Διστακτικά αισιόδοξοι οι Ευρωπαίοι ηγέτες μετά την τηλεφωνική συνομιλία με τον Τραμπ ενόψει της συνόδου κορυφής με τον Πούτιν

14/08/2025 8:47

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες εμφανίστηκαν συγκρατημένα αισιόδοξοι μετά την τηλεδιάσκεψη που είχαν με τον Ντόναλντ Τραμπ την Τετάρτη, δύο ημέρες πριν συναντηθεί με τον Ρώσο ομόλογό του Βλαντιμίρ Πούτιν στην Αλάσκα για να συζητήσουν τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Η συνάντηση φέρεται να θα πραγματοποιηθεί στην Κοινή Βάση Έλμενντορφ-Ρίτσαρντσον, μια στρατιωτική εγκατάσταση κρίσιμη για την αντιμετώπιση της Σοβιετικής Ένωσης κατά την κορύφωση του ψυχρού πολέμου.

Ο Τραμπ φέρεται να είπε στους Ευρωπαίους ότι ο στόχος του για τη σύνοδο κορυφής ήταν να επιτύχει εκεχειρία μεταξύ Μόσχας και Κιέβου.

Συμφώνησε επίσης ότι τυχόν εδαφικά ζητήματα έπρεπε να επιλυθούν με τη συμμετοχή του Βολοντίμιρ Ζελένσκι και ότι οι εγγυήσεις ασφαλείας έπρεπε να αποτελούν μέρος της συμφωνίας.

Ο Τραμπ και ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς μίλησαν με τους ηγέτες του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Φινλανδίας και της Πολωνίας, καθώς και με την επικεφαλής της ΕΕ Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον επικεφαλής του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε.

Οι Ευρωπαίοι έχουν αποκλειστεί από την σύνοδο κορυφής στην Αλάσκα και η τηλεδιάσκεψή τους την Τετάρτη ήταν μια έσχατη προσπάθεια να κρατήσουν τα συμφέροντα της Ουκρανίας και την ασφάλεια της ηπείρου ως προτεραιότητα στην γραμμή του Τραμπ.

Σε κάποιο βαθμό, αυτό φάνηκε να λειτουργεί. Το βράδυ της Τετάρτης, ο Τραμπ βαθμολόγησε τη συνάντηση με «10» και είπε ότι η Ρωσία θα αντιμετωπίσει «πολύ σοβαρές» συνέπειες εκτός αν σταματήσει τον πόλεμό της στην Ουκρανία.

Είπε επίσης ότι εάν η συνάντηση της Παρασκευής πάει καλά, θα προσπαθήσει να οργανώσει γρήγορα μια δεύτερη συνάντηση στην οποία θα συμμετέχουν τόσο ο Πούτιν όσο και ο Ζελένσκι.

«Αν η πρώτη συνάντηση πάει καλά, θα έχουμε μια γρήγορη δεύτερη», δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους στην Ουάσινγκτον. «Θα ήθελα να το κάνω σχεδόν αμέσως και θα έχουμε μια γρήγορη δεύτερη συνάντηση μεταξύ του Προέδρου Πούτιν και του Προέδρου Ζελένσκι και εμού, αν θέλουν να με έχουν εκεί».

Ωστόσο, στις δηλώσεις τους, οι Ευρωπαίοι ηγέτες επανέλαβαν την ανάγκη συμμετοχής του Κιέβου σε οποιαδήποτε τελική απόφαση φοβούμενοι ότι ο Πούτιν θα μπορούσε τελικά να πείσει τον Τραμπ να παραχωρήσει ουκρανική γη με αντάλλαγμα μια κατάπαυση του πυρός.

«Είναι πιο σημαντικό η Ευρώπη να πείσει τον Ντόναλντ Τραμπ ότι δεν μπορεί κανείς να εμπιστευτεί τη Ρωσία», δήλωσε ο Πολωνός Ντόναλντ Τουσκ, ενώ ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς τόνισε ότι οι ηγέτες «έχουν καταστήσει σαφές ότι η Ουκρανία πρέπει να βρίσκεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων τουλάχιστον στις επόμενες συναντήσεις».

Εάν η ρωσική πλευρά αρνηθεί να κάνει οποιεσδήποτε παραχωρήσεις, «τότε οι Ηνωμένες Πολιτείες και εμείς οι Ευρωπαίοι θα πρέπει και πρέπει να αυξήσουμε την πίεση», δήλωσε ο Μερτς.

Ο Μακρόν δήλωσε ότι δεν έχουν πραγματοποιηθεί σοβαρές συζητήσεις σχετικά με ανταλλαγές εδαφών μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας που αφορούν την παραχώρηση ουκρανικού εδάφους και ότι ο Τραμπ έχει ούτως ή άλλως υπογραμμίσει ότι οποιεσδήποτε τέτοιες συζητήσεις μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης μόνο με το Κίεβο. Είπε ότι ο Τραμπ θα αγωνιστεί για μια τριμερή συνάντηση μεταξύ Ουκρανίας, ΗΠΑ και Ρωσίας και ότι μια τέτοια συνάντηση θα πραγματοποιηθεί στην Ευρώπη.

Από την ανακοίνωση της συνόδου κορυφής ΗΠΑ-Ρωσίας την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ έχει κάνει αρκετές αναφορές σε «ανταλλαγή εδαφών» μεταξύ Κιέβου και Μόσχας – προκαλώντας σοβαρές ανησυχίες στην Ουκρανία και στην Ευρώπη, ότι θα μπορούσε να ενδώσει στην μακροχρόνια απαίτηση του Πούτιν να κατασχέσει μεγάλα τμήματα της ουκρανικής επικράτειας.

Μάλιστα το πρωί της Τετάρτης, ο εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Αλεξέι Φαντέφ, επανέλαβε ότι η στάση της Ρωσίας δεν έχει αλλάξει από τότε που την διατύπωσε ο Πούτιν τον Ιούνιο του 2024 όπου είχε δηλώσει ότι η κατάπαυση του πυρός θα άρχιζε τη στιγμή που η ουκρανική κυβέρνηση θα αποσυρόταν από τέσσερις περιοχές που κατέχονται εν μέρει από τη Ρωσία – το Ντόνετσκ, το Λουχάνσκ, τη Χερσώνα και τη Ζαπορίζια. Είχε πει επίσης ότι η Ουκρανία θα πρέπει να εγκαταλείψει επίσημα τις προσπάθειές της να ενταχθεί στη στρατιωτική συμμαχία του ΝΑΤΟ.

Αυτές είναι μαξιμαλιστικές απαιτήσεις που ούτε το Κίεβο ούτε οι Ευρωπαίοι εταίροι του θεωρούν βιώσιμες.

Ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης δήλωσε: «Συνολικά, η συνάντηση ήταν καθησυχαστική, καθώς τα σημεία μας έγιναν δεκτά, αλλά το ερώτημα παραμένει εάν ο Τραμπ θα τηρήσει το συμφωνημένο σενάριο όταν μπει στην αίθουσα με τον Πούτιν».

Ο Ζελένσκι έχει δηλώσει πεπεισμένος ότι η Ρωσία θα χρησιμοποιήσει οποιαδήποτε περιοχή της επιτραπεί να κρατήσει ως εφαλτήριο για μελλοντικές εισβολές.

Ως τρόπος αντιμετώπισης αυτής της απειλής θα μπορούσε να είναι οι εγγυήσεις ασφαλείας – που προορίζονται ως δεσμεύσεις για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης άμυνας της Ουκρανίας.

Σε δηλώσεις που εκδόθηκαν μετά την τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τραμπ, αρκετοί Ευρωπαίοι ηγέτες δήλωσαν ότι έχουν αναφερθεί σε αυτές τις εγγυήσεις και ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ είπε ότι έχει σημειωθεί «πραγματική πρόοδος» προς αυτή την κατεύθυνση.

Από την περασμένη άνοιξη, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία ηγούνται των προσπαθειών για τη δημιουργία του λεγόμενου «Συνασπισμού των Προθύμων» – μιας ομάδας εθνών που έχουν δεσμευτεί να αποτρέψουν τη Ρωσία από το να εισβάλει περαιτέρω στην Ουκρανία.

Την Τετάρτη, η ομάδα αυτή δήλωσε ότι είναι «έτοιμη να διαδραματίσει ενεργό ρόλο», συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης «μιας δύναμης ασφαλείας μόλις σταματήσουν οι εχθροπραξίες» – αν και το σχήμα, η σύνθεση και ο ρόλος μιας τέτοιας δύναμης δεν είναι ακόμη σαφής.

Εν τω μεταξύ, στην πρώτη γραμμή, η καλοκαιρινή επίθεση της Ρωσίας συνεχίζεται. Αναφερόμενος στην ξαφνική προέλαση των στρατευμάτων της Μόσχας κοντά στην Ντομπροπίλια, στην περιοχή του Ντόνετσκ, ο Ζελένσκι είπε ότι ο Πούτιν προσποιείται ότι αναζητά μια πάυση των εχθροπραξιών και πως οι κυρώσεις δεν ήταν αρκετά αποτελεσματικές στο να βλάψουν τη ρωσική οικονομία.

«Είπα στον Τραμπ και στους Ευρωπαίους συμμάχους μας ότι ο Πούτιν μπλοφάρει», είπε ο Ουκρανός πρόεδρος, προτρέποντάς τους να ασκήσουν «περισσότερη πίεση» στη Ρωσία.

Από την πλευρά του, ο Τραμπ φάνηκε να παραδέχεται ότι ακόμη και όταν συναντηθεί με τον Πούτιν πρόσωπο με πρόσωπο, μπορεί να μην καταφέρει να τον πείσει να σταματήσει να σκοτώνει αμάχους στην Ουκρανία.

Η Μόσχα από την πλευρά της απέρριψε τη σημασία της διαβούλευσης της Ευρώπης με τον Τραμπ. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Αλεξέι Φαντέγιεφ δήλωσε: «Θεωρούμε τις διαβουλεύσεις που ζήτησαν οι Ευρωπαίοι ως πολιτικά και πρακτικά ασήμαντες ενέργειες. Προφορικά, οι Ευρωπαίοι υποστηρίζουν τις διπλωματικές προσπάθειες της Ουάσιγκτον και της Μόσχας για την επίλυση της ουκρανικής κρίσης, αλλά στην πραγματικότητα η Ευρωπαϊκή Ένωση τις σαμποτάρει».

Η Ρωσία αναφέρει ότι η συνάντηση στην Αλάσκα πιθανότατα θα ασχοληθεί με το πλήρες φάσμα των διμερών σχέσεων Ρωσίας-ΗΠΑ, και όχι μόνο με την Ουκρανία. «Ελπίζουμε ότι αυτή η συνάντηση θα επιτρέψει στους ηγέτες να επικεντρωθούν σε όλο το φάσμα των θεμάτων, από την κρίση στην Ουκρανία έως τα εμπόδια που εμποδίζουν τον κανονικό και εποικοδομητικό διάλογο, ο οποίος είναι κρίσιμος για τη διασφάλιση της διεθνούς ειρήνης και σταθερότητας», δήλωσε ο Ρώσος εκπρόσωπος.