Τα καρτέλ σε πρώτο πλάνο

Κάθε φορά που η ακρίβεια ξεφεύγει, εμφανίζεται ένας υπουργός με ύφος ανθρώπου που μόλις είδε πρώτη φορά στη ζωή του ράφι σούπερ μάρκετ και ανακοινώνει ότι «θα τα βάλουμε με τις στρεβλώσεις της αγοράς». Λες και τα καρτέλ είναι κάποιο μυθικό πλάσμα που εμφανίζεται μόνο σε περιόδους πληθωρισμού και όχι ο μόνιμος συγκάτοικος της ελληνικής οικονομίας.

Το πραγματικό αστείο όμως είναι άλλο: η κυβέρνηση μιλά ξανά για σύγκρουση με τα καρτέλ σαν να μην κυβερνά σχεδόν συνεχόμενα τα τελευταία χρόνια. Σαν να έσκασε ξαφνικά από το Διάστημα και ανακάλυψε ότι τέσσερις αλυσίδες καθορίζουν τις τιμές, πέντε προμηθευτές ελέγχουν την αγορά και το ελληνικό νοικοκυριό πληρώνει το γιαούρτι σαν να αγοράζει κόσμημα.

Η ελληνική οικονομία έχει καταντήσει μια κλειστή λέσχη ολιγοπωλίων. Σούπερ μάρκετ, ενέργεια, τηλεπικοινωνίες, τράπεζες: παντού η ίδια εικόνα. Τρεις εταιρείες, τέσσερις μέτοχοι, δεκαπέντε κυβερνητικές φωτογραφίες και μια μόνιμη υπόσχεση ότι «ο ανταγωνισμός θα λειτουργήσει». Κάποια στιγμή θα λειτουργήσει πιθανότατα μαζί με τις ιπτάμενες μηχανές και τα θαύματα της ανάπτυξης που ακούμε εδώ και δεκαετίες.

Και φυσικά, κάθε κυβέρνηση ανακοινώνει μέτρα που θυμίζουν πρόχειρα μπαλώματα σε σύστημα που καταρρέει. Λίγο «καλάθι του νοικοκυριού», λίγο πρόστιμα για τις κάμερες, λίγο αυστηρές δηλώσεις και μετά όλοι επιστρέφουν στα ίδια περιθώρια κέρδους. Η αγορά συνεχίζει να λειτουργεί σαν κλειστό κύκλωμα κι ο καταναλωτής σαν κομπάρσος που υπάρχει μόνο για να πληρώνει.

Το πρόβλημα δεν είναι ότι η κυβέρνηση άργησε να τα βάλει με τα καρτέλ. Το πρόβλημα είναι ότι στην Ελλάδα τα καρτέλ αντιμετωπίζονται περίπου ως φυσικό φαινόμενο. Σαν τη ζέστη τον Αύγουστο. Κανείς δεν πιστεύει πραγματικά ότι θα αλλάξει κάτι. Απλώς
περιμένουμε την επόμενη σύσκεψη πανικού για τηn ακρίβεια και το επόμενο δελτίο υποσχέσεων περί
«υγιούς ανταγωνισμού».

Κι έτσι η χώρα συνεχίζει να λειτουργεί σε μόνιμη κατάσταση προσωρινότητας: όλοι δηλώνουν εξοργισμένοι με ένα σύστημα με το οποίο κανείς δεν δείχνει διατεθειμένος να παλέψει πραγματικά.