PLUS
O ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ για την παγκόσμια εκπαίδευση και πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου από το 2007 έως το 2010, Γκόρντον Μπράουν, προειδοποιεί σε άρθρο γνώμης στον The Guardian ότι η διεθνής κοινότητα αποτυγχάνει να προστατεύσει τα παιδιά σε καιρό πολέμου. Αφορμή για την παρέμβασή του αποτέλεσε ο βομβαρδισμός σχολείου στην πόλη Μινάμπ του Ιράν, μια επίθεση που προκάλεσε τον θάνατο περίπου 168 ανθρώπων, κυρίως μαθητριών, μετατρέποντας το σχολείο από χώρο μάθησης σε τόπο μαζικού πένθους.
Σύμφωνα με τον Brown, το περιστατικό ανέδειξε με δραματικό τρόπο την αυξανόμενη ευαλωτότητα των παιδιών σε σύγχρονες συγκρούσεις. Τα τελευταία χρόνια, σχολεία, μαθητές και εκπαιδευτικοί βρίσκονται όλο και συχνότερα στο στόχαστρο στρατιωτικών επιχειρήσεων, είτε άμεσα είτε ως αποτέλεσμα μαχών σε αστικές περιοχές. Σε πολλές εμπόλεμες ζώνες, οι εκπαιδευτικές δομές έχουν καταστραφεί ή υποστεί σοβαρές ζημιές, στερώντας από εκατομμύρια παιδιά το δικαίωμα στην εκπαίδευση.
Η ευθύνη για την επίθεση στο σχολείο της Μινάμπ παραμένει αμφιλεγόμενη. Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ αρνήθηκε ότι η χώρα του είχε εμπλοκή, υποστηρίζοντας ότι το πλήγμα προήλθε από ιρανικά πυρά. Ωστόσο, δημοσιογραφική έρευνα του BBC εντόπισε στοιχεία που δείχνουν ότι πύραυλοι τύπου Tomahawk έπληξαν την περιοχή, γεγονός που εντείνει τα ερωτήματα σχετικά με το τι ακριβώς συνέβη και την ανάγκη ανεξάρτητης διερεύνησης.
Ο Μπράουν τονίζει ότι, παρά το ισχυρό νομικό πλαίσιο που υπάρχει σε διεθνές επίπεδο, οι επιθέσεις κατά παιδιών και σχολείων συνεχίζουν να συμβαίνουν. Οι συμβάσεις της Γενεύης και το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, καθώς και η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού του 1989 και το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο θεωρούν τις επιθέσεις σε αμάχους και εκπαιδευτικές εγκαταστάσεις πιθανό έγκλημα πολέμου. Ωστόσο, όπως υποστηρίζει, στην πράξη οι κανόνες αυτοί παραβιάζονται συχνά χωρίς ουσιαστικές συνέπειες.
Ένα βασικό πρόβλημα, σύμφωνα με τον αρθρογράφο, είναι ότι οι στρατιωτικές δυνάμεις συχνά επικαλούνται δύο επιχειρήματα για να αποφύγουν τη λογοδοσία: ότι η επίθεση δεν ήταν σκόπιμη ή ότι οι εγκαταστάσεις χρησιμοποιούνταν για στρατιωτικούς σκοπούς. Αυτές οι εξηγήσεις, ακόμη και όταν αμφισβητούνται, δημιουργούν νομικά περιθώρια που καθιστούν δύσκολη την απόδοση ευθυνών.
Για τον λόγο αυτό ο Μπράουν προτείνει τη δημιουργία ενός νέου διεθνούς μηχανισμού λογοδοσίας. Συγκεκριμένα, εισηγείται την ίδρυση ειδικού δικαστηρίου για εγκλήματα κατά των παιδιών, το οποίο θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Το δικαστήριο αυτό θα εξετάζει υποθέσεις όπως βομβαρδισμούς σχολείων, απαγωγές μαθητών και στρατολόγηση ανηλίκων από ένοπλες ομάδες, ενισχύοντας έτσι την προσπάθεια για διεθνή δικαιοσύνη.
Παράλληλα, ο πρώην πρωθυπουργός καλεί τα κράτη να ενισχύσουν τις υπάρχουσες διεθνείς πρωτοβουλίες για την προστασία της εκπαίδευσης σε εμπόλεμες ζώνες, όπως η Safe Schools Declaration, μια διεθνής πολιτική πρωτοβουλία που αποσκοπεί στην προστασία των σχολείων, των μαθητών και των εκπαιδευτικών κατά τη διάρκεια ένοπλων συγκρούσεων. Υιοθετήθηκε το 2015 στο Όσλο της Νορβηγίας και μέχρι σήμερα έχει υποστηριχθεί από περισσότερα από 110 κράτη. Η πρωτοβουλία αυτή ενθαρρύνει τις κυβερνήσεις να αποφεύγουν τη στρατιωτική χρήση σχολείων και πανεπιστημίων. Υπενθυμίζει επίσης ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών έχει δημιουργήσει μηχανισμούς παρακολούθησης παραβιάσεων κατά παιδιών σε ένοπλες συγκρούσεις, αλλά απαιτείται μεγαλύτερη πολιτική βούληση για την εφαρμογή τους.
Καταλήγοντας, ο Μπράουν υπογραμμίζει ότι τα σχολεία πρέπει να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο που προστατεύονται τα νοσοκομεία σε καιρό πολέμου. Η εκπαίδευση, σημειώνει, αποτελεί όχι μόνο θεμελιώδες δικαίωμα αλλά και σύμβολο ελπίδας για κοινωνίες που δοκιμάζονται από συγκρούσεις. Όταν ένα σχολείο λειτουργεί μέσα σε συνθήκες πολέμου, προσφέρει στα παιδιά την αίσθηση ότι το μέλλον παραμένει δυνατό. Για τον ίδιο, η διεθνής κοινότητα οφείλει να διασφαλίσει ότι τέτοιοι χώροι δεν θα μετατρέπονται ποτέ ξανά σε στόχους πολεμικών επιχειρήσεων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Οι ΗΠΑ μεταφέρουν το αντιπυραυλικό τους σύστημα από τη Νότια Κορέα στη Μέση Ανατολή
Οι 7 ημέρες που θα κρίνουν αν έρχεται στασιμοπληθωρισμός ή παγκόσμια ύφεση
