Στο Μόναχο η “ευρωπαϊκή τύφλωση” έφτασε απότομα στο τέλος της. Τώρα η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια ιστορική πρόκληση

18/02/2025 11:30

Μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών, η ρήξη είναι βαθιά και ιστορική. Ακόμη και πριν από τη μάχη για τους τελωνειακούς δασμούς, η καταιγίδα Τραμπ έχει σαρώσει τη Γηραιά Ήπειρο και οι ζημιές είναι σημαντικές. Παρουσιάστηκαν πλήρως από τις 14 έως τις 16 Φεβρουαρίου στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, η οποία συγκεντρώνει κάθε χρόνο το δυτικό πολιτικό, διπλωματικό και αμυντικό κατεστημένο. Τρεις μέρες που κλόνισαν τη διατλαντική σχέση, πυλώνα του διεθνούς συστήματος από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Υπάρχει βέβαια το σοκ ενός αυταρχικού λόγου του οποίου η εχθρότητα δεν κρύφτηκε καν, αυτή του Αμερικανού αντιπροέδρου, J. D. Vance. Μια ομιλία με την ιδεολογία MAGA (Make America Great Again), μια ακροδεξιά ομιλία, που κατηγορεί τις ευρωπαϊκές δημοκρατικές πρακτικές ότι είναι ελευθεροκτονικές και συγκρίνει τους Ευρωπαίους ηγέτες με τους σοβιετικούς πολιτικούς επιτρόπους. Υπάρχει η απαράδεκτη παρέμβαση μιας υποτιθέμενης συμμαχικής δύναμης σε μια προεκλογική εκστρατεία, αυτή της Γερμανίας, όπου ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ υποστηρίζει υποψήφια του ακροδεξιού κόμματος AfD, ενώ αρνείται να συναντήσει τον καγκελάριο.

Και μετά υπάρχει η αβεβαιότητα για τη μοίρα που επιφυλάσσει στην Ουκρανία και τον επιτιθέμενό της, τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, ένας πρόεδρος των ΗΠΑ πρόθυμος να κάνει ειρήνη, ώστε να μπορέσει να απομακρυνθεί από την Ευρώπη και να επικεντρωθεί στον ανταγωνισμό με την Κίνα. Η ομιλία του αντιπροέδρου των ΗΠΑ J.D. Vance στη Διάσκεψη του Μονάχου κλόνισε τη διατλαντική σχέση. Οι Ευρωπαίοι πρέπει τώρα να αναγνωρίσουν ότι η ασφάλεια της ηπείρου εξαρτάται μόνο από τους ίδιους, αλλά μπορούν οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη να συνεργαστούν για μια «δίκαιη και διαρκή» ειρήνη στην Ουκρανία ενώ διεξάγουν μεταξύ τους έναν ιδεολογικό πόλεμο;

Αυτό είναι ένα κρίσιμο ερώτημα για το μέλλον των Ευρωπαίων, οι οποίοι συνειδητοποιούν καθυστερημένα ότι έχουν παγιδευτεί στην εξάρτησή τους για την ασφάλεια από έναν σύμμαχο που συμπεριφέρεται περισσότερο ως αντίπαλος παρά ως φίλος. Στο Μόναχο, το σοκ που επιβλήθηκε από την κυβέρνηση Τραμπ, μέσα σε ένα απαράδεκτο κλίμα, είχε το πλεονέκτημα να προκαλέσει συνειδητοποίηση της ανεπάρκειας των μέσων που διατίθενται για την άμυνα. Αλήθειες που δεν λέγονταν αρχίζουν να ακούγονται, ιδιαίτερα μεταξύ των Γερμανών ηγετών, σχετικά με την ουσιαστική ενημέρωση που πρέπει να πραγματοποιηθεί μεταξύ των πολιτών σχετικά με τις αυξήσεις στους αμυντικούς προϋπολογισμούς.

Σε αυτό το πλαίσιο αβεβαιότητας σχετικά με τις προθέσεις της ομάδας Τραμπ, η οικονομική και στρατιωτική υποστήριξη της Ευρώπης προς την Ουκρανία πρέπει να παραμείνει προτεραιότητα, ώστε να βρίσκεται σε θέση ισχύος κατά την έναρξη των διαπραγματεύσεων. Ομοίως, αυτή η χώρα που δέχτηκε επίθεση πρέπει να παραμείνει στην πορεία προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και, τελικά, προς το ΝΑΤΟ. Τέτοιες απαιτήσεις απαιτούν κολοσσιαία ποσά για τη χρηματοδότηση της αμυντικής προσπάθειας. Το κοινό ευρωπαϊκό χρέος, το οποίο η Γερμανία διστάζει να αποδεχθεί, πρέπει να παραμείνει ως επιλογή, όπως και η χρήση παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, οι τόκοι των οποίων χρησιμοποιούνται επί του παρόντος για τη χρηματοδότηση του ουκρανικού κράτους.

Απροσδόκητα, η προοπτική απώλειας της αμερικανικής προστασίας είναι δυνητικά καταστροφική για την ενότητα της Ευρώπης. Αντίθετα, απαιτεί μια έκρηξη, η πρώτη πράξη της οποίας θα μπορούσε να είναι η σύνοδος κορυφής που διοργανώθηκε επειγόντως στο Παρίσι τη Δευτέρα 17 Φεβρουαρίου. Για να πείσουν οι Ευρωπαίοι την Ουάσιγκτον να αποκηρύξει μια πλήρη αποδέσμευση στην Ευρώπη, απαιτεί να επιδείξουν την προθυμία και την ικανότητά τους να επενδύσουν στη δική τους άμυνα. Στο Μόναχο, η “ευρωπαϊκή τύφλωση” έφτασε απότομα στο τέλος της. Από εδώ και πέρα, η ασφάλεια της ηπείρου εξαρτάται ουσιαστικά από τους ίδιους τους Ευρωπαίους και από την ικανότητά τους να διατηρήσουν τη συνοχή τους.