Δέκα χρόνια μετά το Brexit: μπορεί το Ηνωμένο Βασίλειο να επιστρέψει στην Ευρωπαϊκή Ένωση;

12/05/2026 9:34

Δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα που οδήγησε το Ηνωμένο Βασίλειο εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, η συζήτηση για μια πιθανή επιστροφή της χώρας στην ευρωπαϊκή οικογένεια επανέρχεται δυναμικά στο πολιτικό προσκήνιο. Αφορμή αποτέλεσε ανάλυση του Reuters Breakingviews, σύμφωνα με την οποία οι γεωπολιτικές αναταράξεις, η ρωσική επιθετικότητα και η αβεβαιότητα γύρω από τη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών έχουν ενισχύσει τα επιχειρήματα υπέρ μιας νέας προσέγγισης Λονδίνου–Βρυξελλών.

Το δημοσίευμα υποστηρίζει ότι η Βρετανία θα ήταν «ασφαλέστερη και οικονομικά ισχυρότερη» εάν επέστρεφε πιο κοντά στους ευρωπαίους συμμάχους της. Ωστόσο, επισημαίνει πως η πορεία προς μια πιθανή επανένταξη μόνο εύκολη δεν θα ήταν, καθώς απαιτούνται σημαντικές πολιτικές και θεσμικές αλλαγές τόσο στο Ηνωμένο Βασίλειο όσο και στην ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η κοινή γνώμη αλλάζει

Σύμφωνα με στοιχεία της YouGov και άλλων δημοσκοπήσεων που επικαλούνται διεθνή μέσα, περισσότεροι από τους μισούς Βρετανούς εμφανίζονται πλέον θετικοί απέναντι στο ενδεχόμενο επιστροφής στην Ε.Ε. Έρευνα που δημοσίευσε η YouGov τον Απρίλιο του 2026 καταγράφει σαφή μεταστροφή της κοινής γνώμης σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.

Αντίστοιχα, η The Guardian αναφέρει ότι περίπου το 53% των πολιτών στηρίζει πλέον μια επιστροφή στην Ε.Ε., με τα υψηλότερα ποσοστά να καταγράφονται στους ψηφοφόρους των Εργατικών, των Φιλελεύθερων Δημοκρατών και των Πρασίνων.

Η μεταστροφή αυτή αποδίδεται κυρίως: στις οικονομικές συνέπειες του Brexit,
στις δυσκολίες στο εμπόριο, στην πίεση που δέχονται επιχειρήσεις και επενδύσεις, αλλά και στη γενικότερη γεωπολιτική αβεβαιότητα στην Ευρώπη.

Η στάση της κυβέρνησης Starmer

Παρά την αλλαγή του κλίματος, η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Keir Starmer παραμένει ιδιαίτερα προσεκτική. Οι Εργατικοί απορρίπτουν επισήμως το ενδεχόμενο άμεσης επιστροφής στην ενιαία αγορά ή στην τελωνειακή ένωση, φοβούμενοι πολιτικό κόστος και αντίδραση των ψηφοφόρων που είχαν στηρίξει το Brexit.

Ωστόσο, το Λονδίνο έχει ήδη ξεκινήσει σταδιακή επαναπροσέγγιση με τις Βρυξέλλες. Τους τελευταίους μήνες: η Βρετανία συμφώνησε να επιστρέψει στο πρόγραμμα Erasmus+,
εξετάζει μεγαλύτερη συμμετοχή σε ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα, ενώ προωθείται και νομοθεσία για ευθυγράμμιση με ευρωπαϊκούς κανονισμούς σε συγκεκριμένους τομείς της οικονομίας.

Η υπουργός Οικονομικών Rachel Reeves χαρακτήρισε μάλιστα τις στενότερες σχέσεις με την Ευρώπη ως «το μεγαλύτερο οικονομικό έπαθλο» για τη χώρα, τονίζοντας ότι σχεδόν το μισό βρετανικό εμπόριο εξακολουθεί να εξαρτάται από την Ε.Ε.

Τα εμπόδια για μια επιστροφή

Παρά την αυξανόμενη υποστήριξη, οι αναλυτές υπογραμμίζουν ότι η επανένταξη δεν αποτελεί ρεαλιστικό βραχυπρόθεσμο σενάριο. Το Reuters σημειώνει ότι οι Βρυξέλλες δύσκολα θα προσέφεραν στο Ηνωμένο Βασίλειο τους ευνοϊκούς όρους που απολάμβανε πριν από το Brexit, όπως οι εξαιρέσεις από το ευρώ ή ορισμένες ειδικές ρυθμίσεις.

Παράλληλα, ισχυρή παραμένει και η πολιτική αντίδραση από ευρωσκεπτικιστικούς κύκλους. Το κόμμα Reform UK του Nigel Farage συνεχίζει να διατηρεί σημαντική επιρροή, ιδιαίτερα σε περιοχές που είχαν ψηφίσει υπέρ του Brexit.

Ορισμένοι αναλυτές προτείνουν ακόμη και ένα νέο δημοψήφισμα με αυστηρότερους όρους — όπως αυξημένο ποσοστό έγκρισης 60% — ώστε να αποφευχθεί μια νέα περίοδος πολιτικής αστάθειας και βαθύτατου διχασμού όπως εκείνη που ακολούθησε το 2016.

Η Ευρώπη αλλάζει — και μαζί της αλλάζει και η Βρετανία

Η συζήτηση για πιθανή επιστροφή του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ε.Ε. δεν αφορά πλέον μόνο την οικονομία. Η ασφάλεια, η άμυνα, η ενεργειακή κρίση και οι διεθνείς γεωπολιτικές ισορροπίες επαναφέρουν στο προσκήνιο την ανάγκη στενότερης ευρωπαϊκής συνεργασίας.

Για πρώτη φορά μετά το Brexit, η ιδέα μιας επανένταξης δεν αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως πολιτική φαντασία ή περιθωριακή θέση. Παραμένει βέβαια ένα εξαιρετικά δύσκολο και μακροπρόθεσμο ενδεχόμενο. Όμως, όπως σημειώνουν ολοένα περισσότεροι αναλυτές και ευρωπαίοι αξιωματούχοι, η Βρετανία φαίνεται να πλησιάζει ξανά — έστω αργά και προσεκτικά — προς την Ευρώπη.