Έτοιμες να υπογράψουν τη συμφωνία Mercosur, οι Βρυξέλλες δίνουν διαβεβαιώσεις στους αγρότες

07/01/2026 8:56

79ac026_ftp-1-lskxwpjzqg0i-5814610-01-06

Καθώς η οργή για τη γεωργία σιγοβράζει ξανά στην Ευρώπη από τα μέσα Δεκεμβρίου 2025, και μετά από μια επίδειξη δύναμης από έναν συνασπισμό αρκετών χιλιάδων Ευρωπαίων αγροτών που έκανε έντονη εντύπωση στις Βρυξέλλες στις 18 Δεκεμβρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να προσφέρει παραχωρήσεις στους Ευρωπαίους αγρότες. Στόχος: να εξασφαλιστεί η υποστήριξη των κρατών μελών για την υπογραφή της συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και τεσσάρων χωρών της Mercosur (Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη). Η επικύρωση θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 12 Ιανουαρίου, μετά από ψηφοφορία την Παρασκευή 9 Ιανουαρίου.

Την παραμονή της συνεδρίασης των 27 υπουργών Γεωργίας της ΕΕ, που έχει προγραμματιστεί για την Τετάρτη 7 Ιανουαρίου, η Πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν απέστειλε επιστολή στα κράτη μέλη και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προτείνοντας την πρόωρη αποδέσμευση των κονδυλίων που διατίθενται για τη γεωργία. «Προκειμένου να διασφαλιστεί η διαθεσιμότητα πρόσθετων πόρων από το 2028 και μετά για την κάλυψη των αναγκών των αγροτών και των αγροτικών κοινοτήτων, προτείνω τα κράτη μέλη να έχουν πρόσβαση, κατά την υποβολή του αρχικού τους σχεδίου, σε μέγιστο ποσό δύο τρίτων του ποσού που είναι κανονικά διαθέσιμο για την ενδιάμεση αξιολόγηση », έγραψε, πριν προσθέσει: «Αυτό αντιπροσωπεύει περίπου 45 δισεκατομμύρια ευρώ που μπορούν να κινητοποιηθούν άμεσα για την υποστήριξη των αγροτών».

Για να καθησυχάσει μάλιστα τους αγρότες και να εξασφαλίσει την πολιτική συναίνεση, η Πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προτείνει:

Πρόωρη πρόσβαση σε 45 δισ. ευρώ από τον μελλοντικό προϋπολογισμό της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), προκειμένου να στηριχθούν οι ευρωπαϊκοί αγρότες αν η συμφωνία υπογραφεί και τεθεί σε ισχύ. Αυτή η χρηματοδότηση θα ήταν πρόσθετη υποστήριξη πέρα από τις κανονικές επιδοτήσεις και στοχεύει στη μετρίαση των πιθανών επιπτώσεων στις αγορές, και Ρήτρες προστασίας για ευαίσθητα αγροτικά προϊόντα που προβλέπουν δυνατότητα ταχείας παρέμβασης αν παρατηρηθούν σημαντικές εισαγωγές από τις χώρες του Mercosur που βλάπτουν τους παραγωγούς της ΕΕ. Παρόμοια ρήτρα έχει ήδη ψηφιστεί σε επίπεδο Κανονισμού από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για προϊόντα όπως κρέας και πουλερικά.

Τα μέτρα αυτά στοχεύουν να απαντήσουν στις βασικές ανησυχίες που έχουν εκφραστεί εδώ και χρόνια από αγροτικούς φορείς, με στόχο να δημιουργήσουν ένα πιο “δίκαιο” περιβάλλον ανταγωνισμού ανάμεσα σε προϊόντα που παραχθούν εντός και εκτός ΕΕ.

Παρά τις εγγυήσεις, δεν είναι δεδομένο ότι όλα τα κράτη-μέλη θα στηρίξουν άμεσα την υπογραφή της συμφωνίας. Ορισμένα, όπως η Πολωνία και η Ουγγαρία, έχουν εξίσου εκφράσει αντιρρήσεις για τον τρόπο που η συμφωνία μπορεί να επηρεάσει την εγχώρια γεωργία τους, ζητώντας πρόσθετα μέτρα προστασίας ή βελτιώσεις στη νομική μορφή των ρητρών.

Η συμφωνία μεταξύ ΕΕ και Mercosur αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες εμπορικές ρυθμίσεις που έχουν διαπραγματευτεί ποτέ οι δυο πλευρές, με διαπραγματεύσεις που ξεπερνούν τα 25 χρόνια. Το πακέτο περιλαμβάνει όχι μόνο μειώσεις δασμών σε βιομηχανικά αγαθά, αλλά και σταδιακή άρση εμποδίων στο εμπόριο γεωργικών προϊόντων.
European Newsroom

Παρά την πολιτική ώθηση για υπογραφή — εν μέρει προκειμένου η ΕΕ να ενισχύσει τις εμπορικές της σχέσεις σε μια εποχή παγκόσμιων εντάσεων και ανταγωνισμού — η συμφωνία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει έντονες αμφισβητήσεις σε όρους προστασίας του περιβάλλοντος, των εργασιακών προτύπων και της αγροτικής παραγωγής, που καθιστούν την τελική της έγκριση μια από τις πιο αμφιλεγόμενες διεθνείς εμπορικές αποφάσεις της ΕΕ τα τελευταία χρόνια.

Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur βρίσκεται πολύ κοντά στην υπογραφή, αλλά συνοδεύεται από υποσχέσεις εκ μέρους των Βρυξελλών προς τους ευρωπαίους αγρότες — κυρίως οικονομικές και νομικές — για να αντιμετωπιστούν οι εντεινόμενες ανησυχίες τους.

Είναι σαφες πως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί να κατευνάσει την κοινωνική ένταση στην ύπαιθρο και να αποσπάσει την αναγκαία πλειοψηφία ενόψει μιας συμφωνίας που θεωρεί στρατηγικής σημασίας για τη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο παγκόσμιο εμπόριο, αλλά η οποία εξακολουθεί να διχάζει βαθιά τόσο τα κράτη-μέλη όσο και τον αγροτικό κόσμο.