Ο Ντόναλντ Τραμπ έφθασε στην Άγκυρα όπως φθάνει πάντα: όχι ως προσκεκλημένος μιας συμμαχίας, αλλά σαν ιδιοκτήτης πολυκατοικίας που ήρθε να εισπράξει τα κοινόχρηστα.
«Ποιος χρωστάει;» μοιάζει να είναι το μοναδικό δόγμα της εξωτερικής του πολιτικής.
Δεν υπάρχουν σύμμαχοι.
Υπάρχουν μόνο πελάτες.
Και αν δεν πληρώσουν, η ασφάλεια λήγει στο τέλος του μήνα.
Η Σύνοδος του ΝΑΤΟ είχε προγραμματιστεί για να συζητήσει τον πόλεμο στην Ουκρανία, τη νέα στρατηγική απέναντι στη Ρωσία, την αμυντική βιομηχανία και τη συνοχή της Δύσης.
Ο Τραμπ κατάφερε να τη μετατρέψει σε μια παράσταση με πρωταγωνιστές το Ιράν, τη Γροιλανδία και τον… εαυτό του.
Η Ιστορία έχει γνωρίσει πολλούς ηγέτες που μπέρδευαν το κράτος με τον εαυτό τους.
Ο Τραμπ έκανε ένα βήμα παραπέρα.
Μπερδεύει ολόκληρη τη Δύση με την ψυχολογία του.
Οι Ευρωπαίοι δεν χειροκρότησαν αρκετά τους βομβαρδισμούς στο Ιράν;
Τότε είναι «αχάριστοι».
Η Δανία δεν θέλει να του παραδώσει τη Γροιλανδία;
Τότε μάλλον δεν έχει καταλάβει ποιος είναι ο πραγματικός ιδιοκτήτης της Αρκτικής.
Οι σύμμαχοι δεν αυξάνουν αρκετά τις αμυντικές δαπάνες;
Τότε το ΝΑΤΟ γίνεται ξαφνικά «χάρτινη τίγρη».
Η πολιτική ανάλυση έχει αρχίσει να θυμίζει ψυχανάλυση.
Στη γεωπολιτική του Τραμπ δεν υπάρχουν σταθερές συμμαχίες.
Υπάρχουν μόνο σταθερές διαθέσεις.
Αν ξυπνήσει ευδιάθετος, το Άρθρο 5 είναι ιερό.
Αν ξυπνήσει εκνευρισμένος, το Άρθρο 5 ίσως χρειάζεται… επαναδιαπραγμάτευση.
Αν θυμώσει με κάποιον Ευρωπαίο ηγέτη, μπορεί να αμφισβητήσει ακόμη και την ύπαρξη της ίδιας της Συμμαχίας.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι ένας πρόεδρος είναι απρόβλεπτος.
Το πρόβλημα είναι ότι τριάντα και πλέον χώρες προσπαθούν να οργανώσουν τη στρατηγική τους γύρω από την απρόβλεπτη διάθεσή του.
Έτσι εξηγείται και η ατμόσφαιρα στην Άγκυρα.
Οι Ευρωπαίοι δεν συζητούν μόνο πώς θα αποτρέψουν τη Ρωσία.
Συζητούν πώς θα αποτρέψουν ένα ακόμη ξέσπασμα του Αμερικανού προέδρου.
Δεν παρουσιάζουν απλώς νέα εξοπλιστικά προγράμματα.
Παρουσιάζουν δισεκατομμύρια σε παραγγελίες όπλων σχεδόν σαν ανθοδέσμη συμφιλίωσης.
«Κοίτα, Ντόναλντ. Αγοράζουμε. Μη θυμώνεις.»
Η μεγαλύτερη στρατιωτική συμμαχία στην ιστορία της ανθρωπότητας μοιάζει ξαφνικά με οικογένεια που προσπαθεί να περάσει ήρεμα το κυριακάτικο τραπέζι χωρίς να εξοργίσει τον πιο εκρηκτικό θείο.
Το πιο παράδοξο όμως είναι άλλο.
Ο άνθρωπος που απαιτεί από όλους να αποδείξουν την πίστη τους στους συμμάχους τους είναι ο ίδιος που υπενθυμίζει σχεδόν καθημερινά ότι οι συμμαχίες είναι γι’ αυτόν συμβόλαια περιορισμένης διάρκειας.
Αρκεί μια πολιτική διαφωνία.
Μια εμπορική διαφορά.
Μια ανάρτηση.
Ή απλώς μια κακή μέρα.
Και ξαφνικά οι «στενότεροι σύμμαχοι» μετατρέπονται σε «εκμεταλλευτές».
Η ειρωνεία είναι σχεδόν ποιητική.
Ο Τραμπ κατηγορεί το ΝΑΤΟ ότι είναι αδύναμο.
Κι όμως, κανένας εξωτερικός αντίπαλος δεν έχει καταφέρει να δημιουργήσει τόση αμηχανία μέσα στη Συμμαχία όση δημιουργεί ο ίδιος ο πρόεδρος της ισχυρότερης χώρας της.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν χρειάστηκε χρόνια για να διχάσει τη Δύση.
Ο Τραμπ το καταφέρνει πριν τελειώσει η πρώτη συνέντευξη Τύπου.
Η πραγματικότητα είναι λιγότερο αστεία απ’ όσο θα ήθελε κάθε σατιρικός.
Γιατί όταν ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών αντιμετωπίζει μια στρατιωτική συμμαχία σαν εμπορική διαπραγμάτευση, το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι δηλώσεις του.
Είναι ότι οι υπόλοιποι αναγκάζονται να τις παίρνουν στα σοβαρά.
Κάποτε η ισχύς της Αμερικής βρισκόταν στην προβλεψιμότητά της.
Οι σύμμαχοι γνώριζαν τι να περιμένουν.
Οι αντίπαλοι γνώριζαν τι να φοβούνται.
Σήμερα, ούτε οι μεν ούτε οι δε είναι βέβαιοι για την επόμενη φράση του ανθρώπου που κρατά το πυρηνικό βαλιτσάκι.
Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη ειρωνεία της εποχής μας.
Το ΝΑΤΟ δεν συγκεντρώθηκε στην Άγκυρα επειδή φοβάται ότι δεν διαθέτει αρκετά τανκς.
Συγκεντρώθηκε επειδή προσπαθεί να καταλάβει αν η μεγαλύτερη απειλή για τη συνοχή του βρίσκεται έξω από την αίθουσα της Συνόδου ή… πίσω από το μικρόφωνο του κεντρικού ομιλητή.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η Γροιλανδία δεν πωλείται, επαναλαμβάνει η πρωθυπουργός της Δανίας μετά τις δηλώσεις Τραμπ
Ειρήνη ή διπλωματική ψευδαίσθηση; Το νέο μήνυμα Τραμπ για την Ουκρανία
PLUS
