PLUS
Πρόσφατα επιδημιολογικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι οι ηλικιακές ομάδες που προσβάλλονται περισσότερο είναι παιδιά ηλικίας κάτω των 10 ετών και άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών
Της ΣΟΦΙΑΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΟΥ
Ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες κατέγραψαν αύξηση στον αριθμό των περιπτώσεων διεισδυτικής νόσου από στρεπτόκοκκο της ομάδας Α σε παιδιά ηλικίας κάτω των 10 ετών εντός του έτους 2022, ιδιαίτερα από τον Σεπτέμβριο και μετά. Στη Γαλλία και στο Ηνωμένο Βασίλειο η αύξηση των κρουσμάτων iGAS σε παιδιά ήταν αρκετές φορές υψηλότερη από τα προπανδημικά επίπεδα για την αντίστοιχη χρονική περίοδο. Κατά την ίδια περίοδο αναφέρθηκαν επίσης αρκετοί θάνατοι από iGAS σε παιδιά ηλικίας κάτω των 10 ετών. Πρόσφατα επιδημιολογικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι οι ηλικιακές ομάδες που προσβάλλονται περισσότερο είναι παιδιά ηλικίας κάτω των 10 ετών και άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών.
Οι λοιμώξεις από iGAS δεν επιτηρούνται από το σύστημα υποχρεωτικής δήλωσης νοσημάτων στη χώρα μας, και επομένως δεν είναι εφικτό να εκτιμηθεί το συνολικό επίπεδο κυκλοφορίας στην κοινότητα. Παρ’ όλα αυτά, λόγω της αύξησης των κρουσμάτων iGAS διεθνώς, ο ΕΟΔΥ έχει ενημερώσει τις Υπηρεσίες Υγείας της χώρας μας να δηλώνουν όλα τα περιστατικά iGAS από τις αρχές του έτους 2023.
Σε περίπτωση νοσηλείας ή θανάτου, περιστατικού με λοίμωξη από διεισδυτικό στρεπτόκοκκο ομάδας Α, θα πρέπει να ενημερωθεί αμέσως το Τμήμα Νοσημάτων τα οποία προλαμβάνονται με εμβολιασμό και συγγενών λοιμώξεων, της Διεύθυνσης Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης για Λοιμώδη Νοσήματα του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), προκειμένου να γίνει διερεύνηση των επαφών και λήψη μέτρων δημόσιας υγείας και επιπλέον να συλλεγούν τα επιδημιολογικά δεδομένα για το νόσημα.
Η δήλωση των κρουσμάτων από διεισδυτικό στρεπτόκοκκο ομάδας Α γίνεται με την ίδια διαδικασία δήλωσης των νοσημάτων μέσω του ειδικού δελτίου δήλωσης διεισδυτικής λοίμωξης από στρεπτόκοκκο ομάδας Α (iGAS).
Η νόσος
Ο β-αιμολυτικός στρεπτόκοκκος της ομάδας Α (GAS) είναι ένα κοινό βακτήριο το οποίο ορισμένα άτομα φέρουν στον λαιμό και στο δέρμα τους χωρίς να εμφανίζουν συμπτώματα λοίμωξης (φορεία). Το συγκεκριμένο παθογόνο μπορεί να προκαλέσει σε κάποιες περιπτώσεις λοίμωξη, ήπια ή και πιο σοβαρή. Σε σπάνιες περιπτώσεις όταν εισέλθει σε μέρη του σώματος που κανονικά είναι στείρα βακτηρίων προκαλεί σοβαρή διεισδυτική λοίμωξη (iGAS), που θα οδηγήσει σε εισαγωγή στο νοσοκομείο ή ακόμη και σε θάνατο σπανιότερα.
Τα μεμονωμένα κρούσματα της λοίμωξης δεν επιτηρούνται, καθώς δεν υπάρχουν ειδικά μέτρα πρόληψης ή παρεμβάσεις δημόσιας υγείας σε περίπτωση κρουσμάτων. Η λοίμωξη αντιμετωπίζεται με τη χορήγηση αντιμικροβιακής θεραπείας.
Στη χώρα μας οι παιδίατροι είναι κατάλληλα εκπαιδευμένοι στο να θέτουν κλινικά την υποψία της διάγνωσης στρεπτοκοκκικής λοίμωξης, υπάρχει ευρέως διαθέσιμη εργαστηριακή δυνατότητα διάγνωσης στην κοινότητα με ταχείες δοκιμασίες (strep test) χαμηλού κόστους και τα νοσοκομεία αντιμετωπίζουν συχνά αντίστοιχες λοιμώξεις.
Δημόσια υγεία
Η δημοσιοποίηση μεμονωμένων κρουσμάτων που καταλήγουν κατόπιν νόσησης με λοιμώδες νόσημα δεν αποτελεί πρακτική δημόσιας υγείας, εκτός και αν στοχεύει σε ενημέρωση και συγκεκριμένη σύσταση προς τον πληθυσμό. Επιπλέον, με την αναφορά μεμονωμένων περιστατικών ελλοχεύει ο κίνδυνος δημοσιοποίησης προσωπικών δεδομένων των οικογενειών.
Ως εκ τούτου, με βάση το γεγονός ότι δεν υπάρχει κάποιο μέτρο δημόσιας υγείας ή συγκεκριμένες συστάσεις προς το παρόν για το κοινό, πέρα από τη βασική σύσταση τήρησης των κανόνων υγιεινής και της επικοινωνίας με τον παιδίατρο που ισχύει για όλες τις λοιμώξεις του αναπνευστικού, η ανακοίνωση μεμονωμένων σοβαρών λοιμώξεων δεν κρίνεται σκόπιμη.
Ο ΕΟΔΥ βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με το ECDC και σε περίπτωση έκδοσης οδηγιών ή συστάσεων προς τις αρχές δημόσιας υγείας θα ενημερώσει αμέσως το κοινό και την ιατρική κοινότητα. Παράλληλα θα συνεχιστεί η συστηματική δήλωση στο ΕCDC για όσο διάστημα διαρκέσει η ενισχυμένη επιτήρηση σοβαρών λοιμώξεων από iGAS σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Τα δεδομένα για την Ελλάδα καθώς και για τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες δημοσιεύονται εβδομαδιαίως από το ECDC και είναι διαθέσιμα δημοσίως.
Πώς μεταδίδεται
Ο στρεπτόκοκκος της ομάδας Α μεταδίδεται μέσω στενής επαφής με ένα μολυσμένο άτομο μέσω του βήχα και του φτερνίσματος ή από μια πληγή. Κάποιοι άνθρωποι είναι πιθανό να φέρουν τα βακτήρια χωρίς να αισθάνονται αδιαθεσία ή να παρουσιάζουν συμπτώματα κάποιας λοίμωξης και παράλληλα να μπορούν να τα μεταδώσουν. Ο κίνδυνος εξάπλωσης είναι πολύ μεγαλύτερος όταν ένα άτομο έχει συμπτώματα.
Ποιες λοιμώξεις προκαλεί
Ο στρεπτόκοκκος της ομάδας Α προκαλεί λοιμώξεις στο δέρμα, στους μαλακούς ιστούς και στην αναπνευστική οδό. Είναι υπεύθυνος για λοιμώξεις όπως αμυγδαλίτιδα, φαρυγγίτιδα, οστρακιά και μολυσματικό κηρίο μεταξύ άλλων.
Οι λοιμώξεις αυτές σπάνια είναι σοβαρές και τα συμπτώματα υποχωρούν με τη λήψη φαρμακευτικής αγωγής.
Οι πιο σοβαρές λοιμώξεις που συνδέονται με τον στρεπτόκοκκο της ομάδας Α προέρχονται από τον διεισδυτικό στρεπτόκοκκο ομάδας Α (iGAS). Αυτό μπορεί να συμβεί όταν ένα άτομο έχει ανοιχτά τραύματα που επιτρέπουν στα βακτήρια να εισέλθουν στον ιστό, από βλάβες στην αναπνευστική οδό μετά από ιογενές νόσημα ή σε άτομο που έχει μειωμένη ανοσία σε κάποια λοίμωξη λόγω υποκείμενου νοσήματος ή φαρμακευτικής αγωγής.
*Όπως δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΜΠΑΜ της Κυριακής
