PLUS
Η δήθεν αποφασιστικότητα του Ντόναλντ Τραμπ να «φέρει ειρήνη» στην Ουκρανία δεν πείθει κανέναν στην Ευρώπη. Όχι επειδή η ειρήνη δεν είναι ευκταία, αλλά επειδή οι προθέσεις του Αμερικανού προέδρου είναι εξόφθαλμα ιδιοτελείς. Ο Τραμπ δεν αναζητά μια δίκαιη λύση· αναζητά ένα προσωπικό επίτευγμα, ένα τρόπαιο διαμεσολάβησης, ακόμη κι αν αυτό απαιτεί την υπογραφή μιας συμφωνίας που θα προκύψει εις βάρος της Ουκρανίας και υπέρ του Κρεμλίνου.
Ο Βλαντιμίρ Πούτιν γνωρίζει καλά αυτήν την αδυναμία και την αξιοποιεί. Προωθεί «ειρηνευτικούς όρους» που δεν είναι τίποτε άλλο από μια προσπάθεια νομιμοποίησης όσων δεν κατάφερε να κατακτήσει στρατιωτικά: νέα εδάφη, συρρίκνωση της ουκρανικής κυριαρχίας, επιβολή γεωπολιτικής υποταγής. Και ο Τραμπ, αντί να ορθώσει ανάστημα, δείχνει διατεθειμένος να συζητήσει την τύχη ενός ανεξάρτητου κράτους χωρίς τη συμμετοχή του στο τραπέζι.
Σε αυτή την εξίσωση, η Ευρώπη παραμένει η μόνη σταθερή πλευρά που υπερασπίζεται τις αρχές του διεθνούς δικαίου και την ουκρανική κυριαρχία. Η διπλωματική επιμονή των Ευρωπαίων ηγετών είναι που εμποδίζει μέχρι στιγμής τον Λευκό Οίκο από το να παραδώσει το Κίεβο στις απαιτήσεις του Κρεμλίνου. Κι όμως, η Ευρώπη δεν μπορεί να επαναπαυτεί σε μια πολιτικά απρόβλεπτη Ουάσινγκτον – ούτε να θεωρεί τη διατλαντική σχέση σταθερά δεδομένη.
Οι φιλορωσικές παρορμήσεις του Τραμπ εκπέμπουν ένα σαφές μήνυμα: σε μια μελλοντική, βαθύτερη κρίση ασφαλείας, η Ευρώπη δεν μπορεί να είναι βέβαιη ότι θα έχει στο πλευρό της τις ΗΠΑ. Η αβεβαιότητα αυτή δεν είναι θεωρητική. Είναι στρατηγικό ρίσκο με πραγματικό κόστος. Η ήπειρος οφείλει να θωρακιστεί απέναντι σε αυτό το ενδεχόμενο – με ενίσχυση της κοινής άμυνας, με ουσιαστική πολιτική ολοκλήρωση και με βούληση για ανάληψη ευθύνης.
Οι βαρύγδουπες δηλώσεις περί «ακλόνητων συμμαχιών» δεν αρκούν πλέον. Η Ευρώπη χρειάζεται στρατηγική αυτονομία, όχι ως αντίβαρο στην Αμερική, αλλά ως ασπίδα σε έναν κόσμο όπου οι παραδοσιακοί σύμμαχοι αποδεικνύονται ολοένα λιγότερο αξιόπιστοι. Η κρίση της Ουκρανίας δεν είναι μόνο πόλεμος στα ανατολικά σύνορα της ηπείρου. Είναι καθρέφτης της νέας διεθνούς πραγματικότητας.
Και σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, η Ευρώπη έχει δύο επιλογές: να παραμείνει παρατηρητής ή να γίνει προασπιστής των δικών της συμφερόντων. Ο χρόνος για να επιλέξει τελειώνει.
