία δουλειά της βασίστηκε στις δικές του προτάσεις. Στο εξώδικο που προηγήθηκε της αγωγής, ο καλλιτέχνης χρησιμοποιεί γλώσσα που δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας:
«Σας καλούμε να παύσετε άμεσα τη χρήση της καλλιτεχνικής μου μορφής και να αποσύρετε κάθε υλικό που προσβάλλει τα πνευματικά μου δικαιώματα… Η ως άνω αισθητική ταυτότητα της δεύτερης υμών (Τάμτα), αποτελεί πιστή και κατάφωρη αντιγραφή της δικής μου καλλιτεχνικής μορφής, την οποία εγώ δημιούργησα και καθιέρωσα».
Από το inbox στο βιντεοκλίπ
Η αντιδικία λαμβάνει και σοβαρές ποινικές διαστάσεις, καθώς ο Crystalex καταγγέλλει μια «δόλια διαδρομή» των εμπιστευτικών του προτάσεων από τα εσωτερικά αρχεία της εταιρείας προς την παραγωγική ομάδα της δημοφιλούς τραγουδίστριας. Σύμφωνα με τη μήνυση που συνοδεύει την αγωγή, στελέχη της Minos-EMI φέρονται να επέδειξαν το concept του σε τρίτα πρόσωπα και συνεργάτες της Τάμτα, προκειμένου να το χρησιμοποιήσουν ως οδηγό για την αισθητική αναβάθμιση της εικόνας της. Όπως αναφέρει η αγωγή:
«Παραβιάζοντας την υποχρέωση εχεμύθειας και προστασίας των προσωπικών μου δεδομένων, τα στελέχη της πρώτης εναγομένης επέδειξαν το concept μου σε τρίτα πρόσωπα… Πρόκειται για δόλια ιδιοποίηση πνευματικού δημιουργήματος, καθώς το υλικό μου χρησιμοποιήθηκε ως ‘‘οδηγός’’ (blueprint) για το νέο look της καλλιτέχνιδας, χωρίς εγώ να ερωτηθώ ή να αποζημιωθώ».
Ο καλλιτέχνης υποστηρίζει πως δεν πρόκειται για «έμπνευση», αλλά για μια έτοιμη καλλιτεχνική «συνταγή» που μεταφέρθηκε αυτούσια, στερώντας του το δικαίωμα της πρωτοτυπίας.
Το τίμημα
Η οικονομική διάσταση της υπόθεσης αντικατοπτρίζει, σύμφωνα με τον ενάγοντα, το μέγεθος της ηθικής και επαγγελματικής του εξόντωσης. Ο Αλέξανδρος Ακριτόπουλος διεκδικεί το ποσό των 90.000 ευρώ, αναλύοντας τη ζημία του σε δύο επίπεδα, όπως αυτά αποτυπώνονται στη σελίδα 19 της αγωγής:
«Να υποχρεωθούν οι εναγόμενες εις ολόκληρον να μου καταβάλουν το συνολικό χρηματικό ποσό των ενενήντα χιλιάδων ευρώ (90.000), αναλυόμενο ως εξής: i) ποσό εξήντα χιλιάδων (60.000) ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί στην περιουσιακή μου βλάβη και ii) ποσό τριάντα χιλιάδων (30.000) ευρώ για την ηθική μου ικανοποίηση λόγω της βάναυσης προσβολής της προσωπικότητάς μου».
Ο ενάγων υποστηρίζει πως η ταύτιση της εικόνας του με εκείνη της Τάμτα τον οδηγεί σε επαγγελματικό αδιέξοδο. Σε μια αγορά που βασίζεται στην καινοτομία, ο καλλιτέχνης που εμφανίζεται «δεύτερος» με το ίδιο concept κινδυνεύει να στιγματιστεί ως αντιγραφέας, ακόμη κι αν είναι ο αρχικός εμπνευστής.
Η περίπτωση του Crystalex δεν είναι απλώς μια δικαστική διαμάχη, αλλά μια κραυγή αγωνίας ενός ανεξάρτητου δημιουργού απέναντι σε ένα σύστημα που θεωρεί παντοδύναμο. Ο Ακριτόπουλος, με έδρα το Ρέθυμνο, είχε ήδη διαγράψει μια πορεία με βιντεοκλίπ και εμφανίσεις που τον καθιστούσαν αναγνωρίσιμο στη δική του σκηνή. Η «κλοπή» αυτή, όπως ισχυρίζεται, του στέρησε τη δυνατότητα να συστηθεί στο ευρύ κοινό με τους δικούς του όρους.
Η πλευρά του καλλιτέχνη τονίζει πως η βλάβη είναι διαρκής: κάθε φορά που η Τάμτα προβάλλει τη συγκεκριμένη αισθητική ταυτότητα, η περσόνα «Crystalex» αποδυναμώνεται και ο δημιουργός της απαξιώνεται επαγγελματικά.
Η «πύρρειος» σιωπή και η αποτυχημένη γέφυρα διαμεσολάβησης
Αξίζει να σημειωθεί πως ο Crystalex, πριν από την οριστική ρήξη, επιδίωξε έναν έντιμο συμβιβασμό. Στο κλείσιμο του εξωδίκου του προτείνει την προσφυγή στη διαδικασία της διαμεσολάβησης, θέλοντας να αποφύγει την έκθεση της υπόθεσης:
«Προς τον σκοπό τούτο και ενόψει όλων των ανωτέρω, σας καλούμε σε διαμεσολάβηση με την κατωτέρω προτεινόμενη από ημάς διαπιστευμένη διαμεσολαβήτρια… τηρουμένων των θεμελιωδών αρχών της εχεμύθειας και της εμπιστευτικότητας».
Η άρνηση ή η αδυναμία των εμπλεκομένων πλευρών να καταλήξουν σε μια κοινά αποδεκτή λύση οδήγησε την υπόθεση στο ακροατήριο. Από την πλευρά της, η Minos-EMI φέρεται να αρνείται τις κατηγορίες, προβάλλοντας τον ισχυρισμό πως ο ρόλος της περιορίστηκε στη διανομή του άλμπουμ και όχι στην παραγωγή του, μια θέση που ο Crystalex χαρακτηρίζει νομικά έωλη.
Η υπόθεση αυτή αποτελεί μια σημαντική δοκιμασία για το πώς η ελληνική νομοθεσία προστατεύει τους δημιουργούς στην ψηφιακή εποχή. Το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών καλείται πλέον να αποφανθεί αν η ομοιότητα των «κόκκινων οφθαλμών» είναι προϊόν μιας απίθανης καλλιτεχνικής σύμπτωσης ή το αποτέλεσμα μιας διαδρομής που ξεκίνησε από το inbox ενός δημιουργού στην Κρήτη το 2021.
Όποια κι αν είναι η απόφαση, η αντιδικία αυτή υπενθυμίζει ότι στον κόσμο της τέχνης η «ταυτότητα» δεν είναι απλώς ένα look, αλλά το πολυτιμότερο περιουσιακό στοιχείο ενός καλλιτέχνη. Η συνέχεια θα δοθεί στις δικαστικές αίθουσες, όπου τα ντοκουμέντα και τα emails θα κληθούν να ρίξουν φως στις πτυχές μιας «IdentityCrisis» που κατέληξε σε πολεμική σύρραξη.
*Όπως δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΜΠΑΜ στο Ρεπορτάζ της Κυριακής
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Crystalex: Καλλιτέχνης στρέφεται κατά της Τάμτα και δισκογραφικής εταιρείας
